GMLRS - pháo Mỹ biến mọi mục tiêu thành 'tọa độ tử thần'

Theo tạp chí Army Recognition, đây là một phần của thỏa thuận nhiều năm với tổng giá trị cộng dồn 13,26 tỉ USD, cho thấy pháo phản lực dẫn đường vẫn là một trong những trụ cột trong chiến lược hiện đại hóa hỏa lực tầm xa của lục quân Mỹ và hợp tác tác chiến với đồng minh.

Công nghệ dẫn đường chính xác

GMLRS là loại pháo phản lực đất đối đất được thiết kế để tiêu diệt mục tiêu giá trị cao ở khoảng cách 70km, với biến thể tầm xa mới ER GMLRS đang mở rộng tầm bắn lên tới 150km.

Mỗi quả đạn được trang bị hệ dẫn đường quán tính kết hợp GPS (INS/GPS) cho sai số vòng tròn (CEP) dưới 10m. Độ chính xác này cho phép tấn công chính xác các công sự kiên cố, trung tâm chỉ huy, hệ thống phòng không hoặc điểm tập kết hậu cần với thiệt hại phụ tối thiểu, một năng lực vốn trước đây chỉ máy bay ném bom chính xác mới thực hiện được.

GMLRS có thể khai hỏa từ cả hệ thống pháo phản lực đa nòng M270A2 MLRS (bản xích) và hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS (bản bánh lốp), tạo ra khả năng cơ động chiến thuật vượt trội.

Các đơn vị pháo binh sử dụng GMLRS thường áp dụng chiến thuật khai hỏa nhanh, rời trận địa ngay để tránh bị phản pháo. Tốc độ triển khai, khả năng cơ động và tầm bắn xa biến hệ thống này thành vũ khí then chốt cho đòn đánh sâu và chế áp hỏa lực đối phương trong môi trường đối kháng mạnh.

Các biến thể GMLRS đang hoạt động

Biến thể GMLRS Unitary (M31A1/A2) sử dụng đầu đạn nổ mạnh 90kg với ngòi nổ lập trình được (nổ gần, chậm trễ hoặc nổ tiếp xúc), tối ưu để tiêu diệt mục tiêu điểm như công trình kiên cố, hầm trú ẩn hoặc bộ binh trong đô thị.

GMLRS Alternative Warhead (M30A1), biến thể thay thế đạn chum, tạo hiệu ứng sát thương diện rộng với bộ binh hoặc phương tiện nhẹ, đồng thời tuân thủ các hiệp ước quốc tế cấm vũ khí chùm.

ER GMLRS, biến thể tầm xa với động cơ rocket cải tiến và cánh lái đuôi mới, nâng tầm bắn lên 150km, cho phép pháo binh tấn công từ ngoài tầm phản pháo của đối phương.

Vai trò trong tác chiến đa miền

Trong khung chiến lược của lục quân Mỹ, GMLRS giữ vai trò then chốt trong hỏa lực tầm xa chính xác, phối hợp cùng máy bay không người lái (UAV), vệ tinh và các hệ thống radar phản pháo để tạo chu trình tấn công nhanh, chính xác, khó bị đánh chặn.

Việc kết hợp GMLRS với hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS cho phép lực lượng Mỹ và đồng minh triển khai nhanh ở các khu vực xung yếu, thực hiện đòn tấn công phủ đầu hoặc phản kích chiến lược chỉ trong vài phút sau khi phát hiện mục tiêu.

Khi hoàn thành mở rộng công suất, Lockheed Martin có thể đạt mức sản xuất vượt 650 quả/năm (mục tiêu ban đầu cho 2027) và hướng tới 750 quả hoặc hơn, tùy nhu cầu. Trong bối cảnh các mối đe dọa tên lửa và pháo phản lực tầm xa gia tăng, năng lực sản xuất GMLRS không chỉ tăng sức mạnh cho lục quân Mỹ mà còn đảm bảo khả năng hỗ trợ nhanh cho đồng minh ở nhiều chiến trường cùng lúc.

Giải quyết nút thắt công nghệ

Việc ký hợp đồng trị giá 4,23 tỉ USD không chỉ nhằm duy trì kho dự trữ đạn dẫn đường của lục quân Mỹ mà còn đáp ứng nhu cầu tăng vọt từ quốc tế. Trên chiến trường Ukraine, GMLRS đã chứng minh hiệu quả chiến lược. Thành công này đã thúc đẩy nhiều quốc gia tìm mua hệ thống HIMARS/MLRS và đạn GMLRS.

Lockheed Martin hiện vận hành các cơ sở sản xuất chính ở Grand Prairie, bang Texas và Camden, Arkansas, đang được mở rộng để đáp ứng tốc độ sản xuất cao hơn. Mục tiêu là đảm bảo cung ứng nhanh cho cả nhu cầu trong nước và hợp đồng xuất khẩu. Việc mở rộng này đi kèm nâng cấp dây chuyền tự động hóa, tối ưu hóa logistics và tăng cường nguồn cung linh kiện chính như động cơ rocket nhiên liệu rắn.

Một trong những hạn chế lớn trước đây là nguồn cung động cơ rocket nhiên liệu rắn. Nhờ năng lực sản xuất tăng từ L3Harris Technologies và Northrop Grumman, cùng với việc tìm kiếm thêm nhà cung cấp mới, vấn đề này cơ bản đã được giải quyết. Điều này mở đường cho sản xuất quy mô lớn, rút ngắn thời gian giao hàng và giảm rủi ro gián đoạn.

M270A2 MLRS và HIMARS

M270A2 MLRS (Multiple Launch Rocket System) và HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System) là hai hệ thống pháo phản lực tiên tiến do Lockheed Martin sản xuất, phục vụ quân đội Mỹ và đồng minh. Cả hai đều được thiết kế để bắn các loại đạn rocket dẫn đường và tên lửa chiến thuật với độ chính xác cao.

M270A2 MLRS là phiên bản nâng cấp của dòng M270, ra mắt từ năm 1983. Phiên bản A2, triển khai từ năm 2022, sử dụng khung gầm xe bọc thép Bradley, được cải tiến với động cơ 600 mã lực, cabin bọc thép hiện đại và hệ thống điều khiển hỏa lực chung (CFCS). Nó có thể mang hai bệ phóng, bắn các loại đạn như GMLRS (tầm bắn 70 - 150km), ATACMS (lên đến 300km), và PrSM (hơn 400km). Với khả năng bắn 12 rocket hoặc một tên lửa trong vài giây, M270A2 phù hợp cho các trận đánh quy mô lớn, tuy nhiên trọng lượng khoảng 25 tấn khiến nó ít linh hoạt.

HIMARS, ra mắt năm 2005, là phiên bản nhẹ và di động hơn, sử dụng khung gầm xe tải 6 x 6. Nó chỉ mang một bệ phóng nhưng dễ triển khai, có thể vận chuyển bằng máy bay C-130. HIMARS bắn cùng loại đạn với M270A2, bao gồm GMLRS, ATACMS và PrSM, với tầm bắn tương tự. Trọng lượng chỉ khoảng 16 tấn giúp nó hoạt động tốt trong địa hình khó, đặc biệt trong các nhiệm vụ nhanh chóng hoặc hỗ trợ đặc nhiệm.

Cả hai hệ thống đều tích hợp GPS để đảm bảo độ chính xác, được sử dụng trong các cuộc xung đột hiện đại như Ukraine. M270A2 phù hợp cho lực lượng chính quy, trong khi HIMARS nổi bật với tính linh hoạt và khả năng triển khai nhanh. Sự kết hợp này giúp quân đội Mỹ duy trì ưu thế trên chiến trường.

Hoàng Vũ