Phát triển hạ tầng Cloud hướng tới mục tiêu EGDI

Vai trò chiến lược của hạ tầng Cloud trong kiến trúc quốc gia số

Hạ tầng Cloud đóng vai trò là nền tảng chiến lược vô cùng quan trọng trong kỉ nguyên số hóa toàn diện của quốc gia hiện nay. Hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam vào Top 50 EGDI toàn cầu vào năm 2030, Chính phủ đã ban hành các quyết định chiến lược quyết liệt về chuyển đổi số, kiến trúc quốc gia số và trí tuệ nhân tạo. Qua đó, vị thế của công nghệ điện toán đám mây đã được nâng tầm từ một lựa chọn mang tính cấp dự án trở thành nguyên tắc ưu tiên hàng đầu trong toàn bộ kiến trúc quốc gia số.

Theo số liệu từ UN E-Government Survey 2024, Việt Nam đã có bước nhảy vọt ấn tượng khi tăng 15 bậc, vươn lên vị trí 71 trên tổng số 193 quốc gia, lần đầu tiên bước vào nhóm có Chỉ số Phát triển Chính phủ điện tử ở mức rất cao. Tuy nhiên, khoảng cách 21 bậc để tiến vào nhóm Top 50 toàn cầu không thể thu hẹp bằng tư duy mua sắm máy chủ phân tán truyền thống hay đơn thuần đưa ứng dụng lên đám mây một cách rời rạc. Bài toán thực tiễn đặt ra là phải kết nối đồng bộ dữ liệu, năng lực tính toán AI và các nền tảng dùng chung trong một kiến trúc thống nhất từ trung ương đến địa phương.

Chuyển dịch từ hạ tầng dự án sang kiến trúc dùng chung

Quyết định 1266/QĐ-TTg ngày 14/7/2026 phê duyệt Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030 đã đặt ra yêu cầu cốt lõi là hạ tầng số phải trở thành hạ tầng thiết yếu và chiến lược của quốc gia. Tiếp nối định hướng đó, Quyết định 1425/QĐ-TTg ngày 29/7/2026 về Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số phiên bản 1.0 đóng vai trò như bản thiết kế kĩ thuật chi tiết. Trong đó, nguyên tắc “ưu tiên sử dụng hạ tầng, nền tảng điện toán đám mây” và “ưu tiên dùng chung” được quán triệt nhằm tránh tình trạng đầu tư dàn trải, phân tán.

Sự thay đổi này cũng đồng thời tạo ra bước chuyển biến lớn trong mô hình chi tiêu công của nhà nước. Thay vì phải đầu tư mua sắm phần cứng và máy chủ theo từng dự án riêng lẻ, các cơ quan quản lí nhà nước nay chuyển dần sang hình thức thuê dịch vụ hạ tầng trả theo mức độ sử dụng thực tế. Nhờ vậy, các ứng dụng phục vụ người dân và doanh nghiệp được triển khai nhanh chóng hơn, đồng thời giảm bớt gánh nặng về quản lí vòng đời thiết bị kĩ thuật phức tạp.

Trung tâm dữ liệu quốc gia bắt đầu vận hành từ giữa năm 2026, kết hợp cùng Cổng Dịch vụ công quốc gia đã chuyển về từ tháng 5/2026, tạo nên không gian hội tụ cho các hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung. Phần nhu cầu còn lại dành cho ứng dụng nghiệp vụ chuyên ngành, môi trường phát triển, kiểm thử, sao lưu dự phòng cùng năng lực tính toán AI chính là không gian vận hành của các mô hình đám mây dịch vụ hiện đại.

Nâng cấp năng lực tính toán và tích hợp AI

Khi trí tuệ nhân tạo trở thành tiêu chí bắt buộc trong quản lí hành chính công, các hệ thống công nghệ phải được bổ sung năng lực tính toán tăng tốc và hiệu năng cao. Ngày 28/8/2026, Chính phủ tiếp tục ban hành Quyết định 1671/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về Trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, chính thức tách hạ tầng AI thành một trụ cột chiến lược độc lập. Chiến lược này đặt ra mục tiêu đến năm 2030, tổng năng lực hạ tầng tính toán AI đầu tư tại Việt Nam sẽ đạt khoảng 560 EFLOPS BF16 hoặc 1.100 EFLOPS FP8.

Thực tiễn triển khai cho thấy, một cụm thiết bị GPU đơn lẻ chưa thể tạo ra năng lực AI ở quy mô vận hành thực tế nếu thiếu sự kết nối đồng bộ với dữ liệu sạch, công cụ phát triển chuyên sâu và môi trường vận hành an toàn. Do đó, các tập đoàn công nghệ lớn trong nước đã chủ động đầu tư xây dựng các nhà máy AI và các cụm siêu máy tính hiện đại, trang bị hàng nghìn dòng GPU đời mới để sẵn sàng phục vụ cho các tác vụ AI thế hệ mới trong khu vực công.

Chủ quyền dữ liệu và bảo đảm an toàn thông tin

Một yêu cầu xuyên suốt trong các định hướng lớn là đảm bảo tự chủ công nghệ, chủ quyền số và an ninh dữ liệu quốc gia. Tại Việt Nam, các nền tảng đám mây phục vụ chính phủ điện tử phải vượt qua các tiêu chuẩn thẩm định khắt khe của Bộ Công an, đáp ứng yêu cầu an toàn hệ thống thông tin từ cấp độ 4 trở lên, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc gia về an ninh mạng.

Việc đánh giá mức độ hoàn thiện của một hệ thống hạ tầng số mang tính chủ quyền quốc gia cần dựa trên các tiêu chí có thể đo lường thực tế. Điều này bao gồm khả năng kiểm soát truy cập, năng lực giám sát, ứng phó sự cố nhanh chóng và duy trì hoạt động liên tục, thay vì chỉ dựa vào vị trí đặt máy chủ hay nguồn gốc nhà cung cấp bên ngoài.

Khoảng cách từ vị trí 71 đến Top 50 EGDI toàn cầu đòi hỏi sự nỗ lực đồng bộ trên mọi phương diện từ hạ tầng viễn thông, dịch vụ trực tuyến đến nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong hành trình đó, việc tối ưu hóa các nền tảng công nghệ chính là bệ phóng vững chắc giúp nâng cao hiệu quả điều hành của bộ máy nhà nước.