Những người Việt ở thành phố đa sắc tộc

Những người Việt ở thành phố đa sắc tộc

Sau hơn mười một năm nỗ lực, con trai tôi, từ một du học sinh tự lập đã trở thành công dân có công việc ổn định tại một ngân hàng lớn ở Toronto, Canada. Hành trình này không hề trải hoa hồng, đặc biệt là giai đoạn kiên trì trụ lại giữa đại dịch Covid-19 đầy khó khăn để tìm kiếm cơ hội.

Nghe tin con mua được nhà riêng, tôi mừng phát sốt lên, quyết định đánh đường bay sang, trước là tìm hiểu cho cặn kẽ khúc nhôi; sau đó thì yên tâm, khỏi phải băn khoăn nữa. Sang rồi thì biết, nhà con ởNorth Yord, một khu phố tương đương cấp quận bên ta, sạch sẽ, đẹp đẽ, xanh tươi, yên bình… North Yord cách sân bay quốc tế 30 phút ô tô, vào trung tâm Toronto làm việc cũng từng ấy phút.

Đây là một khu phố đa chủng tộc, nhiều nét Á châu, vì chủ nhân các ngôi nhà ngoài số ít người châu Âu, còn lại thì là người Hàn Quốc, Đài Loan, Ấn Độ, Trung Quốc, Phillipines, Nhật Bản… North Yord cũng có cái đặc trưng như toàn thành phố Toronto lớn nhất Canada, thứ tư châu Mỹ, là thành phố toàn cầu với trên 50% dân số không sinh ra ở Canada, là thành phố đa sắc tộc, đa ngôn ngữ và đa văn hóa với hơn 200 sắc tộc và khoảng 160 ngôn ngữ được sử dụng. Những người Việt đang sinh sống và làm việc tại Toronto hiện nay đã góp phần mạnh mẽ, rõ rệt vào sự đa dạng và toàn cầu của thành phố này.

Ở nhà con trai, tôi được gặp vợ chồng anh chị bạn là dân phố cổ sang ở đã gần nửa năm. Thằng con tôihồi học tiểu học Thăng Long, bố hay đón muộn, toàn ghé vào nhà bạn nó để chờ, rồi ăn chực cơm, có hôm muộn quá, bố bạn còn đưa xe máy chở về nhà luôn. Ai ngờ giờ gặp cả bạn, cả bố mẹ bạn ở cái đất nước xa xôi này.

Sang mấy hôm thì nhận được tin nhắn của ông bạn quê xứ Nghệ, vụ trưởng nghỉ hưu, giờ làm chủ tịch một hiệp hội nghề: "Đương ở đấy rồi hử, vợ chồng mình sắp sang chỗ con gái, phải làm bữa rượu nhé". Thế là y hẹn, gặp gỡ, lại cho cà phê ngon cùng chả mực Hạ Long đặc sản, rượu uống rổn rảng như là về làng quê xơi giỗ.

Hay nữa là chuyện này, một ông anh đại gia nhắn qua phây búc: "Thằng nhà thơ em đang ở gần chỗ nhà anh, mấy hôm nữa anh về bên ấy, sẽ đón chú đến chơi nhé". Ông này là doanh nhân Việt kiều về đầu tư trong nước, là chủ tịch tập đoàn xây phố lớn nhà to, lại còn viết báo chính luận giật giải "Búa liềm vàng". Khi ông ấy về tới Toronto, thì lập tức xôn xao ồn ào gặp gỡ, giới thiệu vợ chồng tôi vớinhững bạn đã ở đây vài chục năm mà tiếng nói, sắc mặt, giọng cười vẫn nguyên như quê nhà.

Sự kiện A80 lan tỏa từ Hà Nội sang Ottawa

Ông anh đại gia tôi nói ở trên chính là doanh nhân Nguyễn Hoài Bắc, một Việt kiều Canada nổi danh, hiện là Chủ tịch Tập đoàn Đại Sơn đang vào giai đoạn phát triển rất sung sức. Ông Bắc còn lập ra một hệ thống trường ngoài công lập uy tín và được cả nước biết tiếng là một cây bút thường xuất hiện trên nhiều diễn đàn báo chí. Ông Bắc còn là Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Doanh nhân Việt kiều miền Đông Canada (Canada Business Association Eastern) và hiện đang là Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Ông Nguyễn Hoài Bắc đã giới thiệu, kết nối và từ đó, tôi được Đại sứ Việt Nam tại Canada Phạm Vinh Quang mời tham dự Lễ chào mừng 80 năm Quốc khánh Việt Nam vào ngày 25.9.2025, gọi là A80, tại thủ đô Ottawa.

Thế là lên đường đi Ottawa sớm hơn dự định, rồi có thể sẽ đi tiếp tới Montreal, Québec... Ở Ottawa có một ngôi nhà rất thân thiện với mọi người Việt ở đây, đấy là “Nhà Việt Nam” đóng ở số 85 phố Glebe. Ngôi nhà này được xây dựng từ năm 1913 theo thiết kế của kiến trúc sư nổi tiếng người Canada W.E.Noffke. Nó đã được công nhận là Di sản kiến trúc của thành phố Ottawa, nằm trong một danh sách các tòa nhà di sản và là địa điểm thu hút nhiều khách tham quan. Ngôi nhà đã được bố trí, sắp xếp lại khéo léo và rất tinh tế để trở thành một không gian giới thiệu văn hóa, lịch sử và con người Việt Nam với rất nhiều nhạc cụ truyền thống, các trang phục dân tộc, đồ gốm sứ, tranh ảnh và các vật dụng cổ xưa mang đậm dấu ấn của văn hóa Việt. Đây cũng là địa chỉ của các sự kiện gặp gỡ, giao lưu giữa cộng đồng người Việt với bạn bè Canada và cộng đồng quốc tế.

Ngồi trò chuyện với Đại sứ Phạm Vinh Quang và phu nhân, lại nhận ra vị quan chức ngoại giao bặt thiệp này vốn xuất thân là trai phố Hà Nội và là cựu học sinh chuyên toán trường Trưng Vương mà vợ tôi đã từng dạy học thời kỳ sau đó. Câu chuyện bỗng trở nên thân gần, ấm áp biết bao nhiêu…

Ở thủ đô Ottawa, tôi được hòa mình vào vui chung trong lễ mừng Quốc khánh đầy ấm áp, xum họp, sang trọng, không khoa trương mà cứ tưng bừng hồn hậu màu sắc văn hóa Việt, tình cảm con người Việt ở cách xa quê nhà nửa vòng trái đất.

Sau quốc ca Việt Nam bằng tiếng Việt, quốc ca Canada bằng tiếng Anh do một nữ ca sỹ từ Việt Nam sang lĩnh xướng, cả khán phòng rưng rưng, lấp lánh, một đoạn video nhắc đến những dấu mốc mà đất nước đi qua và nay đang trên đường phát triển, các phát biểu ngắn gọn và xúc động, rồi một chương trình nghệ thuật đặc sắc kết hợp nhuần nhị giữa các nghệ sĩ trong nước sang và bà con, cán bộ Đại sứ quán và các cháu thanh thiếu nhi nơi đây. Đó là nhịp điệu mê đắm của trống hội cổ truyền, của đàn đá và đàn tơ rưng, của những giai điệu truyền thống và bước chân tương lai...

Người Việt đến Canada khá muộn so với lịch sử nước này. Theo nhiều tư liệu, những người Việt được ghi nhận tới Canada đầu tiên là 20 nữ tu dòng Carmélites rời Hà Nội vào năm 1954 (sau Hiệp định Genève) và được tiếp nhận vào một tu viện ở vùng Lac Saint Jean ở Québec.

Chính sách Đổi mới đã làm nên những thay đổi có ý nghĩa lớn lao: Từ sau những năm 90, số người Việt đến Canada tiếp tục tăng qua các hình thức như đoàn tụ gia đình, nhập cư lao động và du học... Đến bây giờ, số người gốc Việt tại Canada đã lên đến gần 300.000 người. Người gốc Việt ở Canada hiện nay là một trong các nhóm lớn có nguồn gốc châu Á. Cộng đồng người Việt trẻ hơn so với trung bình dân số Canada, tỷ lệ trẻ em dưới 15 tuổi thì còn cao hơn. Người Việt đã đóng góp vào nhiều ngành nghề kinh tế và kỹ thuật tạo nên sự phát triển của Canada, đã góp phần vào đa dạng, phong phú, nhiều màu sắc của văn hoá và xã hội Canada.

Nguyễn Thành Phong được biết đến là người tài hoa. Ông vốn tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội, thế nhưng số phận lại đưa ông đến với văn chương từ rất sớm. Ông không chỉ làm thơ, còn viết văn, biên kịch điện ảnh và làm báo.