Phim AI chi phí chỉ vài nghìn USD xuất hiện giữa cơn sốt 'The Odyssey'

Điều họ muốn chứng minh không phải AI có thể "đánh bại Hollywood", mà điện ảnh đang bước vào giai đoạn xuất hiện thêm một hình thức sáng tạo mới.

Một bộ phim AI xuất hiện đúng lúc Hollywood nóng lên vì The Odyssey

Khi The Odyssey của Christopher Nolan trở thành tâm điểm chú ý của Hollywood, Ash Koosha - đạo diễn kiêm kỹ sư gốc Iran (thuộc thế hệ Millennial) sống tại Anh bất ngờ công bố Odysseus: The Fall - bộ phim dài khoảng 135 phút được tạo chủ yếu bằng các mô hình AI. Việc hai dự án cùng lấy cảm hứng từ sử thi Odyssey của Homer lập tức khiến nhiều người đặt câu hỏi: Đây có phải một nỗ lực "ăn theo" sức nóng của Nolan hay không?

Phản ứng trên mạng xã hội diễn ra nhanh hơn cả kế hoạch phát hành của bộ phim. Dù nhóm sản xuất tuyên bố sẽ lùi ngày ra mắt đến cuối mùa hè để tránh gây nhầm lẫn với bom tấn của Nolan, làn sóng chỉ trích vẫn xuất hiện. Nhiều ý kiến cho rằng một bộ phim AI chi phí thấp đang cố tận dụng sức hút từ dự án điện ảnh có ngân sách khoảng 250 triệu USD.

Tuy nhiên, trong cuộc trao đổi với The Hollywood Reporter, Koosha phủ nhận hoàn toàn cách nhìn này. Ông cho biết mình yêu thích sử thi Odyssey từ nhỏ và chỉ tình cờ biết Nolan cũng đang thực hiện một bộ phim cùng đề tài thông qua các cuộc thảo luận trên Reddit. Mục tiêu của ông không phải tạo ra một phiên bản AI của Nolan, mà là sử dụng công nghệ để kể một cách diễn giải khác về cùng một câu chuyện.

Khi AI không còn chỉ tạo video ngắn

Điểm đáng chú ý của Odysseus: The Fall không nằm ở việc bộ phim có thể cạnh tranh với tác phẩm của Nolan hay không, mà là quy mô của dự án.

Trong vài năm qua, AI tạo sinh chủ yếu được biết đến qua các đoạn video ngắn trên mạng xã hội hoặc những thử nghiệm kéo dài vài phút. Một bộ phim dài hơn hai giờ đặt ra bài toán hoàn toàn khác: làm thế nào để duy trì mạch kể, phát triển nhân vật, đảm bảo tính nhất quán về hình ảnh và cảm xúc trong suốt thời lượng phim.

Đó cũng là lý do Koosha xem dự án của mình như một phép thử cho tương lai của ngành điện ảnh, thay vì một sản phẩm cạnh tranh phòng vé. Theo ông, AI mở ra cơ hội để nhiều người kể chuyện bằng hình ảnh mà trước đây gần như không thể vì rào cản kinh phí, nhân lực và thiết bị. Những gì từng đòi hỏi cả một hãng phim giờ đây có thể được thực hiện bởi một nhóm nhỏ với bộ công cụ phù hợp.

Koosha cho rằng trước đây, nếu có một góc nhìn mới về Odyssey, ông chỉ có thể viết một bài blog hoặc một bản luận. Ngày nay, AI cho phép ông biến chính quan điểm đó thành một bộ phim với hình ảnh, âm thanh và ngôn ngữ điện ảnh. Theo cách nhìn của ông, AI không thay thế trí tưởng tượng mà mở rộng phương tiện để trí tưởng tượng được thể hiện

Một loại hình điện ảnh mới, không phải bản sao của Hollywood

Để mô tả cách làm phim của mình, Koosha đưa ra một khái niệm khá lạ: "tangential filmmaking". Ông không xem Odysseus: The Fall là phiên bản thay thế hay cạnh tranh với The Odyssey của Christopher Nolan, mà là một tác phẩm tồn tại song song, khai thác cùng chất liệu văn học nhưng từ một góc nhìn khác.

Theo cách lý giải này, AI có thể tạo ra một hệ sinh thái điện ảnh giống như Internet từng làm với báo chí. Trước đây, việc xuất bản thông tin phụ thuộc vào một số ít tòa soạn lớn. Internet mở ra không gian để blog, diễn đàn và các nền tảng cá nhân cùng tồn tại với báo chí truyền thống. Koosha cho rằng điện ảnh cũng có thể đi theo con đường tương tự khi AI giúp nhiều người kể câu chuyện của mình mà không cần sở hữu nguồn lực như các hãng phim lớn.

Quan điểm này không phủ nhận vai trò của Hollywood. Trái lại, Tom Rogers, đồng sáng lập studio Fountain 0, thừa nhận The Odyssey của Christopher Nolan gần như chắc chắn sẽ là tác phẩm vượt trội về quy mô và chất lượng sản xuất. Ông mong khán giả xem cả hai bộ phim, bởi mỗi dự án đại diện cho một cách tiếp cận khác nhau đối với điện ảnh. Nếu Nolan theo đuổi đỉnh cao của làm phim thực địa, Fountain 0 muốn khám phá giới hạn của điện ảnh AI.

Cách nhìn này cũng phần nào giải thích vì sao nhóm sản xuất chủ động lùi lịch phát hành. Họ muốn khán giả có đủ khoảng cách để đánh giá từng bộ phim theo tiêu chí riêng, thay vì đặt cả hai vào một cuộc so sánh trực diện.

Điều thú vị nhất trong câu chuyện này không phải chất lượng của Odysseus: The Fall, bởi bộ phim vẫn chưa ra mắt. Giá trị của nó nằm ở việc cuộc tranh luận về AI trong điện ảnh đã dịch chuyển. Vài năm trước, câu hỏi phổ biến là: AI có thể làm phim hay không? Ngày nay, khi các mô hình tạo hình ảnh, video và âm thanh phát triển nhanh, câu hỏi đã trở thành: AI sẽ tạo ra loại phim nào?

Koosha cho rằng rào cản lớn nhất của điện ảnh suốt nhiều thập kỷ là chi phí. Để thực hiện một bộ phim quy mô lớn, nhà làm phim phải tiếp cận nguồn vốn, hệ thống phát hành và đội ngũ kỹ thuật phức tạp. AI có thể giảm đáng kể những rào cản đó, giúp nhiều người biến ý tưởng thành phim mà trước đây chỉ dừng lại ở kịch bản hoặc bài viết.

AI sẽ không khiến diễn viên biến mất

Một trong những lo ngại phổ biến nhất là AI sẽ thay thế diễn viên và đoàn làm phim. Tuy nhiên, nhóm phát triển Odysseus: The Fall lại đưa ra dự đoán ngược.

Theo Tom Rogers, khi AI tạo ra ngày càng nhiều nội dung số, sự hiện diện của diễn viên thật có thể trở nên giá trị hơn. Khán giả vẫn sẽ muốn xem những màn trình diễn của con người trên màn ảnh và sân khấu, giống như cách nhạc sống vẫn tồn tại dù ngành công nghiệp âm nhạc đã chuyển sang nền tảng số. Nói cách khác, AI không nhất thiết thay thế điện ảnh truyền thống. Nó có thể tạo thêm một nhánh sáng tạo mới, nơi những bộ phim được sản xuất với quy mô nhỏ hơn, chi phí thấp hơn và dành cho những góc nhìn vốn khó có cơ hội xuất hiện trong hệ thống Hollywood. Đó cũng là lý do Odysseus: The Fall đáng chú ý, bất kể bộ phim cuối cùng được đón nhận ra sao.