TS Trần Văn Tùng, Chủ tịch VASTI, cho biết hội thảo “Nông nghiệp thông minh” đã diễn ra thành công với nhiều nội dung chuyên sâu và thực tiễn.

Ông Trần Văn Tùng nhấn mạnh 7 tham luận đã cung cấp cái nhìn toàn diện về hiện trạng ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp, đặc biệt làm rõ vai trò của quản trị dữ liệu trong phát triển nông nghiệp xanh, bền vững. Các ý kiến cũng cho thấy hiệu quả rõ rệt của AI, tự động hóa, GIS (hệ thống thông tin địa lý), dữ liệu không gian trong thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao giá trị sản xuất.

Phiên tọa đàm được đánh giá là thiết thực khi chỉ ra những rào cản trong chuyển đổi số nông nghiệp, đồng thời đề xuất giải pháp thay đổi tư duy canh tác, thúc đẩy nông dân ứng dụng công nghệ, dữ liệu và nhật ký điện tử.

Ban tổ chức cam kết tiếp tục đóng vai trò cầu nối, chuyển hóa các kết quả hội thảo thành hướng dẫn cụ thể để đưa công nghệ đến gần hơn với người nông dân, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Trong khuôn khổ phiên thảo luận, một câu hỏi lớn được đặt ra: Làm thế nào để thiết lập được nguồn dữ liệu sạch và xây dựng hệ thống Dữ liệu lớn (Big Data) thực thụ? Thực tế, chúng ta đang nỗ lực số hóa để hướng tới nông nghiệp thông minh, nhưng việc khai thác dữ liệu hiện vẫn là một 'điểm nghẽn'. Câu hỏi cốt lõi ở đây là: Đơn vị nào sẽ chịu trách nhiệm làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu để hình thành Big Data, tạo tiền đề cho các ứng dụng thực tiễn?

Việc dựa vào Big Data không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc. Minh chứng rõ nhất là tốc độ xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long đang gia tăng chóng mặt; nếu không có dữ liệu sạch và nguồn Big Data đủ lớn để phân tích, dự báo, chúng ta sẽ không thể ứng phó kịp thời với các biến đổi cực đoan này.

Góp thêm một góc nhìn đầy tính nhân văn tại phiên thảo luận, bà Huỳnh Thị Mỹ Nương - Tổng giám đốc Công ty SDLT, chuyên gia kinh tế và phát triển bền vững - đã đặt ra một câu hỏi gợi mở sâu sắc: Nông nghiệp thông minh cần có những bước đi cụ thể nào để thực sự vươn tới một nền "nông nghiệp hạnh phúc"?

Phản hồi lại vấn đề thú vị này, Tiến sĩ Lê Mai Tùng, nhà sáng lập start-up nuôi cua công nghệ cao Seamorny, đã đưa ra những định nghĩa vô cùng thực tế và dí dỏm. Dưới góc độ của người trực tiếp sản xuất, ông cho rằng nông nghiệp hạnh phúc với người nông dân đơn giản là phương thức vận hành giúp họ bỏ ra ít công sức lao động chân tay nhất nhưng lại được hưởng tối đa các giá trị và lợi ích kinh tế.

Đáng chú ý hơn, ông tiếp tục mở rộng khái niệm hạnh phúc này sang cả vật nuôi. Lấy dẫn chứng sinh động từ chính mô hình của mình, Tiến sĩ Tùng cho biết ngay cả một con cua nếu bị căng thẳng, môi trường sống không thoải mái và "không hạnh phúc", cơ thể chúng sẽ tự động tiết ra những chất làm suy giảm chất lượng thịt, không tốt cho sức khỏe người ăn. Do vậy, việc ứng dụng công nghệ cao còn nhằm mục đích tạo ra một môi trường lý tưởng để làm cho con cua được "hạnh phúc". Khi vật nuôi được cung cấp đầy đủ thức ăn, sinh trưởng tự nhiên và "không phải lo toan", chúng mới có thể tạo ra những sản phẩm an toàn, chất lượng và mang lại giá trị cao nhất cho chuỗi cung ứng.

Tại phiên toạ đàm, ông Lâm Nguyễn Hải Long nhấn mạnh chuyển đổi số vốn là một thuật ngữ ngắn gọn, nhưng ẩn chứa sau đó là cuộc cách mạng làm thay đổi diện mạo của cả một mô hình vận hành. Nhìn lại những dự án kết hợp giữa nông nghiệp và công nghệ đã từng triển khai; câu chuyện thực tiễn về quy trình trồng dưa lưới là một minh chứng điển hình. Tuy nhiên, hành trình này không hề bằng phẳng; việc chuẩn hóa dữ liệu cho các đối tượng sinh học khác như nấm hay cá vẫn là một bài toán hóc búa, đòi hỏi sự kiên trì và đầu tư bài bản mới có thể tháo gỡ khó khăn.

Tham gia phiên thảo luận, ông Đặng Duy Hiển đặt vấn đề trực diện về việc thiết lập hệ điều hành cho nông nghiệp thông minh. Ông nhấn mạnh, chuyển đổi số không phải là khái niệm trừu tượng mà phải dựa trên nền tảng dữ liệu - nguồn tài nguyên chiến lược của quốc gia và ngành nông nghiệp nói riêng.

Theo ông Hiển, để vận hành nông nghiệp thông minh hiệu quả, cần xác định rõ 3 trụ cột ưu tiên theo thứ tự: Con người là yếu tố then chốt hàng đầu, hệ thống phần mềm chuyển đổi số đồng bộ là yếu tố thứ hai; hạ tầng số, kho dữ liệu ổn định để phục vụ khai phá và chia sẻ giá trị cho cộng đồng là yếu tố cuối cùng.

Đặc biệt, Phó cục trưởng Đặng Duy Hiển lưu ý vấn đề bảo mật thông tin là nhiệm vụ quan trọng nhất. Trong bối cảnh dữ liệu được kết nối rộng rãi, cần trang bị kiến thức vững chắc để phòng chống việc phá hoại dữ liệu. Song song đó, công tác tuyên truyền cho người dân về nông nghiệp thông minh phải được đẩy mạnh.

Về phía cơ quan quản lý, Cục Chuyển đổi số đang nỗ lực xây dựng hệ sinh thái dữ liệu ngành thông qua chương trình "Bình dân học vụ số" để phổ cập kỹ năng cho nông dân. Đồng thời, triển khai hệ thống thông tin xuyên suốt, mở rộng phạm vi tiếp cận tới tận cấp xã.

Đóng góp góc nhìn thực tiễn tại phiên tọa đàm, ông Lâm Nguyễn Hải Long cho rằng tiến trình chuyển đổi số nông nghiệp cần đặt trọng tâm chiến lược vào thế hệ trẻ. Bằng một ví dụ so sánh vô cùng dí dỏm; ông chia sẻ việc thuyết phục trực tiếp người nông dân thay đổi thói quen canh tác cũ thường gặp nhiều rào cản và "khó nói chuyện", hơn hẳn so với việc trao đổi cùng con cái của họ. Lớp thanh niên nông thôn với tư duy cởi mở, khả năng tiếp thu nhanh nhạy các thiết bị thông minh, chính là những đại sứ công nghệ tuyệt vời nhất. Lực lượng trẻ này sẽ đóng vai trò hạt nhân, giúp các ứng dụng kỹ thuật số và tư duy quản trị hiện đại thẩm thấu một cách tự nhiên, nhẹ nhàng vào quá trình sản xuất của từng hộ gia đình.

Đề cập đến chuyển đổi số trong nông nghiệp, ông Doãn Văn Chiến, đại diện Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, chia sẻ rằng có nhiều phương thức để thực hiện quá trình này. Các giải pháp tập trung cụ thể vào ba lĩnh vực cốt lõi: trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản. Bằng cách ứng dụng hệ thống cảm biến, thiết bị tự động hóa và các phần mềm quản lý thông minh. Người nông dân có thể cắt giảm đáng kể chi phí, tiết kiệm tài nguyên. Hạn chế rủi ro dịch bệnh và nâng cao năng suất tổng thể. Bên cạnh đó, hệ thống khuyến nông cũng đang mạnh mẽ chuyển dịch sang mô hình "khuyến nông số". Sử dụng các nền tảng dữ liệu lớn và ứng dụng di động để kết nối, truyền tải thông tin trực tiếp và nhanh chóng đến tận tay bà con nông dân.

Trọng tâm của tọa đàm nói về ứng dụng cụ thể của chuyển đổi số cho người nông dân. Nhà báo Thẩm Hồng Thuỵ đặt câu hỏi cho các chuyên gia và nhận được nhiều ý kiến tâm huyết.

Tọa đàm “Hệ điều hành nông nghiệp thông minh: Từ chuyển đổi số đến ứng dụng những công nghệ” với sự tham gia của ông Đặng Duy Hiển – Phó cục trưởng Cục Chuyển đổi số Bộ NN&MT; ông Doãn Văn Chiến - Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Khuyến nông Quốc gia; vùng ĐBSCL; ông Lâm Nguyễn Hải Long – Chủ tịch Hội Tin học TP.HCM, Giám đốc Trung tâm Ươm tạo công nghệ và Đổi mới sáng tạo tại TP.HCM; Tiến sĩ Lê Mai Tùng - nhà sáng lập Công ty TNHH Seamorny, một startup nuôi cua công nghệ cao; Chuyên gia Kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng dưới sự điều phối của Nhà báo Thẩm Hồng Thuỵ.

Ông Võ Quang Huy nhấn mạnh con đường phát triển nông nghiệp hiện đại phải dựa trên hai trụ cột không thể tách rời là tích tụ đất đai và khoa học công nghệ. Từ kinh nghiệm hơn 50 năm làm nông, "Vua chuối" Võ Quang Huy cho rằng sản xuất manh mún là nguyên nhân khiến nông nghiệp Việt Nam khó cạnh tranh, trong khi tích tụ đất đai giúp triển khai hạ tầng quy mô lớn, cơ giới hóa, tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Trên nền tảng quy mô lớn, doanh nghiệp có thể đầu tư hệ thống thủy lợi, vận chuyển, tự động hóa và tổ chức sản xuất theo hướng kinh tế quy mô, từ đó giảm chi phí, tiết kiệm nhân công và đảm bảo chất lượng sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Tuy nhiên, đất đai chỉ là “phần xác”, còn khoa học công nghệ mới là “linh hồn” quyết định sự bền vững. Việc ứng dụng công nghệ sinh học, giống cấy mô, dinh dưỡng hữu cơ, cùng với quản trị bằng dữ liệu, IoT và AI giúp kiểm soát toàn bộ quy trình, tối ưu chi phí và ổn định đầu ra.

Ông Huy cũng chỉ ra một số rào cản về chính sách đất đai và vấn đề nguồn nhân lực trẻ trong nông nghiệp, đồng thời kiến nghị cần cơ chế hỗ trợ tốt hơn cho tích tụ đất đai, đền bù hợp lý và khuyến khích người trẻ tham gia sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.

Về tổng thể, ông Huy khẳng định chỉ khi kết hợp quy mô đất đai, sức mạnh công nghệ và tư duy quản trị hiện đại, nông nghiệp Việt Nam mới có thể chuyển mình, nâng cao giá trị và vươn ra thị trường quốc tế một cách bền vững.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng đã mang đến một góc nhìn mang tính chiến lược qua bài tham luận về việc nâng tầm thương hiệu nông nghiệp Việt Nam, với trọng tâm đột phá là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và robot.

Chuyên gia nhận định, nền nông nghiệp nước nhà đang bước vào giai đoạn chuyển giao mạnh mẽ từ phương thức canh tác truyền thống sang lộ trình công nghiệp hóa và số hóa. Tuy nhiên, ngành vẫn đang phải đối mặt với những rào cản lớn như tình trạng thiếu hụt lao động, năng suất chưa đạt mức tối ưu và giá trị thương hiệu trên thị trường quốc tế còn khiêm tốn. Để giải quyết triệt để những thách thức này, ông nhấn mạnh việc đưa AI và robot vào đồng ruộng chính là động lực then chốt. Công nghệ hiện đại không chỉ giúp tự động hóa quy trình sản xuất, tối ưu khâu vận hành mà còn trực tiếp giải quyết bài toán nhân lực, từ đó chuẩn hóa và nâng cao chất lượng nông sản.

Điểm sáng nổi bật trong báo cáo là tư duy chuyển dịch sang nền “kinh tế trí tuệ”. Ông Dũng lập luận rằng, nông nghiệp Việt Nam không thể mãi dừng lại ở việc xuất khẩu sản phẩm thô. Đã đến lúc chúng ta phải hướng tới việc xuất khẩu các mô hình quản trị, tri thức và giá trị gia tăng. Để hiện thực hóa mục tiêu này, chuyên gia đề xuất kiến tạo hệ sinh thái “Năm nhà+” thế hệ mới. Đây là sự gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và nông dân, đặt trên nền tảng trung tâm là tri thức và hệ thống truyền thông minh bạch nhằm tạo ra sức mạnh cộng hưởng.

Khép lại phần trình bày, ông đưa ra định hướng phát triển nông nghiệp theo con đường xanh, số hóa và bền vững, gắn liền với kinh tế tuần hoàn và mục tiêu Net Zero. Đã đến lúc nông nghiệp cần được định vị lại, vượt xa vai trò “trụ đỡ” nền kinh tế để thực sự trở thành một “tài sản chiến lược” của quốc gia. Sự giao thoa tinh tế giữa “hồn của đất” mang đậm giá trị truyền thống và “trí tuệ của máy móc” hiện đại sẽ là chiếc chìa khóa vàng đưa thương hiệu nông nghiệp Việt vươn tầm thế giới.

Tại tham luận của mình, GS.TS Nguyễn Kim Lợi đã làm rõ vai trò chiến lược của nông nghiệp thông minh trong bối cảnh mới, trong đó khẳng định hệ thống thông tin địa lý (GIS) và dữ liệu không gian chính là nền tảng cốt lõi để tối ưu hóa quản lý và sản xuất.

Dưới góc nhìn chuyên gia, ông nhận định nông nghiệp vẫn giữ vững vị thế là "trụ đỡ" của nền kinh tế Việt Nam khi đóng góp tỷ trọng lớn vào GDP, giải quyết việc làm, thúc đẩy xuất khẩu và đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Tuy nhiên, ngành đang phải đối mặt với những thách thức kép: một mặt chịu tác động trực diện từ biến đổi khí hậu thông qua sự biến động cực đoan của nhiệt độ và lượng mưa; mặt khác, chính hoạt động nông nghiệp cũng là nguồn phát thải khí nhà kính đáng kể, tạo nên mối quan hệ tác động hai chiều phức tạp.

Trước thực trạng đó, mô hình Nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu (CSA) được xem là lời giải tất yếu. CSA hướng tới mục tiêu đa đích: vừa tăng năng suất, vừa nâng cao năng lực thích ứng đồng thời giảm thiểu phát thải. Để hiện thực hóa điều này, các công nghệ địa lý như GIS, GPS và viễn thám đóng vai trò then chốt trong việc thu thập, phân tích và trực quan hóa dữ liệu, cung cấp cơ sở khoa học chính xác cho các quyết định điều hành.

GS.TS Nguyễn Kim Lợi cũng nhấn mạnh những ứng dụng đột phá của GIS như: dự báo năng suất, đánh giá tiềm năng đất đai, giám sát canh tác, quản lý dịch bệnh, hạn hán và tối ưu hóa nguồn tài nguyên. Khi được tích hợp cùng hệ sinh thái công nghệ gồm IoT, thiết bị bay không người lái (drone) và dữ liệu vệ tinh, GIS sẽ thúc đẩy nông nghiệp chính xác phát triển, giúp người dân nâng cao năng suất và tiết giảm tối đa chi phí đầu vào.

Dù tiềm năng là rất lớn, song tham luận cũng thẳng thắn chỉ ra những rào cản trong triển khai thực tế như: sự thiếu hụt dữ liệu chất lượng cao, hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ, chi phí đầu tư lớn và khan hiếm nhân lực chuyên môn sâu. Tổng kết lại, ông khẳng định việc tích hợp công nghệ địa lý và dữ liệu không gian sẽ là "chìa khóa" vạn năng để quản lý tài nguyên hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và chuyển mình sang nền nông nghiệp bền vững, cạnh tranh cao trong kỷ nguyên biến đổi khí hậu.

Tham luận của PGS.TS. Đỗ Văn Hùng tập trung vào vai trò cốt lõi của quản trị dữ liệu trong quá trình chuyển đổi sang nông nghiệp thông minh, xanh và bền vững. Ông nhấn mạnh rằng trong kỷ nguyên số, dữ liệu không chỉ là tài nguyên mà chính là nền tảng quyết định năng suất, giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của ngành nông nghiệp.

PGS.TS. Đỗ Văn Hùng chỉ ra yêu cầu cấp bách phải xây dựng và làm sạch dữ liệu nông nghiệp, đồng thời đảm bảo khả năng liên thông giữa các hệ thống để hình thành một hệ sinh thái dữ liệu thống nhất. Việc chuyển đổi từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp dựa trên dữ liệu là xu hướng tất yếu, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và ra quyết định.

Từ kinh nghiệm quốc tế, Phó chủ tịch VASTI đề xuất xây dựng mô hình “ngân hàng dữ liệu nông nghiệp” làm nền tảng trung tâm, kết hợp với các công nghệ như AI, học máy và API (giao diện lập trình ứng dụng) để phục vụ dự báo năng suất, phát hiện sâu bệnh và tối ưu hóa quản trị sản xuất.

Ngoài ra, ông Đỗ Văn Hùng nhấn mạnh vai trò của Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam trong việc kết nối, dẫn dắt và phát triển hệ sinh thái dữ liệu, đảm bảo dòng chảy thông tin liên tục giữa các bên.

Nhìn chung, tham luận khẳng định quản trị dữ liệu hiệu quả chính là nền tảng để hiện đại hóa nông nghiệp và hướng tới phát triển bền vững trong thời đại số.

Tại Hội thảo "Nông nghiệp Thông minh", đại diện Agribank khẳng định vai trò chủ lực của ngân hàng trong việc cung ứng vốn cho khu vực nông nghiệp, nông thôn. Định hướng cốt lõi của Agribank hiện nay là ưu tiên hỗ trợ tín dụng cho các mô hình nông nghiệp thông minh và phát triển bền vững. Nguồn vốn được phân bổ thông qua các gói vay trọng điểm, bao gồm: Chương trình khuyến khích nông nghiệp công nghệ cao và sạch (quy mô 50.000 tỉ đồng), tài trợ dự án ngành trọng điểm và lĩnh vực xanh (30.000 tỉ đồng), tín dụng ưu đãi cho sản phẩm OCOP, tín dụng xanh cho cá nhân (10.000 tỉ đồng), và đặc biệt là Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao tại Đồng bằng sông Cửu Long không giới hạn quy mô.

Tính đến cuối tháng 3/2026, dư nợ cho vay nông nghiệp, nông thôn của Agribank đạt 1,28 triệu tỉ đồng, chiếm 64% tổng dư nợ toàn hệ thống. Riêng dư nợ tín dụng xanh đạt gần 30.000 tỉ đồng, tập trung vào nông nghiệp sạch, năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn. Dòng vốn này đã góp phần hình thành nhiều đại nông trường ứng dụng công nghệ hiện đại như drone tưới tiêu và hệ thống cảm biến môi trường.

Trong tương lai, Agribank cam kết tiếp tục tập trung tín dụng cho nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, ngân hàng sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số để tối ưu hóa quản lý dòng vốn, duy trì lãi suất hợp lý, đơn giản hóa thủ tục và linh hoạt phương thức cho vay theo từng mùa vụ. Agribank khẳng định vị thế dẫn dắt dòng vốn, đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp kiến tạo nền nông nghiệp xanh, sạch và hiện đại.

Trình bày tham luận, Tiến sĩ Lê Mai Tùng đã đưa ra cái nhìn sắc sảo về mô hình nuôi cua công nghệ cao của Seamorny, coi đây là minh chứng điển hình cho nền nông nghiệp thông minh, bền vững với khả năng thương mại hóa toàn cầu.

Phân tích về thực trạng, ông chỉ ra "điểm nghẽn" lớn của phương pháp nuôi truyền thống là tỷ lệ sống chỉ đạt mức khiêm tốn khoảng 10%. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tập tính ăn thịt lẫn nhau và việc khó kiểm soát chu kỳ lột xác - yếu tố then chốt quyết định giá trị kinh tế của cua lột. Để khắc phục, Seamorny đã tiên phong ứng dụng hệ thống tuần hoàn khép kín, tích hợp sâu các công nghệ lõi như tự động hóa, robot, AI và IoT nhằm kiểm soát toàn diện quá trình sinh trưởng.

Kết quả thực tiễn cho thấy bước tiến vượt bậc: tỷ lệ sống được nâng lên trên 90%, năng suất tăng gấp nhiều lần trong khi chi phí vận hành lại giảm đáng kể. Đặc biệt, giải pháp này giúp rút ngắn chu kỳ sản xuất và tối ưu hóa nguồn lực khi chỉ cần một lao động cũng có thể quản lý quy mô sản xuất công nghiệp cực lớn.

Hướng tới mục tiêu "vươn tầm biển lớn", tham luận khẳng định dư địa phát triển của phân khúc cua lột tại Việt Nam là rất tiềm năng. Chiến lược của Seamorny tập trung vào xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Mỹ và châu Âu. Không dừng lại ở hiệu quả kinh tế, mô hình còn giải quyết tốt bài toán môi trường thông qua việc tiết kiệm quỹ đất, tái sử dụng nguồn nước và giảm áp lực khai thác lên hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Dù vẫn phải đối mặt với các thách thức về nguồn nguyên liệu, nhân lực kỹ thuật cao và chiến lược thị trường, nhưng tổng thể, tham luận đã khẳng định: Việc kết hợp công nghệ cao vào các mô hình sản xuất mới chính là "chìa khóa" tạo ra đột phá cho ngành thủy sản, mở ra hướng đi bền vững và giá trị cao cho nông nghiệp Việt Nam.

Ông Doãn Văn Chiến, Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Khuyến nông Quốc gia vùng ĐBSCL, nhấn mạnh chuyển đổi số và phát triển nông nghiệp thông minh là xu thế tất yếu, thậm chí là yêu cầu bắt buộc với ngành nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn. Ông Chiến cho biết khoa học công nghệ hiện đã đóng góp khoảng 30% giá trị gia tăng của ngành và giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, nhưng việc ứng dụng vẫn còn chưa đồng đều do hạn chế về thể chế, nguồn lực và trình độ tiếp cận của nông dân.

Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đang triển khai chương trình thúc đẩy sản xuất thông minh giai đoạn 2026–2027, với trọng tâm là ứng dụng các công nghệ như IoT (internet vạn vật), AI (trí tuệ nhân tạo), dữ liệu lớn vào toàn bộ chuỗi giá trị. Trong đó, IoT được xem là “trái tim” giúp thu thập dữ liệu thời gian thực và đưa ra khuyến cáo chính xác cho sản xuất.

Các giải pháp cụ thể tập trung vào trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản với việc ứng dụng cảm biến, tự động hóa và quản lý thông minh, qua đó giúp giảm chi phí, tiết kiệm tài nguyên, hạn chế dịch bệnh và nâng cao năng suất. Ngoài ra, hệ thống khuyến nông cũng đang chuyển sang mô hình “khuyến nông số”, sử dụng nền tảng dữ liệu và ứng dụng để kết nối trực tiếp với nông dân.

Ông Doãn Văn Chiến khẳng định chuyển đổi số không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần phát triển nông nghiệp xanh, minh bạch và tăng sức cạnh tranh quốc tế. Trong đó, hệ thống khuyến nông giữ vai trò cầu nối trung tâm trong chuyển giao công nghệ, đào tạo và lan tỏa tri thức, nhằm thúc đẩy quá trình hiện đại hóa nông nghiệp một cách bền vững.

9h20, phát biểu tham luận tại sự kiện, ông Trần Xuân Đích - Phó cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh hội thảo diễn ra đúng thời điểm cả nước đang tích cực hưởng ứng Nghị quyết 57. Trong định hướng chung đó, nông nghiệp thông minh đóng vai trò là một động lực tăng trưởng quan trọng, đòi hỏi sự chuyển đổi mạnh mẽ từ thói quen sản xuất dựa trên kinh nghiệm sang tư duy số hóa và đổi mới sáng tạo. Đứng trước những yêu cầu khắt khe về bảo vệ môi trường, việc ứng dụng công nghệ cao được xem là giải pháp căn cơ nhất để đảm bảo sự phát triển bền vững.

Về định hướng vĩ mô, Chính phủ cùng Bộ Khoa học và Công nghệ đang khẩn trương hoàn thiện các dự luật và chính sách nhằm kiến tạo nền nông nghiệp hiện đại. Mục tiêu chiến lược đến năm 2030 yêu cầu các đơn vị sản xuất phải ứng dụng triệt để khoa học công nghệ, hướng tới chuẩn mực thông minh. Cơ quan quản lý cũng đang có chủ trương xây dựng Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên biệt cho ngành sản xuất này. Để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược, việc thúc đẩy sự cộng hưởng và gắn kết chặt chẽ giữa bốn nhà, bao gồm nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và người nông dân, là điều kiện tiên quyết. Phát triển nông nghiệp thông minh chính là sự lựa chọn tất yếu để định hình tương lai.

Qua những biến động của đại dịch COVID-19, chúng ta càng thấy rõ vai trò trụ đỡ của nông nghiệp khi đóng góp tới 70 tỷ USD cho nền kinh tế. Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực mở rộng thị trường quốc tế, ngành nông nghiệp ngày càng khẳng định vị thế chiến lược của mình.

Tuy nhiên, chúng ta cần thẳng thắn nhìn nhận những thách thức chung đang đối mặt: Từ tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, thực trạng liên kết sản xuất còn manh mún, đến việc ứng dụng khoa học công nghệ vẫn còn hạn chế. Mục tiêu cốt lõi là phải vừa đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, vừa thúc đẩy phát triển bền vững để vươn tầm mạnh mẽ. Vì vậy, tôi đánh giá rất cao ý nghĩa thực tiễn của hội thảo ngày hôm nay.

"Tôi xin cam kết sẽ luôn đồng hành cùng các doanh nghiệp và tổ chức để hỗ trợ, thúc đẩy mô hình nông nghiệp thông minh. Chúng tôi sẽ nỗ lực nghiên cứu, điều chỉnh các chính sách sao cho bám sát thực tiễn...", ông Đặng Duy Hiển nhấn mạnh thêm.

Hiện nay, trình độ công nghệ của Trung Quốc rất phát triển với nhiều ứng dụng thực tiễn hiệu quả đang tìm cách tiếp cận thị trường Việt Nam. Thực tế, chúng ta là quốc gia cung ứng nông sản trọng yếu cho phía bạn, điển hình là mặt hàng sầu riêng. Tuy nhiên, phía Trung Quốc cũng đã đưa ra những thông điệp cảnh báo: Nếu chúng ta không chủ động điều chỉnh các tiêu chuẩn kỹ thuật, tình trạng ùn tắc, bế tắc tại cửa khẩu là điều khó tránh khỏi.

Để giải quyết gốc rễ vấn đề, chúng ta phải kiểm soát chặt chẽ từ chất đất đến quy trình bón phân; chỉ khi canh tác bài bản, chất lượng nông sản đạt chuẩn mới có thể đứng vững tại thị trường này. Và những mục tiêu đó, không có con đường nào khác ngoài việc dựa vào sức mạnh của khoa học công nghệ. Cần lưu ý thêm, cả Hàn Quốc và Trung Quốc hiện đang là hai quốc gia đặc biệt quan tâm và mong muốn đầu tư sâu vào lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam.

Ông Bùi Minh Thạnh, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh vai trò của TP.HCM không chỉ là trung tâm kinh tế mà còn là đầu mối về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, có đóng góp quan trọng trong nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ nông nghiệp.

TP.HCM đã đạt nhiều kết quả trong phát triển giống cây trồng, vật nuôi năng suất cao, quy trình sản xuất tiên tiến. Đồng thời, lan tỏa các thành tựu này tới các vùng trọng điểm như Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và cạnh tranh toàn cầu, lãnh đạo TP.HCM khẳng định nông nghiệp thông minh là xu thế tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh. TP.HCM đề ra các định hướng trọng tâm như trở thành trung tâm nghiên cứu và chuyển giao công nghệ nông nghiệp, thúc đẩy liên kết vùng, hoàn thiện cơ chế thu hút doanh nghiệp và xây dựng hệ sinh thái hợp tác giữa nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp.

Ông Bùi Minh Thạnh cũng khẳng định cam kết của TP.HCM trong việc đồng hành với doanh nghiệp. Hỗ trợ thử nghiệm các mô hình mới và thúc đẩy ứng dụng khoa học - công nghệ vào thực tiễn. Phó chủ tịch UBND TP.HCM kỳ vọng: Hội thảo sẽ đề xuất được các giải pháp đột phá và chương trình hành động cụ thể, nhằm phát triển nông nghiệp thông minh tại Việt Nam.

9h, TS Trần Văn Tùng, Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam thay mặt Ban tổ chức đọc bài phát biểu khai mạc. TS Trần Văn Tùng nhấn mạnh vai trò cấp thiết của chuyển đổi sang nông nghiệp thông minh trong bối cảnh kinh tế hướng tới phát triển bền vững.

Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASTI), cho rằng việc ứng dụng công nghệ cao không chỉ là xu hướng mà là yêu cầu sống còn để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được chuyển giao và phổ biến rộng rãi đến doanh nghiệp và nông dân.

TS Trần Văn Tùng cũng nêu lên bài học thực tế việc Việt Nam cần ứng dụng công nghệ để chất lượng nông sản không chỉ đáp ứng thị trường Việt Nam mà còn đạt tiêu chuẩn của các thị trường nước ngoài, đặc biệt là các thị trường lớn như Trung Quốc.

Vì vậy, VASTI xác định sứ mệnh làm cầu nối giữa nghiên cứu và thực tiễn, giúp người nông dân tiếp cận, làm chủ công nghệ và dữ liệu. Hội thảo này được kỳ vọng là diễn đàn đối thoại thực chất giữa các bên nhằm tìm ra giải pháp cụ thể, tháo gỡ vướng mắc trong quản lý, từ đó thúc đẩy xây dựng nền nông nghiệp thông minh, minh bạch và bền vững.

TS Trần Văn Tùng nhấn mạnh vai trò cấp thiết của chuyển đổi sang nông nghiệp thông minh trong bối cảnh kinh tế hướng tới phát triển bền vững. Ông Tùng cho rằng việc ứng dụng công nghệ cao không chỉ là xu hướng mà là yêu cầu sống còn để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được chuyển giao và phổ biến rộng rãi đến doanh nghiệp và nông dân.

Vì vậy, VASTI xác định sứ mệnh làm cầu nối giữa nghiên cứu và thực tiễn, giúp người nông dân tiếp cận, làm chủ công nghệ và dữ liệu. Hội thảo này được kỳ vọng là diễn đàn đối thoại thực chất giữa các bên nhằm tìm ra giải pháp cụ thể, tháo gỡ vướng mắc trong quản lý, từ đó thúc đẩy xây dựng nền nông nghiệp thông minh, minh bạch và bền vững.

8h50, Ban tổ chức trao hoa cho các nhà tài trợ cho hội thảo "Nông nghiệp thông minh": đại diện Tập đoàn VinGroup, đại diện Ngân hàng Agribank, đại diện Ngân hàng HD Bank, đại diện Tập đoàn TH True Milk, đại diện Tập đoàn TTC...

Hội thảo "Nông nghiệp thông minh" có sự tham dự của GS.TS Huỳnh Thành Đạt - Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận TW, Nguyên Bộ trưởng Bộ KH&CN; ông Bùi Minh Thạnh - Phó chủ tịch UBND TP. HCM; ông Đặng Duy Hiển - Phó cục trưởng Cục Chuyển đổi số Bộ Nông nghiệp & Môi trường; ông Trần Xuân Đích - Phó cục trưởng Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ - Bộ KH&CN; ông Quốc Dũng - Phó trưởng phòng Hành chính tổng hợp Ban Tuyên giáo và Dân vận TW; Nhà báo Trần Trọng Dũng - Phó chủ tịch Hội nhà báo Việt Nam; ông Võ Thành Công - Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Lâm Đồng; bà Nguyễn Thị Thu Sương - Trưởng phòng Phát triển KHCN - Sở KH&CN TP.HCM; ông Trần Minh Khiêm - Trưởng phòng báo chí - xuất bản - Sở VH&TT TP.HCM.

PGS.TS Huỳnh Quyền - Hiệu trưởng Trường ĐH Tài nguyên và Môi trường TP.HCM; TS. Trần Đình Lý - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Nông lâm TP.HCM - Giám đốc Phân hiệu Ninh Thuận; ông Doãn Văn Chiến Phó Giám đốc Phụ trách Trung tâm khuyến nông Vùng Đồng bằng sông Cửu Long; ông Lê Mai Tùng Nhà sáng lập Cty TNHH Seamorny; PGS.TS Đỗ Văn Hùng - Phó Chủ tịch Vasti - Trưởng khoa Thông tin và thư viện Trường ĐH KHXH&NV; GS.TS Nguyễn Kim Lợi Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Biến đổi khí hậu - ĐH Nông Lâm TP.HCM; ông Nguyễn Hoàng Dũng - Chuyên gia kinh tế; ông Võ Quang Huy - Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An; bà Trương Thị Ánh Tuyết - Phó trưởng văn phòng đại diện Agribank Miền nam; ông Lâm Nguyễn Hải Long - Chủ tịch Hội Tin Học TP.HCM.

Về phía đơn vị tổ chức có TS. Trần Văn Tùng - Chủ tịch Hội thông tin Khoa học và Công nghệ; ông Lưu Quang Định - Tổng Thư ký Hội Thông tin khoa học và công nghệ Việt Nam - Tổng biên tập Tạp Chí Một Thế Giới.

Hội trường khách sạn Tao Đàn còn có sự tham gia của hàng trăm khách mời là các chuyên gia, các bạn sinh viên quan tâm chủ đề "Nông nghiệp thông minh".

Chỉ còn ít phút nữa, vào đúng 8 giờ sáng ngày 17/4/2026, Hội thảo "Nông nghiệp thông minh" sẽ chính thức khai mạc tại Khách sạn Tao Đàn, TP.HCM. Đây là sự kiện chuyên đề quan trọng do Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASTI) cùng Tạp chí Một Thế Giới phối hợp tổ chức, thu hút sự quan tâm lớn từ các cơ quan quản lý, giới chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp.

Trong giai đoạn nền kinh tế đang chuyển dịch vô cùng mạnh mẽ hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững, ngành sản xuất vật chất cốt lõi của nước nhà đang đứng trước những yêu cầu đổi mới cấp thiết. Quá trình chuyển đổi từ phương thức canh tác truyền thống sang các mô hình quản trị ứng dụng công nghệ cao đang trở thành chìa khóa để giải quyết bài toán về năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Việc đưa các giải pháp kỹ thuật số, trí tuệ nhân tạo và máy móc tự động hóa vào đồng ruộng là con đường tất yếu để nâng tầm giá trị nông sản.

Hội thảo sáng nay được tổ chức nhằm mang đến một bức tranh toàn cảnh về những xu hướng công nghệ mới nhất đang định hình lại diện mạo ngành nông nghiệp Việt Nam. Diễn đàn này được kỳ vọng sẽ tạo ra sự gắn kết chặt chẽ giữa các nhà hoạch định chính sách, đội ngũ nghiên cứu khoa học và những người trực tiếp sản xuất. Qua những phiên thảo luận thực tiễn, sự kiện hướng tới mục tiêu thiết lập một hệ sinh thái sản xuất minh bạch, tối ưu hóa nguồn lực và kiến tạo một nền kinh tế nông nghiệp phát triển bền vững trong tương lai.