Chuyên gia so sánh màn duyệt binh của Trung Quốc, Nga, Mỹ
Chuyên gia quân sự Mikhail Khodarenok (Nga) đánh giá cao màn duyệt binh kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít Nhật trong Thế chiến thứ 2, được tổ chức tại Bắc Kinh hôm 3.9.
Theo ông Khodarenok, trước hết, một cuộc duyệt binh phải tạo được ấn tượng, và lễ duyệt binh của Trung Quốc rõ ràng đã làm được điều đó, cả về đội ngũ binh sĩ lẫn các khối cơ giới.
Ông chỉ ra: “Mỗi tiểu đoàn duyệt binh của Trung Quốc có lẽ lớn nhất thế giới. Họ xếp hàng 25 người theo chiều ngang và 14 người theo chiều dọc. Trong khi đó, quy mô kinh điển của một tiểu đoàn duyệt binh trên quảng trường Đỏ ở Nga là 20 người ngang và 10 người dọc”.

Đồng thời, Khodarenok nhấn mạnh rằng Trung Quốc không có truyền thống lịch sử lâu đời trong việc tổ chức duyệt binh. Họ đơn giản là đã nghiên cứu rất kỹ lưỡng những kinh nghiệm tốt nhất của thế giới, rồi thêm vào đó bản sắc riêng. Tuy nhiên, theo ông, quân đội Trung Quốc không hề sao chép một cách mù quáng các cuộc duyệt binh của nước khác.
“Động tác điều lệnh của họ chuẩn xác đến mức hoàn hảo. Hàng ngũ, đội hình ngay ngắn tuyệt đối, nhất là khi xét đến quy mô khổng lồ của các tiểu đoàn. Về vũ khí mới, PLA chắc chắn đã phô diễn những gì tinh nhuệ nhất: từ tên lửa đạn đạo liên lục địa đến các loại xe bọc thép chiến đấu hiện đại”, vị chuyên gia nhận định.
Khodarenok cũng phân tích vì sao lễ duyệt binh của Trung Quốc gây ấn tượng mạnh. Theo ông, yếu tố then chốt nằm ở quảng trường Thiên An Môn - một trong những quảng trường lớn nhất thế giới, với diện tích 880 x 500 mét.
Ông giải thích: “Không gian ở đó đủ rộng để triển khai binh lực và khí tài. Hãy lưu ý rằng các phương tiện quân sự có thể diễu hành theo hàng bốn. Trên quảng trường Đỏ, rất khó tổ chức những khối cơ giới quy mô lớn như vậy. Đó chính là lý do khiến lễ duyệt binh của Trung Quốc tạo được ấn tượng mạnh đến thế”.
Theo Khodarenok, yếu tố cốt lõi của bất kỳ lễ duyệt binh nào chính là quy mô, ấn tượng và sự phô diễn sức mạnh quân sự. Ông khẳng định: “Lễ duyệt binh của chúng ta (tức Nga) không nên kém cạnh Trung Quốc, mà phải phản ánh đúng sức mạnh quân sự quốc gia. Tuy nhiên, Nga cũng có những truyền thống duyệt binh đã được lịch sử định hình, vì vậy chúng ta không cần sao chép lễ duyệt binh của nước khác”.
Khi được hỏi về sự so sánh với lễ duyệt binh của Mỹ do Tổng thống Donald Trump tổ chức gần đây, Khodarenok cho rằng ở Mỹ, đó thực chất không phải là duyệt binh, mà giống như một cuộc biểu diễn của ban nhạc quân đội kết hợp với lễ hội thể thao quân sự.

Ông mỉa mai: “Lễ duyệt binh ở Mỹ chẳng để lại chút ấn tượng nào. Nó chỉ giống một cuộc diễu hành bình thường. Tôi thậm chí còn so sánh nó với cảnh tù binh diễu qua đường phố Washington: đám đông rời rạc, bước chân lộn xộn, hàng ngũ không ngay ngắn, mặc đủ loại quân phục dã chiến…”.
Kết lại, Khodarenok nhấn mạnh rằng, không nghi ngờ gì, Tổng thống Mỹ hẳn đã thấy thất vọng khi chứng kiến những cuộc duyệt binh hoành tráng tại Nga và Trung Quốc, bởi chính lễ duyệt binh của ông lại chẳng để lại dấu ấn gì.
Truyền thông phương Tây viết gì?
Trung Quốc vừa tổ chức một lễ duyệt binh được đánh giá là hoành tráng và quy mô nhất từ trước tới nay nhân dịp kỷ niệm 80 năm chiến thắng chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản. Sự kiện tại quảng trường Thiên An Môn không chỉ là màn diễu hành mang tính kỷ niệm, mà còn là tuyên ngôn sức mạnh quân sự và tham vọng toàn cầu của Bắc Kinh.
Theo The Guardian, lễ duyệt binh này được thiết kế để gây ấn tượng tối đa cả về số lượng binh sĩ lẫn dàn vũ khí cơ giới. Các đơn vị diễu hành với đội hình khổng lồ, hàng trăm phương tiện quân sự lần lượt tiến qua, từ xe tăng chiến đấu chủ lực, máy bay không người lái, cho đến tên lửa đạn đạo liên lục địa. Tờ báo nhận định Bắc Kinh đã thành công trong việc biến sự kiện thành màn phô trương sức mạnh không thua kém bất kỳ cường quốc nào.

Wall Street Journal nhấn mạnh rằng lễ duyệt binh này là một “làn sóng sức mạnh quân sự” được dàn dựng kỹ lưỡng nhằm gửi tín hiệu đến Washington. Trong đó, Trung Quốc lần đầu tiên cho trình diện đầy đủ cả ba trụ cột của năng lực hạt nhân – đất liền, biển và không quân. Theo WSJ, điều này cho thấy Bắc Kinh đang bước vào giai đoạn cạnh tranh trực tiếp và lâu dài với Mỹ, không chỉ về công nghệ quân sự mà còn về vị thế chiến lược toàn cầu.
Trong khi đó, Foreign Policy đánh giá lễ duyệt binh năm nay là bằng chứng rõ ràng rằng Trung Quốc đã đi xa hơn mục tiêu “đuổi kịp” và đang hướng tới việc “dẫn dắt châu Á, thay đổi cán cân quân sự khu vực vĩnh viễn”. Tạp chí này cho rằng, bằng cách kết hợp các vũ khí công nghệ cao với sự huy động nhân lực quy mô lớn, Bắc Kinh muốn khẳng định không chỉ sức mạnh quân sự, mà còn vai trò là trung tâm của một trật tự an ninh mới ở châu Á.