Singapore mở trạm đổi pin siêu tốc đầu tiên cho xe tải điện
Singapore vừa khai trương trạm đổi và sạc pin công cộng đầu tiên dành cho các phương tiện điện có tải trọng lớn, với mục tiêu giúp hoạt động vận chuyển của các công ty logistics trở nên hiệu quả hơn.
Trạm đặt tại số 5 Tuas Avenue 5, cho phép các xe tải điện có thể nhanh chóng thay pin đã cạn bằng pin đầy chỉ trong vòng 5 phút, loại bỏ hoàn toàn thời gian sạc lâu như truyền thống.
Khởi đầu cho hạ tầng đổi pin tại Singapore
Trạm mới này chính thức được đưa vào hoạt động ngày 1 tháng 8 bởi EcoSwift, một nhà phân phối phương tiện thương mại điện bản địa, dưới giấy phép thử nghiệm kéo dài bốn năm do Cơ quan Giao thông Đường bộ Singapore (LTA) cấp. Đây là một phần trong nỗ lực của Singapore nhằm đánh giá tính khả thi của công nghệ đổi pin và khả năng đưa nó vào tiêu chuẩn sạc xe điện quốc gia trong tương lai.
Toàn bộ quá trình đổi pin tại trạm EcoSwift được tự động hóa hoàn toàn. Sau khi xe đầu kéo điện được đưa vào đúng vị trí, một cánh tay robot sẽ tháo viên pin cạn — gắn dọc phía sau cabin xe — và đưa vào khe sạc tại trạm. Đồng thời, robot lắp viên pin đã được sạc đầy vào lại xe.
Một viên pin đầy cho phép xe đầu kéo điện đi được tối đa 240 km. Chi phí sạc đầy một viên pin là 168 đô la Singapore (SGD), nhưng người dùng chỉ phải trả theo dung lượng pin mà họ nhận. Ví dụ, nếu xe đến với pin còn 20%, họ chỉ thanh toán 80% chi phí, tương đương 134,40 SGD.
So sánh với xe đầu kéo chạy diesel — có thể đi được khoảng 500 km với chi phí từ 300–500 SGD cho mỗi lần đổ đầy — mô hình đổi pin tỏ ra tiết kiệm hơn cả về chi phí lẫn thời gian, đặc biệt đối với các đơn vị vận hành đội xe lớn.
Vị trí chiến lược, diện tích tối ưu
Trạm đổi pin tại Tuas chỉ chiếm khoảng 140 mét vuông. Một nửa diện tích được dùng làm khu vực có mái che cho quá trình đổi pin, nửa còn lại dùng để lưu trữ và sạc ba viên pin cùng lúc. Mỗi lần đổi pin chỉ dành cho một xe và một viên pin cần khoảng 1,5 giờ để sạc đầy. Trung bình, trạm có thể thực hiện tối đa 60 lượt đổi pin mỗi ngày.
Cơ sở EcoSwift được phát triển cùng với nhà sản xuất xe điện Trung Quốc Sany, hiện mới chỉ hỗ trợ mẫu xe đầu kéo điện Sany EV490. Tuy nhiên, EcoSwift dự định sẽ mở rộng khả năng tương thích với các dòng xe điện khác trong tương lai.
Đây là một trong hai địa điểm thử nghiệm công nghệ đổi pin tại Singapore. Trạm còn lại do PSA Corporation vận hành, đặt bên trong cảng Pasir Panjang. Cả hai dự án đều được LTA phê duyệt vào giữa năm 2024 và đang trong giai đoạn đánh giá các yêu cầu kỹ thuật cũng như vận hành, trước khi có thể mở rộng trên toàn quốc.
Doanh nghiệp lớn đã nhập cuộc
Một số công ty lớn đã tham gia chương trình thử nghiệm. Trong đó có tập đoàn logistics YCH Group và nhà bán lẻ lớn FairPrice Group. Các đơn vị này đã thuê xe đầu kéo điện Sany từ EcoSwift trong vòng một năm như một phần của chương trình, kèm tùy chọn mua đứt sau khi kết thúc giai đoạn thử nghiệm.
Trước khi trạm đổi pin đi vào hoạt động, các xe này phải sử dụng bộ sạc truyền thống, mất tới 4 giờ cho mỗi lần sạc. Giờ đây, thời gian dừng hoạt động chỉ còn 5 phút cho mỗi lần đổi pin, mang lại lợi thế lớn về hiệu suất vận hành.
Ông Hayden Lin, Trưởng phòng thu mua của YCH Group, đánh giá cao hệ thống mới: “Khả năng đổi pin trong vòng 5 phút sẽ nâng cao hiệu quả vận hành của chúng tôi”, đồng thời nói thêm rằng trước đây họ phải sạc pin tại văn phòng ở Bulim Avenue, Jurong.
Ông Ryan Woon, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của EcoSwift, nhấn mạnh tiềm năng của sáng kiến: “Việc triển khai trạm sạc và đổi pin sẽ giúp các đơn vị vận hành logistics tại Singapore chuyển đổi sang xe điện mà không cần hy sinh thời gian, hiệu quả hay không gian”.
Một bước tiến lớn cho ngành vận tải bền vững
Trong bối cảnh Singapore tiếp tục tìm kiếm các giải pháp giao thông bền vững hơn, trạm đổi pin này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc mở rộng ứng dụng xe điện vào lĩnh vực vận tải nặng — lĩnh vực vốn khó điện hóa nhất. Nếu thành công, mô hình này có thể là chìa khóa giúp ngành logistics giảm khí thải, tiết kiệm chi phí và tăng tốc độ chuyển đổi xanh trong thập niên tới.
Mô hình đổi pin cho xe điện nhỏ (chẳng hạn như xe máy điện, xe tay ga điện và một số xe ô tô điện cỡ nhỏ) đang ngày càng được thử nghiệm và mở rộng tại nhiều quốc gia Đông Nam Á như Indonesia, Thái Lan và Philippines.
Indonesia: Trọng điểm phát triển đổi pin cho xe máy điện
Gogoro của Đài Loan (TQ) hợp tác với Gojek và Pertamina triển khai trạm đổi pin cho xe máy điện.
Dịch vụ gọi xe Gojek đang sử dụng xe máy điện đổi pin trong hoạt động giao hàng và chở khách tại Jakarta.
Mô hình sử dụng pin chuẩn hóa và trạm đổi pin đặt tại các cây xăng hoặc điểm giao thông đông đúc.
Chính phủ Indonesia cũng đặt mục tiêu 2 triệu xe máy điện vào năm 2025, trong đó đổi pin là phần trọng tâm.
Thái Lan: Đang thử nghiệm mô hình đổi pin
Các công ty như Swap & Go, Etran, Honda Thailand đang thử nghiệm đổi pin cho xe máy điện.
Một số trạm đổi pin được triển khai tại các khu đô thị lớn như Bangkok và Chiang Mai.
Các startup địa phương đang phát triển trạm đổi pin nhỏ gọn có thể đặt ở tiệm tạp hóa, bãi xe công cộng.
Philippines: Tiềm năng lớn, bước đầu triển khai
Nhu cầu sử dụng xe máy điện đang tăng do giá xăng tăng cao.
Một số công ty như Ubix và Gogoro đã công bố kế hoạch đưa trạm đổi pin vào Manila.
Mô hình này đặc biệt phù hợp cho dịch vụ giao hàng và chở khách bằng xe điện trong đô thị.