Sự thật phũ phàng về ‘khẩu vị’ của các doanh nghiệp bán dẫn với sinh viên mới ra trường
Chia sẻ một “sự thật phũ phàng”, ông Nguyễn Thanh Yên, Tổng giám đốc CoAsia cho rằng “các doanh nghiệp khi không có sự lựa chọn nào khác thì họ mới tuyển sinh viên mới ra trường”.
Khẩu vị của doanh nghiệp bán dẫn ra sao?
Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lớn với tiềm năng trở thành điểm đến chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu của ngành bán dẫn. Tuy nhiên, bài toán về nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là nhân lực trẻ được định hướng từ sớm, vẫn đang là một thách thức không nhỏ.
Tại hội thảo “giải mã bán dẫn” do Visemi Foundation tổ chức ngày 27.7, các chuyên gia cho rằng cơ hội cho nhân sự ngành này rất rộng mở và mức thu nhập cũng rất ổn. Tuy vậy, để có thể có được việc làm ngay khi mới ra trường, các sinh viên cũng phải rất nỗ lực.
Chia sẻ một “sự thật phũ phàng”, ông Nguyễn Thanh Yên, Tổng giám đốc CoAsia cho rằng “các doanh nghiệp khi không có sự lựa chọn nào khác thì họ mới tuyển sinh viên mới ra trường, còn nếu có lựa chọn thì họ sẽ tìm người có kinh nghiệm”.
“Khác với chúng tôi ngày xưa, cơ hội không tự nhiên đến, mà hiện nay các sinh viên mới trường phải đi tìm, thậm chí phải giành giật lấy cơ hội”, ông Yên nói.
Ông Yên cũng nhấn mạnh rằng trong lĩnh vực thiết kế chip, nếu làm sai thì phải trả giá rất đắt, do đó các doanh nghiệp sẽ ngại giao việc quan trọng cho người mới ra trường.
“Trước đây sếp tôi từng chia sẻ rằng, sau một vụ sập cầu khiến nhiều người thiệt mạng, một trường đại học đã dùng những sắt vụn từ vụ sập cầu đó để đúc thành các chiếc nhẫn. Những chiếc nhẫn này sẽ trao cho các sinh viên khi tốt nghiệp. Điều này nhắc nhở rằng một người kỹ sư sẽ làm những công trình, sản xuất ra những sản phẩm sử dụng hàng ngày, nếu sai sót thì hậu quả sẽ rất thương tâm”, ông Yên nói.
Dù cho rằng nghề vi mạch không phải dành cho số đông, nhưng ông Nguyễn Thanh Yên cũng tiết lộ “khẩu vị” của các doanh nghiệp khi lựa chọn nhân sự.
“Tuỳ văn hoá, sản phẩm của từng công ty thì sẽ có yêu cầu riêng. Nhưng họ sẽ thích những người chịu khó tìm tòi, hứng thú với việc “xử lý vấn đề”. Ví dụ như học sinh giỏi toán thích những bài toán khó, còn những học sinh không thích toán thì thấy toán là sợ”, ông Yên nói.
Một kiểu người nữa mà các doanh nghiệp thích là người trung thực. Ông Yên cho hay trong CV không ít người ghi đã làm rất nhiều dự án, rất “kêu”, nhưng thực ra các bạn chỉ làm một phần trong đó.
“Nếu các bạn thành thật nói rằng chưa có kinh nghiệm thực tế, thì người tuyển dụng họ thích hơn thay vì nói rất hoành tráng về mình nhưng thực tế năng lực không được như vậy”, ông Yên chia sẻ.
Ông Trịnh Khắc Huề, Tổng giám đốc Qorvo cho rằng trong quá trình phỏng vấn nhiều nhân sự, ông nhận thấy khả năng ngoại ngữ là một trong những điểm yếu của sinh viên. Các bạn có thể có tư duy và kỹ năng tốt nhưng không diễn đạt, thể hiện được tố chất của mình, do đó chính các bạn đã làm mất đi lợi thế cạnh tranh.
Tiếp theo là kỹ năng mềm, ông Huề cho hay đây cũng là điểm yếu của sinh viên kỹ thuật, rất cần được cải thiện. Ngoài ra, kỹ năng tự học cũng là yếu tố rất quan trọng mà các sinh viên cần phải trang bị cho mình.
“Mới ra trường, thực ra doanh nghiệp không mong đợi các bạn sẽ biết hết mọi thứ. Do đó, khả năng tự học, sự chủ động sẽ được chú trọng”, ông Huề nêu.
Cũng chia sẻ về tầm quan trọng của ngoại ngữ, ông Dương Minh Tiến, kỹ sư phát triển sản phẩm - Samsung (tại trụ sở chính ở Hàn Quốc) chia sẻ rằng ở năm cuối đại học, ông dành rất nhiều tâm huyết để học ngoại ngữ và giành được học bổng để du học.
“Ngoại ngữ giúp chúng ta tìm hiểu kiến thức, kết nối với đồng nghiệp, bày tỏ ý kiến, thuyết trình… Do đó, đây là kỹ năng rất cần được chú trọng”, ông Tiến nói.
Đã từng làm ở các tập đoàn lớn như Intel, Samsung, ông Tiến cho hay các tập đoàn này họ có nhiều sự lựa chọn nên các sinh viên cũng cần phải chăm chút từng điểm số, kỹ năng của mình.
“Điểm số dù không thể hiện nhiều trong công việc, nhưng đó là yếu tố để nhà tuyển dụng đánh giá kỹ năng tập trung, nghiêm túc, hoàn thành cho công việc của mình”, ông Tiến nói.
Lương hấp dẫn, nhưng cần tính đến chuyện lâu dài
Một vấn đề cũng nhận được rất nhiều sự quan tâm là mức lương của nhân sự ngành bán dẫn.
Theo ông Nguyễn Thanh Yên, với sinh viên mới ra trường, mức thu nhập có thể ở vào khoảng 10.000 USD/năm và những sinh viên xuất sắc sẽ có mức thu nhập cao hơn.
Dù vậy, ông Yên cho rằng các bạn trẻ cần phải tính đến tương lai xa hơn. Ví dụ mới ra trường thì 10.000 USD nhưng 5 năm sau có thể lên 30.000 USD. Ở Việt Nam, tìm được một ngành mà lương tăng 30% mỗi năm cũng rất khó.
“Trong câu chuyện rùa và thỏ, thỏ có thể xuất phát nhanh, nhưng về đích là rùa”, ông Yên nói.
Ông Dương Minh Tiến cũng đồng tình rằng mức lương cho nhân sự lĩnh vực bán dẫn tương đối hấp dẫn và ngoài lương còn nhiều phúc lợi và cơ hội đi kèm như các chương trình đào tạo nâng cao…
Ông Tiến cũng nhấn mạnh rằng ngoài lương, các bạn trẻ nên nghĩ đến cơ hội cũng như sự phát triển nghề nghiệp về lâu dài.
Chung quan điểm, ông Trịnh Khắc Huề cho rằng các sinh viên cũng nên tập trung vào mục tiêu dài hạn. Trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn, ví dụ thiết kế vi mạch, cần sự đầu tư thời gian và bền bỉ.
“Nếu chúng ta vượt qua được giai đoạn khó khăn ban đầu thì phần thưởng sau này sẽ khá “hậu hĩnh”. Thực tế, không nên quá chú trọng vào mức lương năm đầu là bao nhiêu, mà quan trọng là những cơ hội để học hỏi, cọ xát để nâng cao bản thân mình”, ông Huề nêu.