Nghiệm thu đề tài khoa học cấp quốc gia về phát triển kinh tế số
Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, Hội đồng Lý luận Trung ương vừa tổ chức nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn cấp quốc gia với tên gọi “Phát triển Kinh tế số: Định hướng và giải pháp chính sách”.
Đề tài do GS.TS Võ Xuân Vinh – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh doanh, Đại học Kinh tế TP.HCM – làm Chủ nhiệm. Hội đồng nghiệm thu có 9 thành viên, do GS.TS Tạ Ngọc Tấn – Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương – làm Chủ tịch.
Trình bày kết quả nghiên cứu, GS.TS Võ Xuân Vinh cho biết kinh tế số đang trở thành vấn đề trọng điểm, bao gồm sản xuất phần cứng, phần mềm, dịch vụ công nghệ thông tin – viễn thông, các nền tảng dịch vụ số, dữ liệu số, kinh tế chia sẻ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Kinh tế số góp phần nâng cao hiệu quả trong thương mại điện tử, ngân hàng điện tử, sản xuất thông minh và nông nghiệp chính xác.
Trong bối cảnh “bình dân học vụ số”, kinh tế số ngày càng gắn bó chặt chẽ với đời sống xã hội, vừa mở ra cơ hội phát triển, vừa đặt ra thách thức lớn về an ninh quốc gia và quyền sở hữu dữ liệu. Các vấn đề về quản lý, bảo mật thông tin cá nhân, thuế và sự phụ thuộc vào nền tảng nước ngoài được nhóm nghiên cứu đặc biệt quan tâm.
Trong quá trình triển khai, nhóm nghiên cứu đã công bố nhiều sản phẩm khoa học trong nước và quốc tế, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ nghiên cứu, đồng thời đề xuất giải pháp phát triển nguồn nhân lực cho kinh tế số. Các kết quả được đánh giá là tiền đề quan trọng phục vụ văn kiện Đại hội Đảng sắp tới.
Ở vai trò phản biện, TS Ngô Quang Huân nhận xét nhóm nghiên cứu đã xây dựng khung nghiên cứu chặt chẽ, sử dụng dữ liệu phong phú và tin cậy, nhưng cần bổ sung chính sách bảo đảm công bằng, minh bạch trong khai thác dữ liệu, đồng thời chú trọng đào tạo nhân lực quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh mạng.
PGS.TS Hồ Viết Tiến lưu ý vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam còn bị xem nhẹ, tạo lỗ hổng cho lạm dụng trong thương mại điện tử, tài chính và lao động. Ông cũng chỉ ra hạn chế trong phát triển trung tâm dữ liệu trong nước, dẫn đến sự phụ thuộc vào nguồn dữ liệu nước ngoài khi ứng dụng AI.
TS Bùi Hồng Đăng nhận định đề tài có cách tiếp cận đa chiều, nổi bật về chất lượng, song cần chuẩn hóa thêm khái niệm và có tầm nhìn dài hạn đến năm 2045. GS.TS Nguyễn Quang Thuấn – Phó Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu – cho rằng nhóm nghiên cứu đã thực hiện đúng định hướng, nhưng cần ngắn gọn và tập trung hơn trong phần đánh giá thực trạng và bổ sung giải pháp cụ thể.
Kết luận buổi nghiệm thu, GS.TS Tạ Ngọc Tấn khẳng định TP.HCM là địa phương đi đầu trong phát triển kinh tế số, do đó việc nghiên cứu và xây dựng nền tảng cho lĩnh vực này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ông đánh giá cao nỗ lực của nhóm nghiên cứu, đồng thời nhấn mạnh cần tiếp cận thêm các nguồn dữ liệu trong nước để bảo đảm tính cập nhật và chính xác.
Sau hơn ba giờ làm việc nghiêm túc, với 9/9 phiếu hợp lệ, Hội đồng đã nhất trí nghiệm thu đề tài ở mức cao.