'Nở rộ' lừa đảo công nghệ cao ăn cắp tiền và thông tin cá nhân
Dù không ít vụ lừa đảo được cảnh báo nhưng số lượng nạn nhân vẫn không ngừng tăng lên, do thủ đoạn của tội phạm mạng ngày càng tinh vi.
Trong thời gian gần đây, tình trạng tội phạm công nghệ cao, lừa đảo tài chính qua các kênh điện tử có chiều hướng gia tăng, với nhiều thủ đoạn tinh vi như: Mạo danh ngân hàng gửi tin nhắn, phát tán đường link/QR code giả mạo, giả danh cơ quan công an, tòa án, lừa đảo tuyển dụng "việc nhẹ lương cao" từ nước ngoài, hay sử dụng công nghệ AI/deepfake để chiếm đoạt thông tin cá nhân và tài sản...
Nhận diện các hình thức lừa đảo phổ biến hiện nay
Lừa đảo qua gửi nhận quà từ nước ngoài: Qua mạng xã hội Facebook, đối tượng giới thiệu là người nước ngoài kết bạn, làm quen với các phụ nữ Việt Nam nhằm tán tỉnh, yêu đương, đề nghị chuyển quà có giá trị qua đường hàng không về Việt Nam để làm quà tặng. Tiếp theo, giả danh nhân viên sân bay yêu cầu nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng cho đối tượng để làm thủ tục nhận hàng nhằm thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Lừa đảo qua hack tài khoản mạng xã hội (phishing deepfake): Đối tượng hack các tài khoản Facebook, Zalo (chủ yếu là của người Việt Nam sinh sống, làm việc ở nước ngoài) sử dụng mạo danh chủ tài khoản nhắn tin đề nghị người nhà ở Việt Nam mua thẻ cào điện thoại gửi cho đối tượng hoặc gửi tiền vào các tài khoản ngân hàng do các đối tượng cung cấp để thực hiện hành vi chiếm đoạt.
Lừa đảo qua vay tiền qua các ứng dụng online: Đối tượng giả danh là nhân viên của một số công ty tài chính, dùng số điện thoại và Zalo tương tác, kết bạn hướng dẫn các gói vay nhanh và yêu cầu người dân cung cấp thông tin, hình ảnh cá nhân, CMND; sau đó, đối tượng lập hồ sơ vay thông qua các app online và chiếm đoạt số tiền đã vay.
Lừa đảo qua các chương trình khuyến mãi của ngân hàng: Đối tượng sử dụng sim điện thoại khuyến mãi giả danh nhân viên ngân hàng gọi điện cho bị hại thông báo có chương trình tri ân khách hàng, đề nghị bị hại cung cấp số điện thoại đăng ký dịch vụ Internet Banking, Mobile Banking và mã xác thực OTP để nhận quà tặng là một khoản tiền có giá trị lớn từ ngân hàng. Sau đó, đối tượng chiếm quyền sử dụng dịch vụ Internet Banking và chuyển toàn bộ số tiền có trong tài khoản sang tài khoản các đối tượng đã chuẩn bị từ trước để chiếm đoạt.
Lừa đảo giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án: Đối tượng sử dụng điện thoại gọi cho nạn nhân và giả mạo là lực lượng công an, viện kiểm sát, tòa án... gọi điện thông báo nạn nhân đang liên quan đến một vụ án nghiêm trọng như buôn ma túy, gây tai nạn bỏ trốn, vi phạm Luật Giao thông, lừa đảo xuyên quốc gia... Yêu cầu nạn nhân phải chuyển tiền cho các đối tượng để giải quyết.
Khi nạn nhân cho biết mình không liên quan hoặc không phải là tội phạm được nói đến thì các đối tượng lừa đảo này sẽ yêu cầu cung cấp thông tin để xác minh hoặc nói rằng, có thể thông tin cá nhân của nạn nhân bị lợi dụng, yêu cầu nạn nhân làm theo hướng dẫn để "phục vụ công tác điều tra, xử lý", từ đó dẫn dụ nạn nhân làm theo những yêu cầu của các đối tượng để chiếm đoạt tài sản.
Cảnh báo từ Ngân hàng Nhà nước
Để bảo vệ quyền lợi và tài sản của người dân, Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) khuyến nghị người dân một số vấn đề để bảo vệ tài sản của mình.
Theo đó, không cung cấp thông tin bảo mật (mật khẩu, OTP, số thẻ, CVV, sinh trắc học) cho bất kỳ ai và dưới bất kỳ hình thức nào.
Không truy cập, không quét các đường link, QR code, ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Luôn kiểm tra và xác minh thông tin qua các kênh chính thức của ngân hàng (website, ứng dụng, tổng đài).
Chủ động bảo vệ tài khoản: đổi mật khẩu định kỳ, bật cảnh báo biến động số dư, giới hạn hạn mức chuyển tiền.
Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ: Liên hệ ngay tổng đài ngân hàng, cơ quan công an.
Người dân cần cảnh giác trước các lời mời đầu tư siêu lợi nhuận, việc làm ở nước ngoài để tránh rơi vào "bẫy lừa xuyên biên giới".
"Ngân hàng Nhà nước phối hợp với các tổ chức tín dụng sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp kỹ thuật, pháp lý và truyền thông để phòng chống tội phạm công nghệ cao. Sự cảnh giác và hợp tác của người dân là yếu tố then chốt để ngăn chặn vấn nạn này", Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh.
Trước đó, theo thông tin từ cơ quan quản lý, việc thực hiện xác thực sinh trắc học thời gian qua đã giảm đáng kể tình trạng lừa đảo trong lĩnh vực ngân hàng.
Tính đến ngày 15.8.2025, cả ngành Ngân hàng đã có hơn 123,9 triệu hồ sơ khách hàng (CIF) cá nhân được thu nhập, đối chiếu thông tin sinh trắc học, đạt 100% tổng số lượng tài khoản thanh toán của khách hàng cá nhân phát sinh giao dịch trên kênh số.
Đối với khách hàng tổ chức, đã đối chiếu thông tin sinh trắc học hơn 1,3 triệu hồ sơ, cũng đạt 100% tổng số lượng tài khoản thanh toán của khách hàng tổ chức phát sinh giao dịch trên kênh số.
Việc này đã mang lại hiệu quả tích cực trong công tác làm sạch dữ liệu, số vụ lừa đảo giảm hơn 59%, các tài khoản liên quan đến gian lận giảm 52% so với trước thời điểm thực hiện đối chiếu thông tin sinh trắc học.
.jpeg)