Nông dân áp dụng khoa học công nghệ: Giảm chi phí, năng suất cao!

Ông Minh Thường, nhà vườn ở ấp Phước Hòa B, xã An Thạnh (TP.Cần Thơ) có thể tưới cho 4ha vườn bưởi năm roi và bưởi da xanh của gia đình bằng hệ thống ống nước kết nối và điều khiển bằng điện thoại thông minh.

Ông Thường cho biết, với hệ thống tưới tiết kiệm điều khiển bằng điện thoại chỉ mất hơn 1 giờ đã hoàn thành một lần tưới tiêu cho khu vườn của gia đình. Công nghệ này, giúp tiết kiệm nguồn nước, sức lao động và chi phí trong sản xuất. Đặc biệt, ông có thể thực hiện tưới tiêu ở bất cứ thời gian nào cảm thấy phù hợp cho cây trồng.

Theo ông Thường, trước đây, nếu muốn tưới hết khu vườn của nhà thì phải mất từ 3 - 5 ngày. Còn khi áp dụng công nghệ, chỉ mất 1 - 2 giờ và chi phí giảm rất nhiều, lại tận dụng được thời gian để làm nhiều công việc khác như về kỹ thuật cắt tỉa, tạo tán cho cây.

Phần mềm tưới tiêu tiết kiệm được điều khiển bằng điện thoại di động còn giúp ông Thường tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất, nước và phân bón hữu cơ. Canh tác vườn trái cây theo hướng hữu cơ đã giúp gia đình ông tăng thu nhập và giảm phụ thuộc vào phân hóa học.

Ông Thường chia sẻ: “Trước đây, thao tác bằng thủ công, tưới bằng mô tơ hay máy cắt cỏ tự chế thì hao hụt lượng nước rất nhiều và cũng không hiệu quả cho cây trồng. Bởi vì lượng nước mà ra mạnh quá sẽ làm xói bề mặt của đất tự nhiên, ảnh hưởng tới cây.

Còn tưới bằng hệ thống như hiện nay, lượng nước tưới vừa đủ đáp ứng cho cây trồng làm cho cây tươi tốt, tiết kiệm thời gian, giảm chi phí cho bà con nông dân, quan trọng nhất là giảm được người tưới nước”.

Tại xã Nhơn Mỹ (TP.Cần Thơ) có ông Nguyễn Hữu Công, tên thường gọi là Sáu Công, nổi tiếng với mô hình trồng chanh leo (chanh dây) ngọt kết hợp hệ thống tưới phun sương tự động điều khiển từ xa qua điện thoại thông minh. Mô hình giúp tiết kiệm nước, giảm công lao động, đồng thời mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp nông thôn theo hướng số hóa và hiện đại.

Theo ông Công, xuất phát từ nhu cầu tưới vườn chanh leo của gia đình rộng 3.500m², ông đã cải tiến và áp dụng công nghệ trong canh tác. Nếu tưới thủ công với diện tích 3.500m² thì tốn nhiều thời gian và công sức, nhất là vào mùa nắng hạn, nên ông làm hệ thống tưới tự động.

Ông đã tự học hỏi, nghiên cứu tài liệu trên mạng, mua thiết bị và lắp đặt hệ thống tưới, gồm máy bơm điện, đường ống chia vòi phun cách nhau 4m, công tắc điều khiển qua wifi kết nối với ứng dụng trên điện thoại thông minh. Tổng chi phí chỉ khoảng 5,8 triệu đồng cho mỗi 1.000m².

Ông Sáu Công cho biết: “Ưu điểm lớn nhất của hệ thống là có thể điều khiển từ xa bất cứ lúc nào, ở bất cứ đâu chỉ bằng điện thoại thông minh. Chỉ cần có sóng điện thoại là có thể bật tưới chỉ với một cú chạm”.

Nói về hiệu quả của mô hình, ông Sáu Công cho biết: “Nếu trước đây, một nhân công tưới bằng thùng phải mất đến 10 giờ để tưới 3.500m², thì nay chỉ mất 10 phút.

Điện năng tiêu thụ mỗi ngày chỉ 0,3kWh, tương đương khoảng 750 đồng, tức khoảng 22.500 đồng/tháng. Còn nếu tưới bằng máy bơm nhỏ, cũng mất 3 - 4 tiếng và tốn khoảng 200.000 đồng tiền công lao động cộng với 70.000 - 80.000 đồng tiền xăng.

Trong khi đó, hệ thống tưới tự động có chi phí đầu tư ban đầu khoảng 30 - 40 triệu đồng/ha, nhưng chi phí vận hành chỉ khoảng 5.000 - 7.000 đồng/lần tưới. Theo tính toán, chỉ sau 1 - 1,5 năm là có thể thu hồi vốn đầu tư".

Cũng theo ông Sáu Công, hệ thống giúp tiết kiệm thời gian đáng kể, giải phóng sức lao động, không còn lo việc chăm sóc cây trồng bị gián đoạn do bận rộn hoặc thiếu nhân công.

Quan trọng hơn, cơ chế phun sương mịn giúp tiết kiệm nước, giữ ẩm đất hiệu quả và giảm thoát hơi. Chỉ cần tưới 10 phút là đủ làm ướt đều mặt đất, duy trì độ ẩm cao. Trong khi đó, tưới thủ công thường không đều, có chỗ quá ướt, chỗ lại khô, gây lãng phí nước và không đạt hiệu quả tối ưu.

Từ hiệu quả thực tế tại vườn nhà, ông Sáu Công đã chủ động chia sẻ mô hình cho nhiều nhà vườn khác trong vùng, đặc biệt là các hộ nghèo, người khuyết tật, người già neo đơn hoặc thiếu lao động. Không chỉ hướng dẫn kỹ thuật lắp đặt, ông còn hỗ trợ cài đặt ứng dụng, theo dõi chất lượng nước qua phần mềm. Nhờ đó, nhiều người từ chỗ phải xách từng thùng nước giờ đã có thể tưới cả vườn chỉ bằng một thao tác đơn giản trên điện thoại.

Không chỉ thành công trong việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, ông Công còn là người tiên phong trong việc áp dụng canh tác theo hướng hữu cơ là chính, sản phẩm sạch phù hợp với an toàn vệ sinh thực phẩm, đưa nông sản lên môi trường số với thương hiệu “Chanh leo ngọt Sáu Công” trên Facebook, Zalo.

Ông Nguyễn Hữu Công đã số hóa trong việc trồng trọt và giới thiệu sản phẩm, cung ứng sản phẩm đến người tiêu dùng. Trang cá nhân của ông không chỉ giới thiệu sản phẩm mà còn chia sẻ kinh nghiệm trồng trọt, các video trực tiếp từ vườn, giúp khách hàng tin tưởng vào chất lượng. Nhờ đó, nhiều vụ chanh chưa đến ngày thu hoạch đã có người đặt mua trọn, giúp ông giảm chi phí bán hàng, không cần thuê mặt bằng và mở rộng thị trường khắp cả nước.

Ông Sáu Công cho hay việc ứng dụng mô hình này còn khắc phục tình trạng thiếu hụt lao động nông thôn. Hệ thống dễ làm có thể tùy chỉnh, cải tiến theo nhu cầu nông dân, giá thành không cao, tuổi thọ có thể đạt 20 năm nếu thiết kế đúng quy cách. Nông dân có thể nhân rộng nhiều nơi và áp dụng cho nhiều loại cây trồng khác.

Ngoài ra, mô hình tưới nước bằng điện thoại thông minh còn giúp tiết kiệm nước khoảng 90% so với tưới bằng phương pháp thủ công nên rất phù hợp trong bối cảnh nguồn nước đang khan hiếm do ảnh hưởng hạn, xâm nhập mặn như hiện nay. Hiện ông đang hỗ trợ lắp đặt hệ thống này cho các nhà vườn ở tỉnh Sóc Trăng.

“Hệ thống tưới tiết kiệm giúp giảm lượng nước do có thể điều chỉnh số lượng và vị trí béc phun, tránh rửa trôi phân bón hoặc dinh dưỡng trên lớp đất mặt do lượng nước tưới vừa phải. Từ đó không phá vỡ kết cấu đất nên hạn chế tình trạng đóng váng mặt đất”, ông Sáu Công nói.

Trên đây là một vài điển hình về nông dân bước đầu tiếp cận và sử dụng công nghệ vào trong sản xuất đạt hiệu quả. Khắp ĐBSCL, còn rất nhiều nông dân đã tiếp cận KHCN và áp dụng vào sản xuất hàng hóa, đó là xu thế của thời đại.