Kỳ lân công nghệ MoMo - con đường khởi nghiệp với fintech
Tiểu Vũ (thực hiện)•22/08/2025 11:27
Không dừng lại ở ý tưởng đơn thuần về ví điện tử, ông Nguyễn Bá Diệp cùng cộng sự từng bước đưa MoMo vươn tầm kỳ lân công nghệ Việt, khẳng định vai trò tiên phong trong lĩnh vực tài chính số.
Ông Nguyễn Bá Diệp, đồng sáng lập và Phó chủ tịch MoMo, là một trong những người tiên phong của lĩnh vực công nghệ tài chính tại Việt Nam. Xuất thân từ Trường Đại học Bách khoa TP.HCM và được đào tạo thạc sĩ tại Curtin University (Australia), ông sớm mang về quê hương khát vọng ứng dụng công nghệ để giải quyết những nhu cầu rất đời thường.
Từ năm 2010, khi khái niệm ví điện tử còn xa lạ với phần lớn người Việt, ông Nguyễn Bá Diệp cùng ba cộng sự đã miệt mài đến từng khu trọ công nhân để tìm hiểu cách họ gửi tiền về quê, những rủi ro mất mát và nỗi vất vả đi lại. Chính từ những chi tiết tưởng chừng nhỏ bé ấy, ý tưởng MoMo ra đời, dần phát triển thành ví điện tử phục vụ hàng chục triệu người dùng và trở thành kỳ lân công nghệ đầu tiên của Việt Nam trong lĩnh vực tài chính số.
Trong cuộc trò chuyện cùng Một Thế Giới, ông Nguyễn Bá Diệp chia sẻ hành trình khởi nghiệp đầy thử thách, những bước ngoặt công nghệ quan trọng và tầm nhìn đưa MoMo trở thành nền tảng tài chính toàn diện cho người Việt.
PCT MoMo Nguyễn Bá Diệp - Ảnh: NVCC
- Ông có thể chia sẻ lại thời điểm MoMo bắt đầu hình thành? Ý tưởng ban đầu đó ra đời trong hoàn cảnh nào, từ nhu cầu thị trường hay từ trực giác nghề nghiệp?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Ý tưởng về MoMo hình thành khoảng năm 2010, khi smartphone bắt đầu phổ biến ở Việt Nam. Lúc đó, việc chuyển tiền rất khó khăn, công nhân phải đi xa hoặc gửi qua bưu điện, dễ mất mát. Nhóm sáng lập bốn kỹ sư công nghệ đã dành nhiều tháng khảo sát khu trọ công nhân tại TP.HCM để hiểu nhu cầu thực tế, từ đó nảy ra ý tưởng: làm sao để người lao động có thể chuyển tiền nhanh, rẻ và tiện chỉ với một chiếc điện thoại.
- Trong các giai đoạn tăng trưởng nóng của MoMo, có thời điểm nào ông cảm thấy thực sự “nguy” về công nghệ?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Có. Đặc biệt giai đoạn 2010 - 2012, hạ tầng số chưa phát triển, người dân chưa quen thanh toán điện tử, tâm lý chuộng tiền mặt khiến mô hình ban đầu thất bại. MoMo đã nhiều lần đứng trước nguy cơ “thập tử nhất sinh”. Quyết định chuyển sang di động năm 2014 chính là “ván cược cuối” để vượt qua.
- Với một sản phẩm công nghệ xuất phát từ Việt Nam, ông và cộng sự có từng nghi ngờ khả năng chạm mốc kỳ lân hay mọi thứ đến như một phần thưởng?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Thời điểm bắt đầu, chúng tôi chưa hề nghĩ tới danh xưng “kỳ lân”. Ước mơ khi ấy đơn giản là giúp người lao động yếu thế có công cụ tài chính thuận tiện hơn. Việc MoMo sau này trở thành kỳ lân là phần thưởng đến sau cho những nỗ lực bền bỉ, chứ không phải mục tiêu ban đầu.
- Từng giữ vai trò xây dựng nền tảng công nghệ lõi cho MoMo từ những ngày đầu, ông nghĩ yếu tố nào giúp MoMo đi được xa: tốc độ, tầm nhìn hay sự kiên nhẫn?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Theo tôi, cả ba yếu tố đều quan trọng, nhưng kiên nhẫn là then chốt. MoMo từng trải qua nhiều lần “thử và sai”, từ dịch vụ nạp tiền trên SIM đến chuyển tiền tại quầy. Mỗi lần thất bại đều giúp đội ngũ kiên nhẫn điều chỉnh, để đến năm 2014 quyết định dồn lực phát triển ứng dụng di động - bước ngoặt đưa MoMo đi xa.
- Nếu phải gói gọn thành ba từ khóa cho công nghệ MoMo hiện nay, ông sẽ chọn gì?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Tôi chọn: an toàn, cá nhân hóa, phổ cập. Chúng tôi vừa chú trọng bảo mật, vừa ứng dụng AI để đáp ứng nhu cầu riêng của từng người dùng, đồng thời giữ mục tiêu lớn là phổ cập dịch vụ tài chính cho mọi tầng lớp.
- Những thành phần công nghệ lõi nào của MoMo hiện nay được phát triển hoàn toàn bởi kỹ sư Việt? Và phần nào ông xem là “niềm tự hào nội địa”?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Hầu hết công nghệ lõi của MoMo đều do kỹ sư Việt Nam phát triển, từ hạ tầng thanh toán đến hệ thống bảo mật. Đặc biệt, các nền tảng phục vụ hàng chục triệu giao dịch mỗi ngày cũng hoàn toàn do đội ngũ nội địa thiết kế và vận hành. Đây là niềm tự hào lớn nhất, bởi MoMo không phụ thuộc công nghệ bên ngoài mà tự xây dựng để phù hợp thị trường Việt.
- Trong quá trình phát triển MoMo, có công nghệ hay tính năng nào khiến đội ngũ ban đầu mất ngủ nhiều đêm?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Có rất nhiều. Giai đoạn đầu, chúng tôi mất ngủ vì bài toán làm sao để người dân tin tưởng vào ví điện tử khi thói quen tiền mặt còn quá mạnh. Về sau, mỗi tính năng mới đều là áp lực, như khi ra mắt ứng dụng di động năm 2014 - một quyết định mạo hiểm nhưng mang tính bước ngoặt. Đội ngũ đã phải thức trắng nhiều đêm để đảm bảo ứng dụng được vận hành trơn tru.
“
Hầu hết công nghệ lõi của MoMo đều do kỹ sư Việt Nam phát triển, từ hạ tầng thanh toán đến hệ thống bảo mật.
Ông Nguyễn Bá Diệp - Phó Chủ tịch, đồng sáng lập MoMo
- Có ý kiến cho rằng “chỉ công nghệ là chưa đủ”, fintech cần nhiều hơn thế. Ông đồng ý không?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Hoàn toàn đồng ý. Công nghệ là nền tảng, nhưng để thành công cần sự kết hợp giữa tài chính, pháp lý, thói quen xã hội và niềm tin từ người dùng. MoMo luôn coi trọng việc đồng hành với ngân hàng, cơ quan quản lý và cộng đồng để giải quyết trọn vẹn bài toán tài chính toàn diện.
- MoMo hiện sử dụng AI, dữ liệu lớn và bảo mật thế nào để phục vụ hàng chục triệu người dùng mà vẫn đảm bảo cá nhân hóa và ổn định?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Điểm đặc biệt của MoMo là ứng dụng AI từ sự thấu hiểu đời sống người Việt. Với kho dữ liệu khổng lồ về hành vi tài chính, MoMo sử dụng AI và NLP để cá nhân hóa trải nghiệm từng người dùng. Đồng thời, chúng tôi xây dựng hệ sinh thái AI có trách nhiệm, đảm bảo công bằng, hạn chế phân biệt đối xử và giữ bảo mật ở mức cao nhất. Nhờ vậy, người dùng vừa có trải nghiệm riêng, vừa yên tâm về độ an toàn.
- Làm sản phẩm cho người Việt đòi hỏi điều gì đặc biệt: Thói quen, kỳ vọng hay sự hoài nghi?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Theo tôi, tất cả. Người Việt vừa tò mò vừa hoài nghi với cái mới, trong khi thói quen tiền mặt ăn sâu nhiều năm. Do đó, làm sản phẩm cho người Việt đòi hỏi phải kiên nhẫn thay đổi thói quen, đồng thời xây dựng niềm tin bằng trải nghiệm an toàn, dễ dùng và tiện lợi hơn tiền mặt.
- Các tính năng như "Lắc xì", đổi điểm từ thiện, thanh toán học phí... đều mang tính địa phương hóa rất cao. Đây có phải là chủ đích ngay từ đầu?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Đúng vậy. Ngay từ đầu, MoMo xác định sản phẩm phải “thuần Việt” để đi vào đời sống thường ngày. Lắc xì tạo sự hứng khởi trong dịp Tết, đổi điểm từ thiện mang lại giá trị cộng đồng, còn thanh toán học phí, viện phí giúp giảm gánh nặng cho phụ huynh. Đây là cách MoMo hòa vào văn hóa và nhu cầu thực tế của người Việt.
“
“Chúng tôi quan niệm sản phẩm công nghệ muốn thành công thì phải hội đủ hai yếu tố: Thứ nhất và cũng là quan trọng nhất là sản phẩm đó phải chạm được trái tim người dùng. Họ có thương thì sản phẩm của mình mới sống ‘bền’ được”.
Ông Nguyễn Bá Diệp - Phó Chủ tịch, đồng sáng lập MoMo
- Có phản hồi nào từ người dùng từng khiến ông suy nghĩ lại về cách làm công nghệ của mình?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Có một lần người dùng chia sẻ rằng nhờ MoMo, họ - một công nhân xa quê - có thể gửi tiền về nhà ngay trong ngày, không còn lo mất mát. Câu chuyện ấy nhắc chúng tôi rằng công nghệ không chỉ là thuật toán, mà là công cụ thay đổi cuộc sống. Từ đó, đội ngũ càng tin rằng phải tập trung vào “nỗi đau” thực sự của người dùng.
- Với hàng triệu giao dịch mỗi ngày, MoMo có từng gặp sự cố nào đáng nhớ? Và phản ứng của ông ra sao?
- Ông Nguyễn Bá Diệp: Trong hành trình phát triển, không tránh khỏi sự cố. Có những lúc hệ thống bị quá tải khiến giao dịch chậm. Khi đó, chúng tôi luôn ưu tiên xử lý kỹ thuật nhanh nhất, đồng thời minh bạch thông tin với khách hàng và đối tác. Điều quan trọng là biến sự cố thành bài học để hệ thống ngày càng ổn định hơn.
