Phim ngắn AI - 'thức ăn nhanh' mang lợi nhuận cao cho ngành giải trí

Chỉ khoảng một năm trước, video do AI tạo ra vẫn thường bị xem như một trò “biểu diễn công nghệ”. Nhân vật trong video thường cử động cứng nhắc, ngón tay có thể xuyên qua đầu, người ngã xuống lại bật dậy như quả bóng, thậm chí khuôn mặt nhân vật còn rơi vào “hiệu ứng thung lũng kỳ lạ” khiến người xem cảm thấy khó chịu. Những đoạn video như vậy rất dễ nhận ra là sản phẩm của AI và từng trở thành đề tài chế giễu trên mạng.

Tuy nhiên bước sang năm 2026, nhận định đó đang nhanh chóng thay đổi. Khi năng lực của các mô hình AI ngày càng mạnh và chi phí sử dụng giảm xuống, sản xuất video đang trở thành một trong những lĩnh vực giải trí đầu tiên mà AI đạt được bước đột phá thương mại. Nói cách khác, video AI không còn chỉ để trình diễn công nghệ, mà đang dần trở thành một ngành kinh doanh thực thụ.

Bước ngoặt này thực ra đã bắt đầu từ năm 2025. Tháng 5 năm ngoái, chủ đề “phim ngắn AI” bất ngờ trở nên nóng trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều người dùng bình thường bắt đầu thử tự làm video bằng AI, thậm chí tưởng tượng mình có thể trở thành đạo diễn.

Cũng trong giai đoạn đó, Google công bố mô hình tạo video Veo 3, thu hút sự chú ý của ngành công nghiệp khi lần đầu tiên cho thấy khả năng tạo ra hình ảnh AI đạt chất lượng gần với điện ảnh. Tuy vậy, vào thời điểm ấy, làn sóng AI video vẫn chưa thực sự hình thành. Chất lượng hình ảnh còn nhiều hạn chế và chi phí sử dụng mô hình vẫn khá cao, khiến việc sản xuất thường xuyên chưa khả thi.

Chỉ vài tháng sau, tình hình đã thay đổi rõ rệt. Một trong những ví dụ gây chú ý là MV ca khúc Tân Uyên Ương Hồ Điệp Mộng. Đây là một video AI được tạo bằng mô hình Seedance 2.0 do ByteDance phát triển. Trong video, hai ca sĩ nổi tiếng Kanye West và Taylor Swift xuất hiện trong trang phục thời Đường, đặt vào bối cảnh cung đình và giang hồ Trung Hoa, tạo nên sự pha trộn thú vị giữa văn hóa võ hiệp và văn hóa đại chúng hiện đại.

Đến tháng 2 năm nay, đạo diễn nổi tiếng Giả Chương Kha cũng công bố một phim ngắn do AI tạo ra, trong đó “phiên bản AI của chính ông” xuất hiện như một nhân vật. Tác phẩm cũng sử dụng Seedance 2.0 và nhanh chóng gây tranh luận trong giới điện ảnh. Việc một đạo diễn lâu nay đại diện cho dòng phim hiện thực của Trung Quốc chủ động thử nghiệm AI cho thấy thái độ của ngành sáng tạo đối với công nghệ này đang dần thay đổi.

Tuy nhiên, thứ thực sự khơi dậy làn sóng sáng tạo đại chúng không phải là phim nghệ thuật, mà là những nội dung giải trí ngắn, dễ tiếp cận.

Sau đó không lâu, một loạt video AI với các câu thoại như “Tiếp theo, ta sẽ không khách sáo nữa” hay “Có phải ngươi từng cứu một con hồ ly trắng trên núi tuyết không?” bất ngờ lan truyền mạnh trên mạng. Nhân vật chính trong các video này là những con mèo vằn mặc trang phục võ hiệp Trung Hoa. Chúng được tạo bằng AI để thay thế diễn viên thật và diễn lại những cảnh kinh điển trong phim võ hiệp của hãng Thiệu Thị Hong Kong thập niên 1970.

Mỗi video chỉ dài chưa đến 20 giây nhưng vẫn có cốt truyện hoàn chỉnh, nhiều tình huống đảo ngược và vô số chi tiết hài hước. Những nội dung này lan truyền nhanh không chỉ vì hình ảnh ngày càng chân thực, mà còn vì chúng phù hợp hoàn hảo với logic của thời đại video ngắn: tạo ra kích thích cảm xúc mạnh trong thời gian cực ngắn.

Các yếu tố như võ hiệp, cung đấu, tình tiết đảo ngược và mâu thuẫn rõ ràng giữa thiện - ác giúp các video AI dễ dàng thu hút khán giả. Về mặt kỹ thuật, những sản phẩm này không hướng tới việc khiến người xem suy nghĩ sâu, mà tập trung tối đa vào việc kích thích cảm xúc và dopamine.

Khán giả của phim ngắn thường xem video trên tàu điện ngầm hoặc trong lúc di chuyển. Họ không quá quan tâm hiệu ứng kính vỡ có chính xác về vật lý hay không, cũng không để ý những sai lệch nhỏ trong dòng thời gian. Điều họ cần chỉ là một khoảnh khắc cảm xúc mạnh, chẳng hạn như cảnh nhân vật yếu thế bất ngờ phản công và “tát mặt” kẻ phản diện.

Ở một góc độ nào đó, các phim ngắn AI giống như “thức ăn nhanh” của ngành giải trí: chi phí thấp, kích thích mạnh, dễ gây nghiện nhưng lại mang lại lợi nhuận rất cao.

Trên thực tế, ngành phim ngắn tại Trung Quốc đã là một thị trường trị giá hàng chục tỷ nhân dân tệ và đang mở rộng ra nước ngoài. Đồng thời, khối lượng nội dung khổng lồ này cũng trở thành dữ liệu huấn luyện quan trọng cho các mô hình AI, giúp chúng hiểu rõ hơn những ngôn ngữ hình ảnh đặc thù như “ánh sáng trong văn phòng tổng tài” hay “không khí thế giới tiên hiệp”.

Tuy nhiên, AI không chỉ tạo ra những sản phẩm giải trí nhanh. Một xu hướng khác đang cho thấy AI bắt đầu bước vào ngành công nghiệp điện ảnh thực sự.

Bộ phim lịch sử Thái Bình Niên, một trong những tác phẩm truyền hình được chú ý nhất năm nay, là ví dụ điển hình. Phim kể về giai đoạn từ Ngũ Đại Thập Quốc đến quá trình thống nhất dưới triều Bắc Tống. Trong quá trình sản xuất, đoàn phim đã sử dụng mô hình video Kling AI của Kuaishou để tạo bối cảnh ảo và hiệu ứng hình ảnh.

Nhóm kỹ xảo Thời Quang Tọa Độ cho biết nhờ AI, hiệu suất sản xuất hình ảnh kỹ thuật số đã thay đổi rõ rệt. Một cảnh bão vốn cần hai tháng để hoàn thành bằng phương pháp truyền thống thì nay chỉ mất khoảng hai tuần khi có AI hỗ trợ. Tổng thể, hiệu suất sản xuất tăng từ 8 đến 10 lần nhưng vẫn giữ được chất lượng hình ảnh ở mức điện ảnh.

Tất cả những điều này cho thấy năm 2026 có thể chỉ là điểm khởi đầu của kỷ nguyên điện ảnh AI. Trong tương lai, các nhà sáng tạo có lẽ sẽ không còn tranh luận liệu AI có thay đổi điện ảnh hay không, mà sẽ tập trung vào một câu hỏi thực tế hơn: làm thế nào để dùng AI tạo ra tác phẩm hay và nhanh chóng kiếm được lợi nhuận.

Khi chi phí sản xuất video bị công nghệ cắt giảm mạnh, cấu trúc của ngành giải trí cũng sẽ thay đổi theo. Từ đạo diễn, biên kịch, nền tảng phân phối cho đến các công ty phát triển mô hình AI và nhà cung cấp sức mạnh tính toán, một chuỗi ngành công nghiệp hoàn toàn mới đang dần hình thành. Và những video AI từng bị xem là “trò biểu diễn kỹ thuật” giờ đây đang trở thành điểm khởi đầu cho một cuộc cách mạng mới của ngành công nghiệp nội dung.