Đưa tài sản số vào 'tầm ngắm', các ngân hàng bước vào sân chơi mới
Trong bối cảnh thị trường tài sản số đang dần hình thành hành lang pháp lý tại Việt Nam, nhiều ngân hàng thương mại đã tính toán bước chân vào sân chơi mới này.
Ngân hàng mở rộng hệ sinh thái sang tài sản số
Tại hội nghị nhà đầu tư vừa diễn ra, lãnh đạo Ngân hàng Quân đội (MB) cho biết đang mở rộng hệ sinh thái sang lĩnh vực kinh doanh tài sản số và hợp tác với đối tác top 3 thế giới trong lĩnh vực này.
Theo ông Trung, việc mở rộng sang lĩnh vực kinh doanh tài sản số là điều tất yếu để 33 triệu khách hàng hiện tại của MB có đầy đủ các lựa chọn khi sử dụng hệ sinh thái, không chỉ dừng ở các dịch vụ ngân hàng mà còn mở rộng đến chứng chỉ quỹ, cổ phiếu, trái phiếu… và tiến tới là tài sản số.
Tập đoàn lãnh đạo MB nhắc đến có lẽ là Hana. Đây là đối tác chiến lược lâu dài của MB, có tiềm lực tài chính lớn và năng lực triển khai công nghệ tài chính quốc tế. Hana cũng đang tính toán đẩy mạnh hợp tác lĩnh vực này ở Việt Nam.
Không riêng MB, trước đó, tại Đại hội cổ đông thường niên của Techcombank năm nay, trả lời câu hỏi của cổ đông về việc liệu ngân hàng có phát hành tài sản số, mở sàn giao dịch số hay tham gia vào cuộc chơi blockchain hay không? Ông Hồ Hùng Anh, Chủ tịch HĐQT Techcombank khẳng định: “Với các cơ hội mở ra và nếu luật pháp cho phép, Techcombank đương nhiên muốn tham gia và đóng góp vào việc phát triển, sở hữu các nền tảng công nghệ này”.
Tương tự, lãnh đạo VPBank cũng không phủ nhận ý định tham gia thị trường tài sản số.
Ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng giám đốc VPBank cho hay, đây là lĩnh vực vô cùng mới mẻ và nhiều rủi ro. Tuy nhiên, dù muốn hay không, các tổ chức tài chính không thể đứng ngoài cuộc.
“VPBank sẵn sàng tham gia và đang trong quá trình đánh giá, phân tích, tiếp xúc với các đối tác trong khi chờ cơ quan thẩm quyền phê duyệt đề án thí điểm”, ông Vinh cho biết.
Trao đổi với phóng viên Một Thế Giới, TS Phan Phương Nam, Đại học Luật TP.HCM cho rằng việc các ngân hàng thương mại mở rộng sang lĩnh vực tài sản số cũng là xu hướng tất yếu. Các ngân hàng không chỉ có tiềm lực về vốn, mà kỹ thuật, công nghệ, năng lực phòng chống rửa tiền, quản lý rủi ro về tài chính… cũng ở mức tốt để tham gia vận hành sàn giao dịch tài sản số.
Tuy vậy, ông Nam cho rằng cần cơ chế pháp lý để điều chỉnh hoạt động này rõ ràng hơn, ví dụ như quy định về điều kiện kinh doanh hoặc chủ thể kinh doanh, đầu tư, tham gia vào hoạt động cung cấp tài sản số; hoạt động cung cấp các sàn giao dịch tài sản số, quản trị rủi ro… để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho các bên.
“Việt Nam cũng thuộc top đầu các quốc gia có lượng người sở hữu và đầu tư tài sản số trên thế giới. Rõ ràng chúng ta là một thị trường rất hấp dẫn, thì không có lý do gì chúng ta không “tạo sân chơi” hợp pháp cho người dân. Nếu cứ để người dân đầu tư ở các sàn nước ngoài thì không khác gì người Việt làm giàu cho họ”, ông Nam nói.
Ông Nam cho hay việc các ngân hàng tham gia lĩnh vực này vừa có thêm nguồn thu, vừa bảo vệ được quyền lợi của nhà đầu tư. Nếu chơi ở sàn nước ngoài và không có hành lang pháp lý thì khi mất tài sản ai bảo vệ nhà đầu tư? Sàn ở Việt Nam sẽ có cơ chế để bảo vệ tài sản cho người Việt. Ngoài ra, việc này còn giúp Nhà nước thu được thuế.
“Sau này, khi sàn giao dịch đã hoạt động ổn định thì các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo có thể thông qua đó huy động được vốn cộng đồng để phục quá trình đầu tư, phát triển. Do đó, Nhà nước cần chú trọng, sớm ban hành khung pháp lý để thị trường này vận hành một cách thuận lợi”, ông Nam nêu.
Cơ hội cho ngân hàng, công ty chứng khoán…
Bộ Tài chính hiện đang xây dựng Dự thảo Nghị quyết triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, có đặt ra quy định về "Điều kiện cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa" yêu cầu vốn điều lệ thực góp tối thiểu 10.000 tỉ đồng. Trong đó, ít nhất 35% vốn do 2 tổ chức trở lên nắm giữ, bao gồm: ngân hàng, công ty chứng khoán, bảo hiểm, quản lý quỹ hoặc doanh nghiệp công nghệ; 65% còn lại chỉ được sở hữu bởi tổ chức, không cho cá nhân tham gia.
Theo TS Phan Phương Nam, việc đặt ra yêu cầu về số vốn điều lệ lớn là hợp lý, đơn vị tham gia cần phải có khả năng tài chính để tạo niềm tin cho người tham gia, hoặc khắc phục các rủi ro thanh khoản, thiệt hại khi cần thiết.
Cũng theo ông Nam, hiện nay không riêng ngân hàng, các công ty chứng khoán, quản lý quỹ… cũng có thể tham gia lĩnh vực này.
“Thậm chí một số công ty chứng khoán, tài sản của họ cũng tương đương với một số ngân hàng trung bình”, ông Nam nêu.
Chia sẻ tại Vietnam Investment Forum 2025 mới đây, ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng ban phát triển thị trường chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tin tưởng các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ có kinh nghiệm trong việc xử lý giao dịch, khớp lệnh và quản lý tài sản cho khách hàng. Còn các công ty công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và vận hành giao dịch dựa trên nền tảng blockchain. Các công ty bảo hiểm có thể cung cấp các giải pháp bảo hiểm rủi ro cho nhà đầu tư.
Trong khi đó, các ngân hàng thương mại đã có tiềm lực tài chính mạnh, có khả năng đảm bảo thanh khoản, am hiểu khách hàng và đặc biệt là có kinh nghiệm dày dặn trong việc phòng chống rửa tiền.
Theo Hiệp hội Blockchain Việt Nam và tài sản số (VBA), Việt Nam có đến 17 triệu người sở hữu tài sản mã hóa trong năm 2024, đứng hạng 7 toàn cầu. Năm ngoái, Việt Nam nhận về hơn 105 tỉ USD tiền mã hóa, giảm so với mức 120 tỉ USD của năm 2023. Khoảng 20 sàn giao dịch loại tiền này hoạt động tại Việt Nam.