OpenAI ưu tiên ChatGPT hơn các nghiên cứu dài hạn, nhiều nhân sự cấp cao rời đi

OpenAI đang ưu tiên phát triển chatbot ChatGPT hơn các nghiên cứu dài hạn, dẫn đến việc một số nhân sự cấp cao rời đi, trong bối cảnh công ty khởi nghiệp AI (trí tuệ nhân tạo) trị giá 500 tỉ USD phải thích ứng với sự cạnh tranh gay gắt từ Google và Anthropic.

Theo lời 10 nhân viên hiện tại và cựu nhân viên OpenAI, công ty có trụ sở tại thành phố San Francisco (Mỹ) đã phân bổ lại nguồn lực, cắt giảm các công việc nghiên cứu mang tính thử nghiệm để tập trung vào việc nâng cấp mô hình ngôn ngữ lớn - nền tảng vận hành sản phẩm chủ lực là ChatGPT. Trong số những người rời OpenAI gần đây do sự dịch chuyển chiến lược này có phó chủ tịch nghiên cứu Jerry Tworek, nhà nghiên cứu chính sách mô hình Andrea Vallone và nhà kinh tế học Tom Cunningham.

Những thay đổi tại OpenAI đánh dấu bước ngoặt với công ty mà ChatGPT từng xuất hiện lần đầu dưới dạng bản xem trước nghiên cứu vào năm 2022, trước khi châm ngòi cho làn sóng bùng nổ của AI tạo sinh.

Dưới sự lãnh đạo của Giám đốc điều hành Sam Altman, OpenAI đang chuyển mình từ phòng thí nghiệm nghiên cứu thành một trong những công ty AI lớn nhất Thung lũng Silicon. Điều đó đồng nghĩa với việc OpenAI phải chứng minh với nhà đầu tư rằng có thể tạo ra doanh thu đủ để biện minh cho mức định giá 500 tỉ USD hiện tại và có thể lên đến 830 tỉ USD sau vòng huy động vốn tới 100 tỉ USD đang diễn ra.

“OpenAI hiện cố gắng coi các mô hình ngôn ngữ như một vấn đề kỹ thuật, nơi họ đang mở rộng năng lực tính toán, thuật toán, dữ liệu, và đang thu được những lợi ích rất lớn từ việc đó. Song nếu bạn muốn thực hiện nghiên cứu đột phá thì điều đó khá khó khăn. Nếu bạn không thuộc một trong những nhóm nghiên cứu trọng điểm thì mọi thứ ngày càng trở nên mang màu sắc chính trị”, một nguồn tin của trang FT nói về OpenAI.

Mark Chen, Giám đốc nghiên cứu OpenAI, bác bỏ cách mô tả này. Ông khẳng định rằng “nghiên cứu nền tảng, dài hạn vẫn là trọng tâm của OpenAI và hiện vẫn chiếm phần lớn tài nguyên điện toán cũng như đầu tư của chúng tôi, với hàng trăm dự án từ dưới lên khám phá những câu hỏi dài hạn vượt ra ngoài bất kỳ sản phẩm nào”.

Mark Chen nói thêm rằng việc kết hợp nghiên cứu với triển khai trong thực tế giúp nâng cao chất lượng khoa học, nhờ các phản hồi nhanh hơn, quá trình học hỏi liên tục và tính chặt chẽ cao hơn. Ngoài ra, ông cho biết OpenAI hiện tự tin hơn bao giờ hết vào lộ trình nghiên cứu dài hạn để hướng tới một “nhà nghiên cứu tự động”.

Xin “tín dụng” điện toán và quyền truy cập công nghệ

Giống tại nhiều hãng lớn khác, các nhà nghiên cứu ở OpenAI phải xin “tín dụng” điện toán và quyền truy cập công nghệ từ ban lãnh đạo cấp cao để có thể triển khai dự án.

Theo nhiều người thân cận với OpenAI, trong những tháng gần đây, các nhà nghiên cứu không làm việc trực tiếp với mô hình ngôn ngữ lớn thường bị từ chối yêu cầu hoặc chỉ được cấp nguồn lực ở mức không đủ để kiểm chứng nghiên cứu.

Các nhóm phát triển mô hình tạo video và hình ảnh AI như Sora, DALL-E cảm thấy bị xem nhẹ và thiếu nguồn lực, do các dự án này bị coi là kém liên quan hơn tới ChatGPT, nguồn tin của FT cho biết.

Trong năm qua, một số dự án khác không liên quan tới mô hình ngôn ngữ đã bị thu hẹp hoặc chấm dứt. Một số người cho biết OpenAI đã tái cơ cấu các nhóm, tinh giản bộ máy để tập trung hơn vào việc cải thiện ChatGPT - chatbot AI hiện có hơn 800 triệu người sử dụng hàng tuần.

Hồi tháng 12.2025, Sam Altman tuyên bố tình trạng báo động đỏ trước nhu cầu phải cải thiện ChatGPT. Động thái này diễn ra sau khi Google ra mắt mô hình Gemini 3 vượt trội GPT-5.1 của OpenAI trên những thước đo độc lập, đồng thời Claude của Anthropic đạt được nhiều tiến bộ trong việc lập trình.

“Thực tế là có vô số áp lực cạnh tranh, đặc biệt với các công ty đang mở rộng quy mô và muốn sở hữu mô hình AI tốt nhất mỗi quý. Đây là cuộc đua điên cuồng và cực kỳ khốc liệt. Các công ty đang chi những khoản tiền không tưởng cho cuộc đua đó và điều này thường đòi hỏi sự tập trung cao độ, phải làm những gì bạn giỏi nhất và tin rằng nó sẽ mang lại hiệu quả”, một cựu nhân viên OpenAI cho hay.

Một cựu lãnh đạo cấp cao OpenAI khác nói thêm rằng: “Về mặt lý thuyết, công ty vẫn nói là sẵn sàng làm những hướng nghiên cứu khác, nhưng trên thực tế thì việc xin và phân bổ nguồn lực cho các hướng đó rất khó, khiến những nhóm này luôn có cảm giác mình bị xem là hạng hai so với các dự án trọng điểm”.

“Theo đuổi những dạng nghiên cứu khó thực hiện tại OpenAI”

Tháng 1, Jerry Tworek, người phụ trách mảng suy luận của các mô hình AI, rời OpenAI sau 7 năm gắn bó, cho biết ông muốn theo đuổi “những dạng nghiên cứu khó thực hiện tại đây”. Ông mong muốn làm việc về học liên tục, tức khả năng để một mô hình học từ dữ liệu mới theo thời gian mà vẫn giữ được những kiến thức từng được huấn luyện trước đó.

Những người thân cận với Jerry Tworek cho biết các đề xuất xin thêm nguồn lực như năng lực điện toán và nhân sự của ông bị ban lãnh đạo từ chối, dẫn tới căng thẳng với nhà khoa học trưởng Jakub Pachocki. Theo những người hiểu rõ tranh chấp này, Jakub Pachocki không đồng tình với phương pháp khoa học cụ thể từ Jakub Pachocki và tin rằng kiến trúc AI hiện tại xoay quanh các mô hình ngôn ngữ lớn của OpenAI hứa hẹn hơn.

Tháng trước, Andrea Vallone, người dẫn dắt nghiên cứu chính sách mô hình tại OpenAI, đã gia nhập đối thủ Anthropic. Hai người quen thuộc với việc Andrea Vallone rời đi cho biết bà được giao một nhiệm vụ “bất khả thi” là bảo vệ sức khỏe tinh thần của những người dùng ngày càng gắn bó với ChatGPT. Andrea Vallone không phản hồi khi được đề nghị bình luận về chuyện này.

Rời nhóm nghiên cứu kinh tế năm ngoái, Tom Cunningham cho rằng OpenAI đang rời xa nghiên cứu khách quan để tập trung vào những công việc mang tính quảng bá cho công ty.

Một cựu nhân viên nhận định: “OpenAI vẫn đang tiến bộ nhưng bị cuốn vào cuộc cạnh tranh khốc liệt với Google và Anthropic nên họ không thể chậm lại, bởi làm vậy có thể tạo cơ hội cho đối thủ vượt lên”.

Lợi thế bền vững

Nhiều nhà đầu tư tỏ ra không quá lo ngại trước nguy cơ OpenAI tụt hậu trong cuộc đua xây dựng các mô hình và sản phẩm AI tiên phong tiên tiến. Jenny Xiao, đối tác tại quỹ đầu tư Leonis Capital và từng là nhà nghiên cứu tại OpenAI, cho rằng lợi thế của công ty nằm ở hàng trăm triệu người đang sử dụng ChatGPT.

“Nhiều người đang quá ám ảnh với câu hỏi liệu OpenAI có mô hình AI tốt nhất hay không. Đó là câu hỏi sai. OpenAI đang biến lợi thế dẫn đầu về công nghệ thành sự khóa chặt người dùng vào nền tảng. Lợi thế cạnh tranh của công ty giờ không còn nằm ở việc ai nghiên cứu giỏi hơn, mà nằm ở chỗ người dùng đã quen và gắn bó với sản phẩm. Đó là lợi thế bền vững hơn nhiều”, Jenny Xiao nhận định.