Tội phạm ‘bắt cóc online’ còn đất diễn, vì sao?
Công an cảnh báo tội phạm “bắt cóc online” thường nhắm vào học sinh, sinh viên, đặc biệt các gia đình khá giả, ít kinh nghiệm xã hội.
Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra các vụ "bắt cóc online" với thủ đoạn ép nạn nhân cài đặt và sử dụng các ứng dụng internet rồi tống tiền. Lực lượng công an trên cả nước đã giải cứu thành công nhiều vụ.
Biến tướng thủ đoạn "bắt cóc online"
Fanpage của Chính phủ mới đây phát thông tin, ngày 3.9, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Đồng Nai nhận được trình báo của chị P.T.H.A (ngụ phường Trấn Biên) về việc con gái chị bị đối tượng không rõ lai lịch bắt cóc, gọi điện, nhắn tin yêu cầu gia đình phải đưa 300 triệu đồng tiền chuộc để trả người.
“Đối tượng dùng Zalo của con nhắn cho tôi với nội dung “Mẹ ơi mẹ có tiền không chuyển cho con 300 triệu”. Ngay khi nhận được tin nhắn này, tôi biết con mình đã xảy ra chuyện và ngay lập tức trình báo cơ quan công an”, chị A nói.
Xác định tính chất phức tạp của sự việc, Ban Giám đốc Công an tỉnh Đồng Nai đã chỉ đạo các lực lượng khẩn trương vào cuộc. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh phối hợp với Cục nghiệp vụ, Công an phường Trấn Biên đã giải cứu thành công con gái chị A. khi em đang bị các đối tượng khống chế online tại một nhà nghỉ ở phường Trấn Biên.
Theo lời kể của nạn nhân, vào chiều ngày 2.9, em nhận được điện thoại của shipper điện thoại thông báo đơn hàng và yêu cầu cung cấp thông tin địa chỉ để giao hàng.
Một lúc sau, một đối tượng khác tự xưng là công an gọi điện đến và nói nạn nhân có liên quan đến một đường dây ma túy và rửa tiền.
Vẫn chiêu thức đã diễn ra từ nhiều vụ lừa đảo được phát hiện từ lâu, các đối tượng yêu cầu bị hại cài ứng dụng Zoom, mở camera, chia sẻ màn hình, đồng thời để chứng minh trong sạch phải chuyển tiền cho chúng nếu không sẽ bị bắt giam.
“Đối tượng yêu cầu em đến chỗ vắng người, không được liên lạc với ai. Khi em thuê được phòng trong nhà nghỉ, đối tượng thông qua phần mềm Zoom để giám sát, khống chế, dùng lời lẽ đe dọa và buộc em cung cấp tài khoản Facebook, Zalo cùng mật khẩu. Từ đó, các đối tượng đã liên lạc với gia đình đe dọa yêu cầu đưa tiền chuộc”, nạn nhân cho biết thêm.
Được công an thật giải cứu, nạn nhân vẫn chỉ tin công an... rởm
Tại Hà Nội, mới đây cũng xảy ra vụ bắt cóc online tương tự.
Tối 7.9, Công an phường Phú Lương nhận được tin báo của gia đình em N. (sinh viên đại học) về việc bị các đối tượng giả danh công an gọi điện đe dọa, nói N. có liên quan đến một đường dây ma túy, và gia đình không liên lạc được với cháu.
Tiếp nhận tin báo, Công an phường Phú Lương đã triển khai lực lượng, khẩn trương xác minh sự việc. Bước đầu, cơ quan công an xác định vụ việc có dấu hiệu “bắt cóc online”. Đến 22 giờ 15 cùng ngày, N. được tìm thấy ở một nhà nghỉ trên địa bàn phường.
Điều đáng nói, các đối tượng tội phạm đã thao túng tâm lý nạn nhân N. khiến nạn nhân một mực tin chúng là công an thật.
Theo Công an phường Phú Lương, khi làm việc, cháu N. không hợp tác, cho rằng cán bộ công an phường là... giả danh và chỉ tin tưởng những người nói chuyện trên mạng là công an thật.
Các cán bộ công an phường sau đó phải mất khá nhiều thời gian để giải thích về thủ đoạn lừa đảo giả danh công an thì N. mới bình tĩnh và hiểu ra được sự việc.
Vì sao tội phạm có "đất diễn"?
Cơ quan công an nhận định, đối tượng mà tội phạm nhắm đến là học sinh, sinh viên, nhất là những gia đình có điều kiện, thường tập trung vào việc học, ít kiến thức xã hội.
Khi bị thao túng tâm lý, các nạn nhân rất lo lắng, sợ hãi và sẵn sàng làm theo mọi hướng dẫn của đối tượng lừa đảo, kể cả việc tự trộm tài sản của người thân đem bán lấy tiền chuyển khoản “chứng minh vô tội” với các cô chú “công an, kiểm sát viên” giả danh.
Tội phạm trước khi thực hiện hành vi lừa đảo, chúng đã chuẩn bị, lên kịch bản rõ ràng từ thông tin chúng thu thập được của bị hại, rồi khống chế, giám sát online, ép nạn nhân phải thực hiện theo yêu cầu.
Trong nhiều vụ việc, để nạn nhân tin tưởng, các đối tượng giả danh lực lượng chức năng thực hiện các cuộc video call cho nạn nhân thấy cảnh chúng đang mặc sắc phục công an ở phòng chuyên môn, truyền thống, hội trường trụ sở... thậm chí chúng dựng cả cảnh "đồng đội" đang lấy lời khai đối tượng bị bắt để nạn nhân hợp tác.
Ghi nhận của lực lượng công an qua các vụ “bắt cóc online”, cho thấy hầu hết nạn nhân đều đã dùng chính tài khoản của mình để chuyển tiền cho các đối tượng và khi đã nhận được tiền, từ ít đến nhiều, đối tượng sẽ tìm cách để chiếm đoạt tối đa số tiền mà gia đình và nạn nhân có thể cung cấp. Sau đó, chúng cắt đứt liên lạc.
Công an TP.Hà Nội khuyến cáo người dân đề cao cảnh giác
Trước nạn lừa đảo ngày càng tinh vi của tội phạm lừa đảo qua mạng, Công an TP.Hà Nội đã nhiều lần khuyến cáo, khi cần làm việc với người dân, cơ quan công an sẽ trực tiếp gửi giấy mời, giấy triệu tập hoặc gửi qua công an địa phương; không làm việc qua điện thoại, qua mạng xã hội; không yêu cầu chuyển tiền để phục vụ công tác điều tra, không yêu cầu đến nơi vắng người.
Công an Hà Nội khuyến cáo người dân cần nêu cao tinh thần cảnh giác, đồng thời chủ động tuyên truyền cho người thân, bạn bè về phương thức, thủ đoạn của loại tội phạm này.
Đối với gia đình khi nhận thông tin con em bị bắt cóc thì cần liên hệ cơ quan công an nơi gần nhất để phối hợp và được hướng dẫn, không làm theo yêu cầu của đối tượng.
Công an Hà Nội khuyến nghị các tổ chức xã hội, cơ quan đoàn thể, nhà trường và đặc biệt là cha mẹ phải tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức phòng chống lừa đảo. Đồng thời, các em học sinh, sinh viên, thanh niên cần tự trang bị cho mình kỹ năng nhận diện chiêu trò lừa đảo để không mắc bẫy.