Phim điện ảnh sử Việt: Nhiều thách thức nhưng đáng ủng hộ
Hàng loạt dự án lấy cảm hứng từ lịch sử, nhân vật và văn hóa Việt đang được giới thiệu, cho thấy một hướng đi mới của điện ảnh trong nước. Tuy nhiên, biến những trang sử thành tác phẩm hấp dẫn khán giả đại chúng vẫn là thử thách không nhỏ với các nhà làm phim.
"Đổi gu" cho khán giả Việt
Dự kiến ngày 2/9 tới, bộ phim Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh sẽ ra mắt công chúng. Đây là bộ phim huyền sử về vua Đinh Tiên Hoàng được đầu tư nghiêm túc từ kịch bản, diễn viên, hành động đến phục trang và bối cảnh. Gần đây, đạo diễn Victor Vũ cũng giới thiệu dự án phim Chiến bào, ca ngợi người anh hùng dân tộc Lê Lợi.
Ngoài hai dự án kể trên, các nhà sản xuất còn đầu tư vào những dự án mang màu sắc cổ trang khác như Ngọc Hoa công nữ, Tây Sơn ngũ phụng thư... Điều này khiến nhiều người vừa ngạc nhiên, ủng hộ, vừa hoài nghi về chất lượng phim. Câu trả lời còn ở phía trước, nhưng rõ ràng đề tài này đang nhận được nhiều sự quan tâm của những người trong nghề.
Bởi lẽ, phim Việt chiếu rạp nhiều năm qua chủ yếu quanh quẩn ở các thể loại kinh dị, hài, bi kịch gia đình. Sự bội thực này phần nào thể hiện qua việc nhiều bộ phim thua lỗ nặng, dù vẫn có một số tác phẩm lọt vào danh sách phim trăm tỉ đồng.
Thế nên, sự xuất hiện của dòng phim lịch sử vừa giúp khán giả thay đổi khẩu vị, vừa mang đến những bài học lịch sử đáng trân trọng.
Xét về sức hút của dòng phim kiếm hiệp - cổ trang, có màu sắc sử Việt, có thể nhìn lại Thiên mệnh anh hùng của Victor Vũ. Bộ phim từng đứng thứ hai phòng vé dịp Tết 2012 và giành nhiều giải thưởng lớn, trong đó có Cánh diều Vàng.
Tuy nhiên, phải sau một thời gian khá dài, phim sử Việt mới xuất hiện trở lại với dự án Huyền sử vua Đinh vào năm 2022. Tiếc rằng ê-kíp làm phim thiếu sự chỉn chu, khiến tác phẩm nhận nhiều phản ứng tiêu cực và bị xem là một “thảm họa” điện ảnh.
Trở lại hiện tại với Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh, bộ phim do Nguyễn Phan Quang Bình làm đạo diễn. Anh được đánh giá là một đạo diễn, nhà sản xuất có tên tuổi của điện ảnh Việt. Trong khi đó, Johnny Trí Nguyễn là gương mặt giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hành động, võ thuật.
Anh đã đưa nhiều võ sĩ thực thụ của võ đường Liên Phong tham gia bộ phim, nhằm tạo nên những cảnh hành động đẹp mắt và hào hùng.
Về diễn viên, phim có sự tham gia của những cái tên ăn khách như Tuấn Trần, Quách Ngọc Ngoan cùng nhiều gương mặt nổi tiếng khác như Johnny Trí Nguyễn, NSND Chiều Xuân, Thiên Tú...
Ngay từ khi phim chưa ra mắt, những hình ảnh được giới thiệu đã tạo cảm giác về một tác phẩm hấp dẫn với phục trang đẹp, bối cảnh hùng vĩ và dàn diễn viên đáng chú ý. Từ đó, nhiều người kỳ vọng bộ phim sẽ trở thành một tác phẩm nghệ thuật mang ý nghĩa giáo dục.
Thách thức trăm bề
Tuy nhiên, nhìn lại Thiên mệnh anh hùng hơn 10 năm trước, dù được đánh giá là một trong những phim thương mại thành công về khả năng thu hút khán giả, tác phẩm vẫn không thể thu hồi vốn và được xếp vào danh sách những dự án điện ảnh thua lỗ nặng.
Phim lịch sử cổ trang, võ hiệp Tây Sơn hào kiệt của nhà sản xuất, cố NSND Lý Huỳnh, ra mắt năm 2010 cũng không thu hồi được vốn.
Hiện tại, đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình của Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh, vốn mang phong cách đậm tính nghệ thuật, chú trọng thân phận con người hơn là dòng phim thương mại chạy đua kỷ lục doanh thu. Vì vậy, nhiều khả năng bộ phim sẽ gặp không ít thách thức trong cuộc cạnh tranh phòng vé.
Vậy tại sao các nhà làm phim vẫn hào hứng với đề tài về sử Việt? Câu trả lời là vẫn còn nhiều nghệ sĩ mong muốn tạo ra những tác phẩm có giá trị cả về giải trí lẫn giáo dục.
Điều này đã và đang diễn ra ở sân khấu cải lương, dù nhiều năm qua bộ môn nghệ thuật truyền thống này vẫn hoạt động trong điều kiện không ít khó khăn.
Gần đây, ông bầu Hoàng Song Việt của Sân khấu Đại Việt đã phối hợp với gia đình NSND Quế Trân tái dựng các vở kinh điển của cố NSND Thanh Tòng như: Câu thơ yên ngựa, Bức ngôn đồ Đại Việt...
Các vở diễn được NSƯT Hoa Hạ dàn dựng công phu. Ông bầu Hoàng Song Việt cũng đầu tư mạnh vào phục trang, cảnh trí, tạo nên những tác phẩm chỉn chu cả về nội dung lẫn hình thức. Vé bán tốt nhưng số suất diễn ít nên nguồn thu vẫn chưa thể bù đắp chi phí.
Soạn giả, ông bầu Hoàng Song Việt bộc bạch: “Chúng tôi xem nghệ thuật là kênh giáo dục thẩm mỹ và lòng yêu nước. Vì vậy, dù bao năm nay tôi vẫn phải làm thêm công việc khác để nuôi đoàn cải lương của mình, chúng tôi vẫn thấy hạnh phúc vì được làm điều mình yêu thích”.
Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cũng thường xuyên dàn dựng các vở tuồng về sử Việt Nam. Được biết, thời gian tới, Sân khấu kịch IDECAF cũng sẽ trở lại với chủ đề lịch sử.