Phát triển sớm xe tự hành, Việt Nam có lợi thế lớn ở thị trường Đông Nam Á

Khi xe tự hành Tensor Robocar ra mắt tại Dubai

Tại triển lãm GITEX Global 2025 – sự kiện công nghệ lớn nhất Trung Đông – mẫu xe điện tự lái Tensor Robocar, do VinFast hợp tác với công ty công nghệ Mỹ Tensor phát triển, đã trở thành tâm điểm truyền thông.

Không chỉ vì thiết kế tương lai hay công nghệ tự hành cấp độ 4, chiếc xe này được xem là “mẫu xe điện tự lái đầu tiên trên thế giới dành cho người dùng cá nhân”, một bước nhảy công nghệ mà trước đây chỉ các tập đoàn Mỹ, Đức hay Nhật mới đủ năng lực thực hiện.

Điều khiến giới quan sát bất ngờ là phần sản xuất được đảm nhận bởi VinFast – hãng xe Việt Nam còn rất trẻ so với lịch sử ngành xe toàn cầu. Việc một doanh nghiệp đến từ Đông Nam Á tham gia sản xuất một mẫu xe tự hành tiêu chuẩn quốc tế đã đảo chiều nhận thức: Việt Nam không còn chỉ là “công xưởng” giá rẻ, mà đang bước lên vai trò đối tác công nghệ cao trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Việc Robocar xuất hiện tại Dubai, một trung tâm công nghệ quốc tế, còn có ý nghĩa biểu tượng: Việt Nam chính thức xuất hiện trong “bản đồ công nghệ tự hành toàn cầu”. Trong khi các quốc gia Đông Nam Á khác mới đang thử nghiệm các xe tự hành cấp độ thấp tại Singapore hay Malaysia, thì VinFast đã góp phần hiện thực hóa một mẫu xe thương mại cấp độ 4. Đó là một bước đi táo bạo, vì nó giúp Việt Nam bước qua giai đoạn “đi sau học hỏi” sang “đi cùng và hợp tác sáng tạo”.

Triển vọng chiếm lĩnh thị trường xe tự lái Đông Nam Á

Khu vực Đông Nam Á đang ở giai đoạn khởi đầu của kỷ nguyên xe tự lái. Singapore là nước duy nhất có khung pháp lý và thử nghiệm xe buýt tự hành quy mô nhỏ, trong khi Thái Lan, Malaysia và Indonesia mới ở giai đoạn thí điểm công nghệ. Thị trường còn bỏ ngỏ, chưa có hãng nào đủ sức định vị sản phẩm phù hợp điều kiện khu vực.

Chính tại đây, VinFast và các doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội “đi tắt đón đầu”. Thứ nhất, về địa lý và thị trường, Việt Nam nằm giữa Đông Nam Á, có mạng lưới cung ứng, logistics và thương mại kết nối tốt với khu vực. Việc VinFast sở hữu nhà máy quy mô lớn, tự động hóa cao và có khả năng sản xuất hàng loạt, giúp đưa xe tự lái vào thực tế với giá cạnh tranh hơn so với các hãng Mỹ hay châu Âu. Xe tự hành cá nhân của Tensor – VinFast có thể được điều chỉnh cấu hình phù hợp điều kiện giao thông hỗn hợp, đường hẹp và khí hậu nhiệt đới – những yếu tố đặc trưng của khu vực này.

Thứ hai, đông dân và đô thị hóa nhanh khiến Đông Nam Á trở thành thị trường lý tưởng cho công nghệ xe tự hành. Các thành phố như Jakarta, Bangkok, Manila hay TP.HCM đều đối mặt với tắc nghẽn và ô nhiễm. Nếu triển khai xe tự lái điện, đặc biệt trong mô hình cá nhân hoặc chia sẻ, có thể giảm tai nạn, tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu quả giao thông đô thị. Với lợi thế hiểu biết địa phương, doanh nghiệp Việt có thể tùy biến sản phẩm để phù hợp thói quen giao thông của khu vực – điều mà các hãng phương Tây thường khó nắm bắt.

Thứ ba, hợp tác quốc tế sớm tạo nền tảng học hỏi công nghệ lõi. Tensor mang đến kinh nghiệm phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo, cảm biến và mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) trong xe – lĩnh vực mà Việt Nam chưa mạnh. Thông qua dự án Robocar, các kỹ sư Việt sẽ được tiếp cận trực tiếp với chuỗi công nghệ cao, giúp hình thành “năng lực nội sinh” cho ngành xe tự hành trong tương lai. Khi năng lực này trưởng thành, Việt Nam có thể trở thành trung tâm sản xuất và tùy biến xe tự lái cho toàn khu vực, tương tự cách Hàn Quốc từng làm với ngành điện tử.

Cuối cùng, Đông Nam Á cần một “người bản địa dẫn đầu” – và VinFast đang tiến gần vị trí đó. Ở khu vực mà phần lớn xe đến từ Nhật, Trung Quốc và châu Âu, việc một thương hiệu Việt có thể vừa sản xuất, vừa hợp tác quốc tế về công nghệ tự hành sẽ tạo lợi thế tâm lý và chính trị rõ rệt. Trong chừng mực nào đó, các nước trong khu vực sẽ ưu tiên hợp tác với doanh nghiệp đến từ nội khối hơn là phụ thuộc vào công ty bên ngoài.