Các trùm công nghệ cam kết đầu tư nghìn tỉ USD: Rượu mời hay rượu phạt của ông Trump?

Bữa ăn tối này diễn ra chỉ vài ngày sau khi Ủy ban châu Âu (EC) công bố quyết định phạt Google một khoản tiền khổng lồ vì vi phạm luật chống độc quyền. Đây được xem là một đòn giáng mạnh vào riêng Google, nhưng cả Tổng thống Trump và các giám đốc công nghệ Mỹ đều có chung quan điểm phản đối.

Các IQ cao xác định đầu tư là yêu nước

Ngay sau khi quyết định của EC được công bố, Tổng thống Trump đã đăng bài trên mạng xã hội Truth Social để chỉ trích các khoản phạt mà ông gọi là "không công bằng" và là hành vi nhắm vào các "Công ty Mỹ đóng thuế". Ông thậm chí còn đe dọa sẽ khởi động thủ tục Điều 301 để đáp trả.

Bối cảnh này đã tạo nên một cái cớ để các lãnh đạo công nghệ, gồm CEO Google Sundar Pichai và nhà đồng sáng lập Sergey Brin, gặp gỡ và bày tỏ sự ủng hộ đối với các chính sách của ông Trump. Thay vì đối đầu, hai bên đã thể hiện sự đồng lòng trong việc bảo vệ các công ty công nghệ Mỹ trước áp lực pháp lý từ nước ngoài.

Tại bữa ăn tối với các giám đốc điều hành công nghệ hàng đầu, Tổng thống Donald Trump đã bày tỏ sự tự hào và ca ngợi các nhà lãnh đạo này, đồng thời nhấn mạnh vai trò của họ trong việc thúc đẩy sự phát triển của Mỹ.

Ông Trump mô tả các giám đốc điều hành công nghệ là "nhóm người có chỉ số IQ cao" và là những người "đang dẫn dắt một cuộc cách mạng trong kinh doanh và có trí tuệ thiên tài". Ông bày tỏ sự tự hào về họ và khẳng định những thành tựu của ngành công nghệ Mỹ đang đưa đất nước lên một tầm cao mới.

Ông Trump đề cập trực tiếp đến vụ kiện chống độc quyền mà Google vừa giành chiến thắng tại Mỹ, nói với CEO Sundar Pichai rằng "Google đã có một ngày rất tuyệt vời hôm qua". Đây là một động thái thể hiện sự ủng hộ của chính quyền đối với các công ty này, trái ngược với các án phạt mà Liên minh Châu Âu đã áp dụng.

Cuối cùng và quan trọng nhất là ông Trump đã hỏi trực tiếp các giám đốc điều hành về số tiền mà công ty của họ sẽ đầu tư tại Mỹ: CEO Apple Tim Cook tuyên bố cam kết đầu tư thêm 100 tỉ USD vào sản xuất trong nước, nâng tổng cam kết đầu tư của Apple tại Mỹ lên 600 tỉ USD; CEO Google Sundar Pichai cam kết đầu tư khoảng 250 tỉ USD vào Mỹ trong vòng hai năm tới. Đây là một con số ấn tượng, được ông Trump khen ngợi là sẽ tạo ra "rất nhiều việc làm". Ngoài ra, Sergy Brin (Google) cảm ơn chính quyền Trump “không chỉ ủng hộ thành công của chúng tôi mà còn trực tiếp tạo điều kiện cho nó".

CEO Meta Mark Zuckerberg cam kết Meta sẽ đầu tư "ít nhất 600 tỉ USD" tại Mỹ cho đến năm 2028. Khoản đầu tư này chủ yếu để xây dựng các trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng cần thiết cho làn sóng đổi mới AI tiếp theo.

CEO Microsoft Satya Nadella cho biết Microsoft sẽ đầu tư khoảng 75-80 tỉ USD tại Mỹ trong năm nay. Trong khi đó, tỷ phú Bill Gates cảm ơn ông Trump đã hỗ trợ đổi mới, đồng thời nhấn mạnh tiềm năng của AI trong lĩnh vực y tế như chữa bệnh và cải thiện tiếp cận dịch vụ y tế toàn cầu.

Tổng cộng, số tiền các ông trùm công nghệ cam kết đầu tư lên tới 1.500 tỉ USD.

Rượu mời hay rượu phạt?

Những con số nêu trên là khoản đầu tư cực lớn, nhất là khi được nhiều hãng đưa ra chỉ trong một buổi tối. Câu hỏi đặt ra là họ tự nguyện uống rượu mời hay rơi vào tình thế bị ép uống rượu phạt. Có lẽ cả hai loại rượu.

Về rượu phạt thì không hẳn do áp lực từ chính quyền Trump mà cả do EU. Trong thời gian gần đây, EU dưa ra nhiều phán quyết bất lợi cho các công ty công nghệ Mỹ và dường như dọn đường để các công ty châu Âu phát triển. Trong bối cảnh đó, việc các công ty công khai cam kết đầu tư là một cách để xoa dịu áp lực, đồng thời "mua" sự bảo hộ từ chính quyền Mỹ.

Các công ty này cũng có chung quan điểm với ông Trump trong việc phản đối các khoản phạt từ EU, coi đó là những hành động "không công bằng". Bữa tối là nơi họ có thể bày tỏ sự ủng hộ đó một cách công khai, củng cố hình ảnh rằng mình là "người chơi tốt" bằng cách cam kết tạo ra việc làm và thúc đẩy kinh tế Mỹ, đổi lại là sự ủng hộ chính trị.

Nhưng nếu chỉ là rượu phạt bị ép uống thì sẽ không ai dại dột uống nhiều mà các công ty còn nhâm nhi cả hương vị của rượu mời. Dù không có lời hiệu triệu của ông Donald Trump, việc rót các khoản đầu tư khổng lồ vào AI, trung tâm dữ liệu và sản xuất là một phần trong chiến lược phát triển dài hạn của các công ty. Để duy trì vị thế dẫn đầu trong cuộc đua công nghệ toàn cầu, các công ty này cần liên tục mở rộng cơ sở hạ tầng, R&D và sản xuất ngay tại thị trường lớn nhất của họ là Mỹ. Khi bị châu Âu bủa vây và không muốn mạo hiểm đầu tư ra nước ngoài (lo ngại chính sách bảo hộ của Trump) thì làm “người Mỹ yêu nước” là khôn ngoan nhất.

Dư vị nào sau ly rượu ở Nhà Trắng?

Các khoản đầu tư khổng lồ vừa được hữa hẹn sẽ tăng tốc độ phát triển và duy trì vị thế dẫn đầu cho thị trường AI Mỹ. Các khoản đầu tư hàng trăm tỷ USD này sẽ được dùng để xây dựng các trung tâm dữ liệu mới, mua sắm chip AI tiên tiến, và thu hút nhân tài hàng đầu. Điều này sẽ giúp Mỹ củng cố vị thế tiên phong trong cuộc đua AI toàn cầu, tạo ra lợi thế cạnh tranh lớn so với các đối thủ như Trung Quốc và EU.

Các dự án này không chỉ tạo ra việc làm trực tiếp trong ngành công nghệ mà còn thúc đẩy các ngành liên quan như xây dựng, năng lượng và sản xuất. Đây là một động lực mạnh mẽ cho nền kinh tế Mỹ, giúp hiện thực hóa tầm nhìn của chính quyền về việc "tái công nghiệp hóa" đất nước thông qua công nghệ cao.

Các cam kết này báo hiệu một sự thay đổi trong mối quan hệ giữa các tập đoàn công nghệ lớn và chính phủ. Thay vì đối đầu về các vấn đề chống độc quyền, hai bên đang tìm thấy tiếng nói chung trong việc bảo vệ lợi ích của Mỹ và đảm bảo sự phát triển của công nghệ trong nước.

Đối với thị trường AI toàn cầu, 1.500 tỷ USD đầu tư ở Mỹ sẽ tạo ra cuộc đua đầu tư ở các thị trường khác. Sự bùng nổ đầu tư của Mỹ sẽ gây áp lực lên các quốc gia khác, buộc họ phải tăng cường chi tiêu và hỗ trợ cho ngành AI của mình. Điều này có thể dẫn đến một cuộc "đua vũ trang AI" trên toàn cầu, nơi các quốc gia cạnh tranh nhau để thu hút đầu tư và phát triển công nghệ.

Với quy mô đầu tư vượt trội, các công ty Mỹ như Google, Meta, Apple và Microsoft sẽ củng cố sự thống trị của mình trên thị trường toàn cầu. Điều này khiến các công ty nước ngoài, đặc biệt là ở châu Âu và các nước châu Á, khó có thể cạnh tranh và thu hẹp khoảng cách.

Khi Mỹ dẫn đầu trong phát triển AI, các tiêu chuẩn, quy tắc và khung pháp lý mà nước này thiết lập cho AI có khả năng trở thành chuẩn mực toàn cầu. Điều này sẽ định hình cách công nghệ AI được phát triển, sử dụng và quản lý trên khắp thế giới.

Bùi Tú