Phấn đấu đến năm 2030: AI đóng góp 6% GDP, xuất khẩu 5 tỉ USD

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (AI), Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) cho biết, Chính phủ vừa chính thức ban hành Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Chiến lược đánh dấu bước chuyển mang tính lịch sử từ tư duy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng thông thường sang quá trình chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng công nghệ tiên tiến.

Lộ trình mới xác định lấy lực lượng nhân lực chất lượng cao, hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại và nguồn dữ liệu phong phú làm nền tảng cốt lõi, đồng thời coi thể chế cùng công tác quản trị là đột phá chiến lược để vươn lên.

Cục trưởng Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh, chiến lược đề ra 6 quan điểm xuyên suốt, khẳng định trí tuệ nhân tạo được xác định là năng lực cốt lõi ngay từ khâu xác định bài toán, thiết kế, tổ chức cho đến vận hành. Việc triển khai bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, quản lí tập trung, lấy con người làm trung tâm và gắn liền trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực thi. Việt Nam tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng, dữ liệu, mô hình và nền tảng ứng dụng nhằm bảo đảm an toàn, an ninh và chủ quyền số quốc gia. Trong đó, doanh nghiệp công nghệ trong nước là lực lượng chủ lực, tiên phong sáng tạo các sản phẩm "Make in Viet Nam" và phát triển mô hình doanh nghiệp AI-native, kết hợp hợp tác quốc tế gắn với năng lực nội sinh và tự chủ chiến lược.

Mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn 2045

Để định hướng cho tiến trình chuyển đổi toàn diện, Chiến lược trí tuệ nhân tạo xây dựng hệ thống mục tiêu 04 tầng vô cùng chi tiết. Ở tầng tác động kinh tế - xã hội, Việt Nam quyết tâm vươn lên thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển; kinh tế AI đạt khoảng 6% GDP; xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ và giải pháp đạt khoảng 5 tỉ USD; đồng thời năng suất lao động trong các ngành ứng dụng tăng từ 10% đến 15%.

Ở tầng kết quả, mục tiêu đặt ra là 60% doanh nghiệp ứng dụng công nghệ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động; 100% cán bộ, công chức, viên chức sử dụng các công cụ công vụ thông minh hằng tuần; 60% quyết định điều hành dựa trên dữ liệu chuẩn hóa; và mức độ hài lòng của người dân đối với các dịch vụ công có tích hợp công cụ thông minh tăng ít nhất 30%.

Ở tầng sản phẩm đầu ra, 100% các bộ, ngành, địa phương có kế hoạch triển khai cụ thể; 100% dịch vụ công trực tuyến và hồ sơ thủ tục hành chính được hỗ trợ tự động.

Chia sẻ với Một Thế Giới, ông Lịch cho biết, Việt Nam sẽ hình thành nền tảng điều phối năng lực tính toán quốc gia, nền tảng đánh giá mô hình tiếng Việt, ít nhất 5 nền tảng dùng chung, 10 thương hiệu Việt Nam tầm vóc và 8 mô hình tiếng Việt theo 4 quy mô. Về nhân lực, quốc gia đặt mục tiêu phát triển 10.000 nhân lực trình độ cao, 50.000 nhân lực trình độ đại học trở lên, đào tạo và đào tạo lại 500.000 lao động để vận hành hệ thống, đồng thời trang bị kỹ năng cơ bản cho 10 triệu lao động.

Ở tầng đầu vào, tổng đầu tư xã hội đạt 1% đến 1,5% GDP/năm. Năng lực tính toán đạt 560 EFLOPS BF16 hoặc 1.100 EFLOPS FP8 với công suất điện khoảng 500 MW; nguồn dữ liệu trọng yếu được số hóa, chuẩn hóa và làm sạch hoàn toàn. Hướng tới tầm nhìn năm 2045, Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm 10 quốc gia dẫn đầu châu Á về nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ, đưa giải pháp thông minh trở thành nền tảng vận hành chủ đạo của Nhà nước, nền kinh tế và toàn xã hội.

9 trụ cột phát triển và 06 giải pháp đột phá

Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu trên, ông Nguyễn Khắc Lịch cho biết, chiến lược xác định 09 trụ cột phát triển bao gồm: nhân lực và kỹ năng toàn dân; dữ liệu, mô hình; hạ tầng kỹ thuật; nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ; ứng dụng trong quản trị quốc gia; ứng dụng cho các ngành kinh tế - xã hội trọng điểm như khoa học, công nghiệp, nông nghiệp, tài chính, y tế, giáo dục, văn hóa, môi trường, quốc phòng và an ninh; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; và quản trị trí tuệ nhân tạo an toàn, đáng tin cậy.

Đi kèm là 06 nhóm giải pháp đột phá: hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật; điều phối quốc gia và trách nhiệm thực thi; huy động nguồn lực tài chính; hợp tác quốc tế và xây dựng tiêu chuẩn; tuyên truyền nâng cao nhận thức, văn hóa sử dụng có trách nhiệm; và đo lường, giám sát, đánh giá. Việc thực hiện tuân thủ nguyên tắc "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; được cụ thể hóa bằng 32 chỉ tiêu và 97 nhiệm vụ thuộc 14 nhóm công tác phân công rõ cơ quan chủ trì và phối hợp.

Vận hành Cổng thông tin một cửa về AI

Song song với việc ban hành chiến lược, một bước đi thực tiễn quan trọng trong công tác quản trị đã được triển khai. Trong tháng 8 năm 2026, Bộ KH&CN chính thức công bố và đưa vào vận hành Cổng thông tin điện tử một cửa tại địa chỉ ai.dda.gov.vn. Đây là nền tảng số ra đời nhằm trực tiếp triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo và các văn bản hướng dẫn thi hành, tạo đầu mối thống nhất phục vụ quản lí nhà nước, minh bạch thông tin và thúc đẩy hệ sinh thái phát triển an toàn.

Nền tảng cung cấp điểm truy cập trực tuyến duy nhất giúp doanh nghiệp, nhà phát triển, cơ quan nhà nước, chuyên gia và người dân thực hiện các thủ tục hành chính. Các chức năng trọng tâm bao gồm: tiếp nhận đăng kí thử nghiệm có kiểm soát (sandbox); thông báo phân loại rủi ro và đăng ký hệ thống; tiếp nhận báo cáo sự cố nghiêm trọng cùng báo cáo định kỳ; công khai kết quả đánh giá, xử lí vi phạm; đồng thời kết nối doanh nghiệp với hạ tầng, dữ liệu dùng chung và nguồn lực phát triển.

Thông qua Cổng thông tin điện tử một cửa, doanh nghiệp có thể thực hiện mọi thủ tục trực tuyến, cắt giảm tối đa thời gian và chi phí tuân thủ pháp lí. Người dân cũng dễ dàng tra cứu, giám sát, gửi phản ánh và tiếp nhận các cảnh báo an toàn kịp thời từ cơ quan quản lí. Sự kết hợp giữa Chiến lược quốc gia và Cổng thông tin một cửa đánh dấu bước tiến toàn diện, đưa Việt Nam tự tin bứt phá trong k nguyên công nghệ mới.