Người dùng hoang mang vì AI tư vấn mua sắm 'lệch pha'

Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây đã phát hiện ra một thực tế đáng lo ngại: các công cụ AI hàng đầu thường đưa ra những lời khuyên hoàn toàn trái ngược.

Sự bất đồng lớn giữa các mô hình AI

Công ty tiếp thị số BrightEdge đã tiến hành một cuộc phân tích quy mô lớn, xem xét hàng chục nghìn câu hỏi mua sắm được đặt ra cho ChatGPT, Google AI Overviews và Google AI Mode in Search. Kết quả cho thấy những khác biệt đáng kể giữa ba nền tảng này, khiến người tiêu dùng bối rối khi đưa ra quyết định mua hàng.

Nghiên cứu phát hiện rằng 61,9% các truy vấn trả về những gợi ý thương hiệu mâu thuẫn nhau. Điều đáng chú ý là chỉ có 17% trường hợp cả ba nền tảng AI cùng thống nhất về một thương hiệu. Thương hiệu được đề xuất từ cả ba nền tảng chỉ xuất hiện trong 33,5% phản hồi; 4,6% trường hợp không có công cụ nào đưa ra gợi ý thương hiệu cụ thể nào.

Google AI Overviews nổi bật với tần suất đề cập thương hiệu cao nhất, xuất hiện trong 36,8% các truy vấn. Tuy nhiên, sự khác biệt lớn nhất lại xuất hiện trong các câu hỏi liên quan đến y tế, với tỷ lệ bất đồng lên tới 68,5% giữa ba công cụ. Các truy vấn về giáo dục đứng thứ hai với 62,1% khác biệt, trong khi câu hỏi tài chính cho thấy sự chênh lệch 57,9% trong gợi ý thương hiệu.

Người tiêu dùng vẫn cần nhiều công cụ AI để mua sắm thông minh hơn

Những kết quả này cho thấy các chatbot AI áp dụng những cách tiếp cận khác nhau khi trả lời các truy vấn mua sắm, có nghĩa là người tiêu dùng có thể cần tham khảo nhiều nền tảng để có được cái nhìn toàn diện hơn. Nghiên cứu của BrightEdge cho thấy ChatGPT có xu hướng liệt kê ít lựa chọn hơn, trong khi các nền tảng AI của Google cung cấp nhiều sự lựa chọn hơn.

Theo nghiên cứu, ChatGPT gợi ý 2,37 thương hiệu cho mỗi truy vấn nhưng lại "bỏ trống" hoàn toàn trong 43,4% phản hồi. Ngược lại, Google AI Overviews liệt kê khoảng 6,02 thương hiệu mỗi truy vấn và chỉ "bỏ sót" thương hiệu trong 9,1% trường hợp. Ngược lại, Google AI Mode cung cấp ít lựa chọn nhất, chỉ gợi ý trung bình 1,59 thương hiệu mỗi lần truy vấn.

Sự khác biệt này tạo ra những trải nghiệm người dùng hoàn toàn khác nhau. ChatGPT có thể thu hút những người dùng ưa thích ít lựa chọn để tránh bị choáng ngợp, trong khi các công cụ AI của Google có thể phù hợp hơn với những ai muốn có nhiều sự lựa chọn để so sánh. Do vậy, người mua sắm cần kiểm tra chéo giữa các nền tảng để tránh bỏ lỡ những gợi ý quan trọng.

Google AI vượt trội về tính minh bạch

Khi đánh giá về tính minh bạch, các công cụ AI của Google tỏ ra vượt trội hơn ChatGPT. Nghiên cứu cho thấy ChatGPT tuy liệt kê trung bình 2,37 thương hiệu mỗi lần truy vấn nhưng chỉ cung cấp 0,73 nguồn trích dẫn. Trong khi đó, Google AI Mode cung cấp tới hơn 14 nguồn trích dẫn cho mỗi 6 thương hiệu gợi ý.

Cách tiếp cận này giúp Google AI trở nên phù hợp hơn với người mua sắm coi trọng sự tham khảo từ dữ liệu nghiên cứu, bởi số nguồn trích dẫn mà nó đưa ra cao gấp 6 lần số lần nhắc đến thương hiệu. Tuy vậy, các chuyên gia khuyên rằng người tiêu dùng nên kiểm tra kết quả trên cả ChatGPT lẫn Google AI để có cái nhìn đa chiều, trước khi đưa ra quyết định mua hàng.

Thách thức và cơ hội cho người tiêu dùng

Mặc dù việc tham khảo nhiều công cụ AI khiến người dùng cảm thấy bất tiện nhưng chính sự bổ sung này giúp người dùng tránh bỏ lỡ các lựa chọn quan trọng hoặc phụ thuộc vào thông tin không đầy đủ. Thực tế đó đặt ra câu hỏi lớn về độ tin cậy của AI trong tư vấn mua sắm và vai trò chủ động của người tiêu dùng trong việc kiểm chứng thông tin.

Sự bất đồng giữa các nền tảng AI không chỉ phản ánh những khác biệt trong thuật toán và nguồn dữ liệu, mà còn cho thấy tầm quan trọng của việc đa dạng hóa kênh tham khảo. Trong kỷ nguyên mà AI ngày càng trở thành người bạn đồng hành trong các quyết định mua sắm, người tiêu dùng thông minh là người biết cách kết hợp nhiều nguồn dữ liệu khác nhau thay vì chỉ phụ thuộc vào một công cụ.

Cuối cùng, nghiên cứu này nhắc nhở chúng ta rằng mặc dù AI đã tiến bộ vượt bậc, nhưng chúng vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn khả năng phán đoán và so sánh thông tin của con người - yếu tố then chốt trong quyết định mua sắm.

Bùi Tú