Loạt dự án tồn đọng, nguy cơ thất thoát lãng phí của các bộ ngành vào ‘tầm ngắm’ thanh tra
Thanh tra Chính phủ sẽ thanh tra 145 dự án của các bộ ngành, tập đoàn, tổng công ty có tổng mức đầu tư trên 100 tỉ đồng và một số dự án lớn của các địa phương có tổng mức đầu tư trên 1.500 tỉ đồng.
Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa ban hành kế hoạch thanh tra chuyên đề các công trình, dự án có khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, hiệu quả thấp, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí.
Việc thanh tra nhằm xác định nguyên nhân khó khăn, vướng mắc của các công trình, dự án; phát hiện hạn chế, bất cập của chính sách, pháp luật để kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện; xác định trách nhiệm và kiến nghị xử lý hành vi vi phạm pháp luật (nếu có).
Trên cơ sở đó, TTCP báo cáo Thủ tướng kết quả thanh tra, làm cơ sở để cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý, giải quyết, tránh thất thoát, lãng phí, góp phần khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
TTCP yêu cầu tiến hành thanh tra các công trình, dự án có khó khăn, vướng mắc lớn, phức tạp, quá trình đầu tư xây dựng kéo dài, có quy mô lớn, có thể có sai phạm. Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và tình hình thực tế, thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước, người ra quyết định thanh tra sẽ quyết định nội dung thanh tra.
Trong đó, TTCP lưu ý một số nội dung có dấu hiệu sai phạm, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí trong việc: Chấp thuận chủ trương đầu tư; lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư; lựa chọn nhà đầu tư, thương thảo, ký hợp đồng; việc bố trí vốn, thanh quyết toán dự án đầu tư; giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; xác định giá đất, thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất...
“Cần đánh giá, xác định rõ nguyên nhân khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, hiệu quả thấp, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí”, TTCP nêu.
TTCP trực tiếp tiến hành thanh tra 145 dự án của các bộ ngành trung ương và các tập đoàn, tổng công ty do bộ ngành quản lý, có tổng mức đầu tư trên 100 tỉ đồng; thanh tra một số dự án lớn của các địa phương có tổng mức đầu tư trên 1.500 tỉ đồng.
Cụ thể, đối với các bộ, ngành trung ương: Bộ Tài chính (5 dự án), Bộ Nông nghiệp - Môi trường (4 dự án), Bộ Xây dựng (8 dự án), Bộ Công Thương (6 dự án), Bộ Giáo dục - Đào tạo (5 dự án), Bộ Ngoại giao (1 dự án), Bộ Dân tộc - Tôn giáo (1 dự án), Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch (2 dự án), Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam (1 dự án); các tập đoàn, tổng công ty (12 dự án)...
Một số dự án tại các địa phương như Phú Thọ, Thái Nguyên, Tuyên Quang, TP.Đà Nẵng, TP.HCM, TP.Cần Thơ, Thanh Hóa, Ninh Bình, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Tây Ninh, Đồng Tháp, An Giang, Đồng Nai, Quảng Trị… cũng nằm trong danh mục thanh tra.
Thanh tra Bộ Quốc phòng trực tiếp tiến hành thanh tra đối với 3 dự án thuộc thẩm quyền trong danh sách các dự án có khó khăn, vướng mắc.
Ngoài ra, thanh tra các tỉnh, thành phố tiến hành thanh tra 750 dự án trên địa bàn có tổng mức đầu tư trên 30 tỉ đồng, ngoài các dự án TTCP, thanh tra Bộ Quốc phòng trực tiếp thanh tra.
Thời kỳ thanh tra: từ khi triển khai dự án đến ngày 1.7.2025.
Qua báo cáo của các bộ ngành, địa phương, các dự án có một số dạng sai phạm thường xảy ra như sau: Cấp giấy phép, giấy chứng nhận đầu tư hoặc quyết định đầu tư và thực hiện đầu tư không đúng quy định; lựa chọn nhà đầu tư không thông qua đấu giá, đấu thầu; giao đất, cho thuê đất không đúng quy định; chuyển mục đích sử dụng đất khi thực hiện dự án khi chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính, giao đất khi chưa đủ điều kiện theo quy định; quy hoạch và thực hiện quy hoạch không đúng quy định...
Ngoài ra còn có một số sai phạm khác như chưa có quyết định giao đất, cho thuê đất nhưng đã giải phóng mặt bằng; quản lý, sử dụng, bố trí vốn đầu tư công không đúng đối tượng, nợ đọng xây dựng cơ bản; thực hiện dự án chậm so với tiến độ được phê duyệt; ký hợp đồng, thanh toán bằng quỹ đất không đúng quy định; điều chỉnh thiết kế, tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng, giá trị hợp đồng nhiều lần thiếu cơ sở; chậm quyết toán hoặc kéo dài thời gian quyết toán sau khi hoàn thành dự án…
Một số dự án trong danh mục thanh tra có thể kể đến như Nhà máy nhiệt điện An Khánh - Bắc Giang, Nhiệt điện Na Dương 2, Thủy điện Đa Nhim mở rộng… (Bộ Công Thương); trụ sở Bộ Ngoại giao (Bộ Ngoại giao); dự án bồi thường, hỗ trợ tái định cư và hạ tầng cấp thiết khu trung tâm Trường đại học Thái Nguyên, dự án đầu tư xây dựng hoàn thiện Trường đại học Tây Bắc… (Bộ GD-ĐT); trụ sở Chi cục Thuế Bình Thạnh (TP.HCM), dự án xây dựng kho tài liệu Cục Thuế TP.HCM, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật hệ thống hóa đơn điện tử, trụ sở làm việc Chi cục Thuế quận Hoàn Kiếm (trước kia), tỉnh Bình Dương… (Bộ Tài chính); dự án phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu sử dụng vệ tinh trái đất (dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam - Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam)...
Danh sách các dự án TTCP trực tiếp thanh tra của các bộ ngành:
