Thực hư việc trẻ em tập gym sẽ bị lùn
Nhiều trẻ em muốn tập gym để cơ thể khỏe mạnh, cơ bắp, nhưng các phụ huynh lại lo ngại các cháu bị lùn do đang ở tuổi phát triển.
Cứ mỗi chiều chị N.T.V. (46 tuổi, ngụ xã Đông Thạnh, TP.HCM) đều đưa con trai 12 tuổi đến phòng gym để tập thể dục.
Dù cậu con trai đang chuẩn bị bước vào lớp 7 rất thích được tập với tạ để có cơ thể săn chắc, body đẹp, nhưng chị kiên quyết không cho. "Tôi đưa cháu đến phòng gym chủ yếu là để chạy bộ trên máy và massage bụng cho khỏe, chứ tập với tạ là không tốt, vì cháu đang ở độ tuổi phát triển dễ bị lùn. Khi nào cháu đủ 18 tuổi tôi sẽ cho tập với tạ", chị V. phân trần.
Thực tế hiện nay, nhiều trẻ em, đặc biệt ở lứa tuổi tiểu học và trung học cơ sở, bắt đầu quan tâm đến tập gym do ảnh hưởng từ mạng xã hội. Nhưng không ít phụ huynh lo ngại việc tập gym sớm có thể khiến trẻ bị lùn, hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển của khung xương.
Chia sẻ về điều này, BSCK2 Ngô Hồng Phúc – Phó Trưởng khoa Bỏng – Chỉnh trực, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) cho biết: Nếu trẻ tập luyện đúng cách, có người hướng dẫn chuyên môn và lựa chọn bài tập phù hợp với lứa tuổi thì việc tập gym không ảnh hưởng đến chiều cao. Trái lại, những bài tập thể lực hợp lý còn giúp tăng mật độ xương, làm cho xương cứng chắc hơn.
Tuy nhiên, nếu tập sai kỹ thuật, dùng tạ quá nặng, hoặc không phù hợp với độ tuổi, nguy cơ chấn thương sụn tăng trưởng – nơi quyết định chiều dài xương – là hoàn toàn có thể và khi đó mới thực sự ảnh hưởng đến chiều cao.
“Nguy cơ trẻ thường gặp khi tập sai cách sẽ gây tổn thương cơ, khớp, giãn dây chằng; tổn thương cột sống hoặc sụn tăng trưởng; kiệt sức, suy giảm miễn dịch nếu tập quá sức”, bác sĩ Phúc cho biết thêm.
Theo bác sĩ Phúc, trẻ từ 7–8 tuổi có thể bắt đầu bằng những bài tập đơn giản như: chống đẩy, gập bụng, nhảy dây. Với các bài tập có tạ, hoặc máy móc, cần đợi đến khoảng 12 tuổi trở lên, và phải được giám sát bởi huấn luyện viên chuyên nghiệp.
Việc tập luyện hợp lý còn giúp trẻ cải thiện sức bền, tăng sức mạnh cơ bắp, xây dựng thói quen vận động lành mạnh, và hỗ trợ tăng cường miễn dịch.
“Nếu cơ bắp phát triển một cách tự nhiên qua vận động lành mạnh thì không vấn đề. Nhưng nếu ép cơ phát triển quá nhanh bằng cách tập quá nặng, hoặc sử dụng chất hỗ trợ (như hormone hay thực phẩm chức năng) có thể dẫn đến rối loạn nội tiết, tổn thương gan thận và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe”, bác sĩ Phúc cảnh báo.
Bác sĩ Phúc nhấn mạnh quan điểm “tập gym làm trẻ bị lùn” là chưa đúng. Điều quan trọng là phải tập đúng kỹ thuật, đúng lứa tuổi và có sự theo dõi phù hợp để trẻ phát triển toàn diện cả về sức khỏe lẫn chiều cao.
Tuy nhiên, bác sĩ Phúc cũng khuyến cáo phụ huynh nếu có kế hoạch cho trẻ tập gym, nên chọn phòng tập có chương trình riêng cho trẻ, có huấn luyện viên chuyên nghiệp, không để trẻ dùng thực phẩm chức năng tăng cơ, đặc biệt sản phẩm chứa hormone vì dễ gây rối loạn nội tiết, hại gan thận.
Phụ huynh cần đồng hành cùng con, định hướng mục tiêu rèn luyện vì sức khỏe, tăng sức bền và kỹ năng vận động, thay vì chỉ nhắm đến ngoại hình. Nếu trẻ có biểu hiện lo âu, tự ti về hình thể hay kiểm soát ăn uống cực đoan, phụ huynh nên tìm đến chuyên gia tâm lý sớm.
Riêng với những trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính; rối loạn cơ xương khớp (như loãng xương bẩm sinh); hoặc đang trong giai đoạn điều trị chấn thương thì không nên tập gym.