Ông Trump muốn có Greenland, người Đan Mạch dùng công nghệ tẩy chay thương hiệu Mỹ
Nhiều người Đan Mạch dùng ứng dụng UdenUSA để quét các sản phẩm tiêu dùng hằng ngày và tẩy chay những mặt hàng có liên quan đến Mỹ.
Vegemite, loại bơ phết men từ Úc, được đánh dấu tích xanh chấp nhận. Rượu vang Chateauneuf-du-Pape của Pháp cũng vậy. Nhưng Diet Coke, thức uống ưa thích của Tổng thống Mỹ Donald Trump? Với ứng dụng di động mới rất phổ biến tại Đan Mạch, sản phẩm này bị gán dấu X đỏ - thông điệp gửi tới người mua sắm rằng hãy đặt món đồ Mỹ đó trở lại kệ.
Đan Mạch, quốc gia Bắc Âu chỉ bằng 1/16 diện tích bang Texas (Mỹ), đã mệt mỏi vì cảm giác bị gây sức ép. Vì vậy, người Đan Mạch đang chuyển sang các ứng dụng di động để quét các sản phẩm tiêu dùng hằng ngày và tẩy chay những mặt hàng có liên quan đến Mỹ.
Kể từ khi ông Trump bắt đầu đe dọa giành lấy Greenland, vùng lãnh thổ thuộc Vương quốc Đan Mạch, số lượt tải các ứng dụng như vậy đã tăng vọt. UdenUSA hiện là ứng dụng miễn phí được tải nhiều nhất trên Apple App Store tại Đan Mạch, sau khi lượng người dùng tăng mạnh trong những tuần gần đây.
Jonas Pipper, chàng trai 21 tuổi đồng sáng lập ứng dụng UdenUSA cùng một người bạn học cũ, gọi đây là “vũ khí trong cuộc chiến thương mại dành cho người tiêu dùng”. Theo anh, việc ứng dụng này giúp người dân Đan Mạch bình thường có thể thể hiện thái độ và gửi thông điệp tới Mỹ là điều “khá thú vị”.
Với dân số chỉ khoảng 6 triệu người và quy mô nền kinh tế xấp xỉ bang Maryland (Mỹ), Đan Mạch khó có thể tạo ra tác động lớn đến xuất khẩu của Mỹ. Tuy nhiên, sự nổi lên đột ngột của UdenUSA và một ứng dụng tương tự cho thấy chính quyền Trump đã khiến nhiều người Đan Mạch bất an, cảm thấy bị chèn ép và tức giận.
Ngay cả đảng Nhân dân Đan Mạch theo đường lối cực hữu và chống nhập cư, vốn trước đây từng tìm cách thắt chặt mối quan hệ với Tổng thống Trump, cũng chỉ trích gay gắt những phát ngôn của ông về Greenland.
“Để tôi nói theo cách mà ngài có thể hiểu, thưa Tổng thống: Cút đi”, Anders Vistisen, một nghị sĩ của đảng Nhân dân Đan Mạch, phát biểu trước Nghị viện châu Âu ngày 21.1. Ông ngay lập tức bị khiển trách vì vi phạm quy định của Nghị viện châu Âu về việc sử dụng từ ngữ thô tục.
Các nhà đầu tư tại Đan Mạch cũng bắt đầu quay lưng với Mỹ. Ngày 20.1, quỹ hưu trí AkademikerPension nói với hãng tin Bloomberg rằng sẽ bán toàn bộ trái phiếu chính phủ Mỹ mà họ đang nắm giữ. Dù quy mô bán ra là nhỏ, vì quỹ chỉ nắm khoảng 100 triệu USD trái phiếu kho bạc Mỹ vào cuối tháng 12.2025, nhưng tính biểu tượng của động thái này đã thu hút sự chú ý toàn cầu.
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng sau tin này và Tổng thống Trump đã đe dọa sẽ có “biện pháp trả đũa lớn” với bất kỳ ai bán tài sản Mỹ để phản đối chính sách của ông.
Trái phiếu kho bạc Mỹ là giấy nợ do chính phủ Mỹ phát hành để vay tiền. Khi nhiều người bán đi, giá trái phiếu trên thị trường sẽ giảm xuống. Vì tiền lãi mà trái phiếu trả gần như cố định, nên khi giá giảm, tỷ lệ lợi nhuận (lợi suất) mà người mua mới nhận được sẽ tăng lên.
Về ý nghĩa thực tế:
Với chính phủ Mỹ, lợi suất tăng đồng nghĩa Mỹ sẽ phải trả lãi cao hơn khi phát hành trái phiếu mới, nên chi phí vay nợ tăng.
Với nhà đầu tư, trái phiếu Mỹ trở nên hấp dẫn hơn vì lãi suất cao hơn.
Với nền kinh tế Mỹ, lợi suất kho bạc thường ảnh hưởng đến lãi suất vay mua nhà, vay doanh nghiệp và tỷ giá USD, nên có thể làm điều kiện tài chính trở nên thắt chặt hơn.
Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở thị trấn Davos (Thụy Sĩ) vừa qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent bác bỏ khả năng châu Âu gây sức ép tài chính tập thể lên Mỹ. Đáp lại quyết định của AkademikerPension, Scott Bessent nói thẳng: “Các khoản đầu tư của Đan Mạch vào trái phiếu kho bạc Mỹ, cũng giống như bản thân Đan Mạch, là không đáng kể và không có ảnh hưởng gì lớn”.
Anders Schelde, Giám đốc đầu tư của AkademikerPension, cho biết quyết định bán trái phiếu dựa trên hàng loạt vấn đề, từ căng thẳng liên quan đến Greenland, tình hình tài khóa của Mỹ bị cho là đang xấu đi, cho đến đồng USD suy yếu.
Tình hình tài khóa là tình trạng thu - chi ngân sách của chính phủ và mức độ nợ công của một quốc gia. Nó phản ánh việc chính phủ có đang chi tiêu nhiều hơn số tiền thu được hay không, và khả năng quản lý nợ có bền vững không.
Anders Schelde cho rằng sự dè dặt với Mỹ không chỉ gắn với cá nhân ông Trump, mà là mối lo mang tính dài hạn hơn. Nói cách khác, ngay cả khi ông Trump không còn làm tổng thống, các nhà đầu tư vẫn có thể tiếp tục dè dặt với Mỹ vì những rủi ro cơ cấu và chính sách rộng hơn.
Theo cách riêng của mình, người tiêu dùng Đan Mạch đang áp dụng cách tiếp cận tương tự. Tuy nhiên, việc tẩy chay các hàng hóa Mỹ hoặc thậm chí việc tìm hiểu xem sản phẩm nào được coi là thương hiệu của Mỹ có thể khá phức tạp. Ví dụ, nhà sản xuất bia Carlsberg A/S (Đan Mạch) đóng chai và phân phối các sản phẩm của Coca-Cola tại Đan Mạch.
“Nếu muốn, ông Trump cũng có thể dùng ứng dụng này”
Đây cũng không phải lần đầu người tiêu dùng nước ngoài tìm cách tẩy chay hàng hóa Mỹ. Sau khi ông Trump công bố các biện pháp áp thuế đối ứng với tên gọi Ngày Giải phóng vào hôm 2.4.2025, từng xuất hiện những làn sóng tẩy chay tương tự. Tuy nhiên, mức độ mạnh yếu và thời gian kéo dài của các phong trào này khác nhau theo từng giai đoạn.
Hiện tại, UdenUSA vẫn hoạt động rất tốt. Jonas Pipper cho biết ứng dụng này đang được cung cấp bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau, gồm tiếng Đức, tiếng Anh và sắp có phiên bản Android. Thậm chí, UdenUSA còn có mặt tại Mỹ.
“Tôi không biết Trump có dùng iPhone hay không. Song nếu muốn, ông ấy cũng có thể dùng ứng dụng này”, Jonas Pipper nói đùa.
Kể từ đầu tháng 1, ông Trump đã lặp lại những gợi ý trước đây rằng Mỹ nên tiếp quản Greenland. Sau đó, các quan chức của Greenland, Đan Mạch và Mỹ đã tổ chức các cuộc gặp, nhưng mỗi bên vẫn giữ quan điểm riêng.
Tuần trước, hàng nghìn người đã xuống đường tại Greenland và Đan Mạch để biểu tình phản đối bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm tiếp quản hòn đảo Bắc Cực này.
"Mỹ không dùng vũ lực để kiểm soát Greenland"
Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, ông Trump đã dành phần lớn bài phát biểu của mình nói về Greenland.
Tổng thống Trump khẳng định rõ ràng rằng Mỹ sẽ không dùng biện pháp quân sự để nắm quyền kiểm soát Greenland, dù trước đó nhiều người lo ngại ông có thể làm vậy. Ông Trump nói rằng Mỹ không cần, không muốn và sẽ không dùng vũ lực để thực hiện mục tiêu này.
"Có lẽ chúng tôi sẽ chẳng đạt được điều gì trừ khi tôi quyết định sử dụng sức mạnh và vũ lực áp đảo. Thành thật mà nói, khi đó không ai có thể ngăn cản chúng tôi, nhưng tôi sẽ không làm vậy. Giờ thì mọi người đều nói: 'Ồ, tốt rồi'. Đây có lẽ là phát biểu quan trọng nhất của tôi vì mọi người nghĩ rằng tôi sẽ dùng vũ lực. Tôi không cần phải dùng vũ lực. Tôi không muốn dùng vũ lực. Tôi sẽ không dùng vũ lực. Điều duy nhất mà Mỹ yêu cầu chỉ là một nơi có tên Greenland", người đứng đầu Nhà Trắng nhấn mạnh.
Thay vào đó, ông Trump kêu gọi bắt đầu ngay các cuộc đàm phán với Đan Mạch về việc Mỹ có thể giành quyền kiểm soát Greenland. Ông gọi đây là một yêu cầu “nhỏ” nhưng chiến lược và là điều Mỹ mong muốn vì mục tiêu an ninh lâu dài.
Dù nói không dùng vũ lực, ông Trump khẳng định Mỹ cần kiểm soát Greenland vì lý do an ninh quốc gia và toàn cầu, cho rằng không có quốc gia nào khác ngoài Mỹ có thể “bảo vệ hòn đảo này”.
"Greenland là một vùng lãnh thổ rộng lớn, gần như hoàn toàn không có người sinh sống và chưa được khai thác, nằm ở một vị trí chiến lược then chốt giữa Mỹ, Nga và Trung Quốc, nhưng lại không được bảo vệ đầy đủ", ông Trump phát biểu.
Theo Tổng thống Mỹ, tầm quan trọng của Greenland càng gia tăng khi các kim loại đất hiếm trở nên thiết yếu. "Nhưng đó không phải là lý do chúng tôi cần Greenland. Chúng tôi cần hòn đảo vì chiến lược an ninh quốc gia và an ninh quốc tế", ông nhấn mạnh.
Ngoài ra, ông Trump cũng thông báo rằng Mỹ và NATO đã đạt được một khuôn khổ thỏa thuận liên quan đến Greenland. Tổng thống Mỹ sẽ tạm ngừng các mối đe dọa áp thuế với một số quốc gia châu Âu nếu họ không đồng ý với yêu cầu của mình.
Đây được xem là một bước lùi nhẹ của ông Trump so với những tuyên bố cứng rắn trước đó, giúp hạ nhiệt căng thẳng với đồng minh NATO và thị trường tài chính toàn cầu.
