Dự án kinh tế xanh của Amazon giúp nông dân trồng cây, giữ hổ, bảo vệ voi
Dự án kinh tế xanh Wild Carbon của hãng công nghệ Amazon tại dãy Western Ghats (Ấn Độ) đã thúc đẩy sự chung sống hài hòa với thiên nhiên.
Trước thực trạng xung đột ngày càng gia tăng giữa con người và động vật hoang dã, dãy Western Ghats của Ấn Độ – một điểm nóng đa dạng sinh học toàn cầu và Di sản Thế giới UNESCO – đang trở thành trung tâm của một nỗ lực bảo tồn mới.
Được khởi xướng bởi Quỹ Khí hậu Right Now của Amazon phối hợp cùng Trung tâm Nghiên cứu Động vật Hoang dã (Centre for Wildlife Studies – CWS), sáng kiến này nhằm bảo vệ các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng như hổ, đồng thời hỗ trợ sinh kế cho nông dân địa phương.
Thông qua việc trồng cây tạo thành hành lang sinh thái và đem lại thu nhập, dự án này mang đến một phương pháp tiếp cận thực tế và toàn diện trong hành động vì khí hậu. Dự án chứng minh rằng các giải pháp dựa vào thiên nhiên hoàn toàn có thể kết hợp giữa bảo vệ môi trường và phát triển nông thôn.
Một khu vực bảo tồn có ý nghĩa sống còn
Ấn Độ là nơi sinh sống của 70% số lượng hổ hoang dã trên toàn thế giới và theo Cơ quan Bảo tồn Hổ Quốc gia, dãy Western Ghats cung cấp môi trường sống quan trọng cho loài này và nhiều loài đặc hữu khác.
Tuy nhiên, theo Viện Động vật Hoang dã Ấn Độ, chỉ khoảng 5% diện tích đất của Ấn Độ được bảo vệ để bảo tồn. Dù là niềm tự hào quốc gia, sự đa dạng sinh học phong phú tại đây thường dẫn đến va chạm giữa người và thú hoang, đặc biệt tại những nơi mà đất canh tác giáp ranh với khu bảo tồn hổ.
Khỉ và voi thường xuyên phá hoại các cây lương thực chính như lúa và chuối, đe dọa đến an ninh lương thực và thu nhập của người dân.
.jpg)
Để giải quyết vấn đề này, Quỹ Khí hậu Right Now của Amazon đã hợp tác cùng Trung tâm Nghiên cứu Động vật Hoang dã (CWS) – một trung tâm danh tiếng toàn cầu về bảo tồn hổ, voi và các loài đặc hữu khác của Ấn Độ.
Quỹ đã tài trợ 1,1 triệu USD để giúp CWS triển khai chương trình Wild Carbon. Chương trình khuyến khích nông dân trồng các loại cây ăn quả, cây gỗ và cây dược liệu quanh các vùng bảo tồn – tạo thành hành lang sinh thái thân thiện với đa dạng sinh học, phục vụ nhiều mục tiêu: Hỗ trợ quần thể động vật ăn cỏ; tạo điều kiện cho hổ và voi di chuyển; mang lại giá trị kinh tế cho cộng đồng.
Krithi Karanth, Giám đốc điều hành Trung tâm CWS cho biết: “Bằng cách hợp tác với các nông trại và nông dân có đất giáp ranh các khu bảo tồn hổ hàng đầu của Ấn Độ, chúng tôi hy vọng tạo không gian cho động vật di chuyển và xây dựng cơ hội lâu dài cho các nhóm dân cư dễ bị tổn thương để vượt qua xung đột giữa con người và động vật hoang dã”.
Những hành lang này không chỉ hỗ trợ động vật lớn. Chúng còn tạo môi trường đệm cho các loài chim, bò sát và lưỡng cư quý hiếm, qua đó tăng khả năng phục hồi của toàn hệ sinh thái.
Khi công nghệ kết hợp cùng tri thức bản địa
Kể từ khi khởi động vào mùa thu năm 2023, chương trình đã trồng 173.520 cây non trên diện tích 100 hecta, trực tiếp huy động 424 hộ nông dân và mang lại tác động tích cực cho hơn 2.000 người.
Tỷ lệ sống sót của cây đạt trung bình 82,7%, cho thấy cam kết mạnh mẽ từ cộng đồng địa phương – một yếu tố then chốt cho tính bền vững của dự án. Justine Mahler, Giám đốc mảng Chất thải, Nước và Đa dạng sinh học tại Amazon chia sẻ: “Đầu tư vào thiên nhiên và cộng đồng mang lại lợi ích thiết thực cho cả con người lẫn môi trường. Điều quan trọng là phải nhìn toàn cảnh, gồm làm việc sát cánh với cộng đồng địa phương trong từng bước thực hiện”.
Điểm đặc biệt của Wild Carbon là sự tích hợp giữa khoa học và tri thức cơ sở. Một nhóm gồm 24 chuyên gia – trong đó có phi công điều khiển drone và quản lý chương trình – sử dụng công nghệ viễn thám và khảo sát thực địa để theo dõi tiến độ.
Các nghiên cứu sinh tiến sĩ cũng làm việc trực tiếp với cộng đồng để tìm hiểu các yếu tố thúc đẩy giá trị và tính khả thi lâu dài của hoạt động bảo tồn. Đặc biệt, nông dân được tham vấn về các loại cây trồng, lựa chọn những giống cây vừa mang lại giá trị sinh thái vừa có tiềm năng kinh tế.
Chương trình còn tổ chức các khóa đào tạo kỹ thuật canh tác, đảm bảo lợi ích từ việc trồng rừng được phân phối công bằng. Wild Carbon đặt mục tiêu đến năm 2026 hỗ trợ 2.000 hộ gia đình và trồng tổng cộng 300.000 cây trước năm 2027.
Cam kết bảo tồn thiên nhiên của Amazon
Amazon đang mở rộng tác động toàn cầu trong lĩnh vực bảo tồn thông qua Quỹ Khí hậu Right Now trị giá 100 triệu USD, hỗ trợ các giải pháp dựa vào thiên nhiên nhằm bảo vệ đa dạng sinh học, phục hồi môi trường sống và nâng cao sinh kế cộng đồng.
Tại Mumbai, Amazon đã đầu tư 1,2 triệu USD để phục hồi rừng ngập mặn Thane Creek – vùng đất ngập nước quan trọng trên tuyến di cư Trung Á, nơi cư trú của gần một triệu chim di trú như hồng hạc, cò và các loài bị đe dọa khác.
Sáng kiến này – hợp tác với Hasten Regeneration – kết hợp việc thu gom rác thải nhựa quy mô lớn, trồng lại 375.000 cây ngập mặn và tạo việc làm cho cộng đồng ngư dân địa phương.
Ở nơi khác, Amazon cũng đang tài trợ cho các dự án phục hồi sinh cảnh và tái hoang tại châu Âu cho các loài như hải ly, chuột đồng và các loài thụ phấn; còn tại Brazil, chương trình Agroforestry and Restoration Accelerator bảo vệ hệ sinh thái rừng nhiệt đới – nơi sinh sống của báo đốm, lợn rừng tapir và vẹt đuôi dài macaw.
Trên khắp các khu vực, các dự án của Amazon tận dụng sự tham gia của cộng đồng, công nghệ như drone và viễn thám, cùng nỗ lực chính sách dài hạn để kiến tạo các hệ sinh thái bền vững – nơi con người và động vật hoang dã cùng tồn tại thịnh vượng.