Smart home: Thách thức về chi phí, bảo mật khi điều khiển thiết bị bằng giọng nói
Nhà thông minh (Smart home) giúp người dùng tiết kiệm năng lượng, nâng cao chất lượng sống. Nhưng song hành với những tiện lợi là thách thức về chi phí, bảo mật.
Trong bối cảnh công nghệ số phát triển nhanh, khái niệm “Smart home” hay nhà thông minh đang dần trở thành xu hướng phổ biến ở nhiều đô thị Việt Nam.
Không còn là công nghệ viễn tưởng trong phim ảnh, Smart home ngày nay đã được ứng dụng thực tiễn, giúp người dùng điều khiển nhiều thiết bị trong gia đình bằng giọng nói hoặc điện thoại thông minh. Đặc biệt, các hệ thống đèn chiếu sáng, điều hòa nhiệt độ và an ninh đang là những ứng dụng được quan tâm hàng đầu.
Với hệ thống đèn chiếu sáng thông minh, người dùng có thể ra lệnh tắt, bật hoặc thay đổi độ sáng chỉ bằng câu nói đơn giản. Các bóng đèn được kết nối với trung tâm điều khiển qua wifi hoặc bluetooth, cho phép tùy chỉnh ánh sáng phù hợp từng hoàn cảnh: Ánh sáng trắng để làm việc, ánh sáng vàng để thư giãn hoặc chế độ tự động điều chỉnh theo thời gian trong ngày. Việc này không chỉ mang lại sự tiện lợi mà còn giúp tiết kiệm điện năng đáng kể.
Điều hòa nhiệt độ cũng là thiết bị được nhiều gia đình đưa vào hệ thống Smart home. Thay vì phải tìm điều khiển từ xa, người dùng có thể yêu cầu bằng giọng nói để tăng giảm nhiệt độ, thay đổi chế độ làm mát hoặc hẹn giờ bật tắt.
Một số hãng sản xuất còn tích hợp cảm biến thông minh, cho phép điều hòa tự điều chỉnh công suất dựa trên số lượng người trong phòng hoặc nhiệt độ môi trường, góp phần tiết kiệm điện năng và tạo sự thoải mái tối ưu.
Hệ thống an ninh là một trong những lĩnh vực được hưởng lợi nhiều nhất từ Smart home. Các thiết bị camera, khóa cửa điện tử, cảm biến chuyển động có thể được kết nối đồng bộ và điều khiển bằng giọng nói.
Ví dụ, khi chuẩn bị ra ngoài, chủ nhà chỉ cần ra lệnh “khóa cửa và bật chế độ an ninh” là toàn bộ cửa sẽ khóa tự động, camera chuyển sang chế độ ghi hình 24/7, đồng thời gửi thông báo về điện thoại. Với công nghệ này, người dùng có thể theo dõi nhà cửa mọi lúc, mọi nơi, góp phần nâng cao sự an toàn và yên tâm.
Theo báo cáo của Statista, thị trường nhà thông minh toàn cầu đạt giá trị hơn 120 tỉ USD năm 2023 và dự kiến tăng trưởng kép khoảng 10% mỗi năm trong giai đoạn 2024–2028.
Tại Việt Nam, dù mới ở giai đoạn đầu, Smart home đang phát triển nhanh cùng với quá trình đô thị hóa và sự mở rộng của phân khúc căn hộ cao cấp. Nhiều tập đoàn bất động sản lớn đã tích hợp giải pháp nhà thông minh vào dự án mới, coi đây là điểm nhấn thu hút khách hàng.
Ông Nguyễn Văn Toàn, Giám đốc một doanh nghiệp cung cấp giải pháp nhà thông minh tại TP.HCM nhận định: “Việc điều khiển thiết bị bằng giọng nói mang lại trải nghiệm tiện lợi và hiện đại, đặc biệt phù hợp với người lớn tuổi hoặc người khuyết tật. Bên cạnh đó, khả năng kết nối đồng bộ giữa đèn, điều hòa và an ninh sẽ là xu hướng chủ đạo trong vài năm tới".
Theo giới thiệu từ BKAV, hệ thống SmartHome được thiết kế với giao diện thân thiện, dễ sử dụng cho mọi lứa tuổi, từ trẻ nhỏ tới người lớn tuổi. Đặc biệt, tính năng điều khiển giọng nói bằng tiếng Việt giúp người dùng truy cập nhanh chóng và thuận tiện hơn trong thực tế sử dụng.
Tuy nhiên, Smart home cũng đặt ra một số thách thức. Chi phí lắp đặt ban đầu khá cao so với mức thu nhập trung bình của nhiều hộ gia đình. Ngoài ra, vấn đề bảo mật thông tin cần được đặc biệt chú ý, bởi các thiết bị kết nối Internet có thể trở thành mục tiêu tấn công mạng.
Các chuyên gia khuyến cáo người dùng nên lựa chọn sản phẩm từ thương hiệu uy tín, thường xuyên cập nhật phần mềm và thiết lập mật khẩu mạnh để bảo đảm an toàn dữ liệu.
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và công nghệ nhận diện giọng nói đang mở ra nhiều cơ hội mới cho Smart home. Hệ thống không chỉ dừng ở việc nhận lệnh cơ bản mà còn có khả năng học hỏi thói quen sinh hoạt của chủ nhà.
Ví dụ, sau một thời gian sử dụng, hệ thống có thể tự động bật điều hòa ở mức nhiệt độ yêu thích vào buổi tối hoặc giảm ánh sáng phòng ngủ khi đến giờ nghỉ. Điều này đưa Smart home tiến gần hơn tới khái niệm ngôi nhà tự vận hành thông minh và cá nhân hóa.
Tại Việt Nam, thị trường Smart home được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn 2025–2030. Ngoài phân khúc căn hộ cao cấp, các sản phẩm Smart home giá trung bình cũng đang được nhiều hãng giới thiệu, nhằm tiếp cận nhóm khách hàng rộng hơn.
Với xu hướng tiêu dùng hướng tới tiện lợi, an toàn và tiết kiệm năng lượng, Smart home được kỳ vọng sẽ sớm trở thành một phần phổ biến của đời sống đô thị.
Có thể thấy, ứng dụng Smart home trong việc điều khiển đèn, điều hòa và an ninh bằng giọng nói không chỉ mang lại sự tiện nghi mà còn giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, tiết kiệm năng lượng và bảo đảm an toàn.
Dù còn một số thách thức về chi phí và bảo mật, triển vọng phát triển của công nghệ này tại Việt Nam là rất rõ ràng, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số và đô thị thông minh mà nhiều thành phố đang hướng tới.
Một số số liệu nổi bật về Smart home tại Việt Nam và thế giới
120 tỉ USD: Giá trị thị trường nhà thông minh toàn cầu năm 2023, dự kiến tăng trưởng kép khoảng 10%/năm giai đoạn 2024–2028 (Statista).
35% hộ gia đình tại Mỹ đã lắp đặt ít nhất một thiết bị Smart home, trong đó phổ biến nhất là đèn, điều hòa và camera an ninh.
Tại Việt Nam, Smart home chủ yếu phát triển ở phân khúc căn hộ cao cấp và đô thị mới; nhiều tập đoàn bất động sản lớn đã tích hợp giải pháp này vào dự án từ năm 2022–2024.
2025–2030: Thị trường Smart home Việt Nam được dự báo sẽ mở rộng sang phân khúc trung cấp, với các sản phẩm giá phù hợp hơn để tiếp cận nhóm khách hàng phổ thông.