Cuộc phẫu thuật 'cân não' cứu người đàn ông ung thư thận có nguy cơ tử vong

Thông tin Y học - Ngày đăng : 18:15, 31/05/2023

Chồi bướu của người đàn ông bị ung thư thận đã lan vào tĩnh mạch chủ đến gần sát tâm nhĩ phải. Bệnh nhân đứng trước nguy cơ tử vong do chồi bướu gây tắc đường máu đổ về tim hoặc thuyên tắc động mạch phổi.

Chiều 31.5, Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM) cho hay, các bác sĩ ở đây đã kịp thời phẫu thuật cứu tính mạng người đàn ông mắc ung thư thận trái. Bệnh nhân đứng trước nguy cơ tử vong do chồi bướu gây tắc đường máu đổ về tim hoặc thuyên tắc động mạch phổi.

cuoc-phau-thuat-can-nao-cuu-nguoi-dan-ong-ung-thu-than-co-nguy-co-tu-vong-hinh-anh(1).png
 Các bác sĩ tiến hành phẫu thuật cứu sống bệnh nhân có nguy cơ tử vong - Ảnh: BVCC

Theo BS.CK2 Hồ Khánh Đức - Trưởng khoa Phẫu thuật Tim-Mạch máu, Bệnh viện Bình Dân, bệnh nhân này là ông P.H.P (64 tuổi), đến khám trong tình trạng có triệu chứng tiểu máu đỏ tươi kèm theo máu cục.

Tại đây, qua phim MSCT-Scan, các bác sĩ phát hiện ông P. có một khối u thận trái kích thước 68x49mm đã xâm lấn mô mỡ xung quanh. Điều đáng lưu ý là khối u này có chồi bướu ăn lan vào tĩnh mạch chủ, tiến sát tâm nhĩ phải.

“Phẫu thuật là cách duy nhất để cứu tính mạng người bệnh trước khi chồi bướu xâm lấn vào tim hoặc thuyên tắc động mạch phổi”, bác sĩ Đức nói.

Tuy nhiên, sau hội chẩn tim mạch, các bác sĩ đánh giá nguy cơ nhồi máu cơ tim của người bệnh trong và sau phẫu thuật khoảng 80%, nguy cơ tử vong lên đến 90%.

Trước tình trạng của người bệnh như “chỉ mành treo chuông”, Hội đồng khoa học của Bệnh viện Bình Dân được triệu tập để lên kế hoạch chi tiết thực hiện phẫu thuật nhằm đảm bảo khả năng thành công cao nhất cho người bệnh.

Cuộc phẫu thuật có 10-20% cơ hội cứu được người bệnh bằng việc kiểm soát cùng lúc nhiều vấn đề bệnh lý phức tạp, và sự phối hợp nhịp nhàng của các ê kíp phẫu thuật từ tim mạch, tiết niệu, gan mật, gây mê hồi sức. Ca phẫu thuật đòi hỏi các bác sĩ tham gia phải thực hiện từng thao tác thuần thục, chuẩn xác và tiết kiệm từng thời khắc cho người bệnh trên bàn mổ.

Sáng 19.5, bệnh nhân được tiến hành phẫu thuật. Để hạn chế các tổn thương cho người bệnh, các bác sĩ áp dụng kỹ thuật mổ tim ít xâm lấn để bệnh nhân không phải chịu đường mổ lớn chẻ xương ức mà chỉ mở đường mổ nhỏ ở sườn phải.

Cùng với đường đâm kim ở tĩnh mạch cổ, tĩnh mạch đùi, các bác sĩ đã thiết lập hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể cho người bệnh. Nhóm các bác sĩ niệu sau đó bộc lộ tĩnh mạch, động mạch thận trái; các bác sĩ gan mật cô lập hệ thống tĩnh mạch cửa đổ máu về gan để hạn chế máu từ gan đổ vào tĩnh mạch chủ gây mất máu lượng lớn. Tiếp đến, các bác sĩ mạch máu tiến hành bộc lộ tĩnh mạch chủ dưới, tĩnh mạch thận phải, động mạch thận phải.

Khi đã thiết lập được hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể và ê kíp gây mê để đảm bảo huyết động học, ê kíp mạch máu đã mở tĩnh mạch chủ lấy chồi bướu dài hơn 10cm từ nhĩ xuống thận trái. Sau đó, ê kíp tiết niệu cắt thận trái, khâu tĩnh mạch chủ.

“Cuộc phẫu thuật diễn ra khoảng 6 giờ, toàn bộ thời gian chạy tuần hoàn ngoài cơ thể là 60 phút. Thời gian mở nhĩ, mở tĩnh mạch chủ để lấy chồi bướu trong khoảng 20 phút. Sau phẫu thuật, các bác sĩ đảm bảo huyết động học cho người bệnh, cắt toàn bộ khối bướu, đảm bảo nguyên tắc điều trị của ung thư thận, không để cho khối bướu chạy về tim lấp động mạch phổi. Đồng thời, người bệnh không bị mất máu khối lượng lớn.

Đây là cuộc mổ khó khăn, bệnh lý nền phức tạp, nguy cơ tử vong lên tới 90%. Với sự quyết tâm của ban lãnh đạo bệnh viện, sự phối hợp tốt đa chuyên khoa của tim mạch, tiết niệu và vai trò quan trọng gây mê hồi sức đã giúp cho ca phẫu thuật thành công. Hậu phẫu ngày đầu tiên người bệnh đã rút nội khí quản, tự thở được, các dấu hiệu sinh tồn đều ổn định. Người bệnh xuất viện vào ngày hậu phẫu thứ 7”, bác sĩ Đức chia sẻ.

Theo bác sĩ Đức, đây là một trường hợp phẫu thuật rất khó, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng của các bác sĩ thuộc nhiều chuyên khoa bao gồm: tiết niệu, mạch máu, tim mạch, gan mật, nội khoa và ê kíp gây mê hồi sức giàu kinh nghiệm để thực hiện lấy toàn bộ chồi bướu, huyết khối trong tim và tĩnh mạch chủ; phòng ngừa bướu và huyết khối làm tắc động mạch phổi; bảo đảm huyết động học cho bệnh nhân, không mất nhiều máu; phòng ngừa thiếu máu các tạng; cắt thận trái có bướu.

“Quá trình phẫu thuật này cần có sự hỗ trợ của hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể để kiểm soát, và cô lập tim, không cho máu đổ về đoạn tĩnh mạch đang phẫu thuật để các bác sĩ mới thao tác chính xác. Ngoài ra, việc tiến hành phẫu thuật còn gặp phải nhiều thách thức do người bệnh có bệnh lý nền phức tạp, bao gồm xơ vữa và hẹp mạch vành”, bác sĩ Đức cho biết.

Theo TS.BS Phạm Phú Phát - Trưởng khoa Niệu A, Bệnh viện Bình Dân, các trường hợp bướu thận không hiếm và hằng năm bệnh viện phẫu thuật đến cả ngàn trường hợp từ phẫu thuật bảo tồn thận cho người bệnh có bướu ở giai đoạn sớm cho đến cắt bướu toàn phần. Nhưng trường hợp bướu thận có chồi ăn lan phức tạp tiến lên gần tim rất nguy hiểm, đòi hỏi phải phối hợp đa chuyên khoa để giải quyết các vấn đề bệnh lý cho người bệnh chỉ trong một cuộc mổ. Đối với phẫu thuật lớn như thế này, cần phải có rất nhiều các chuyên khoa phối hợp hiệu quả để kiểm soát tai biến, biến chứng.

Hồ Quang