Mỹ thử nghiệm bom thông minh: Nguy hiểm chẳng kém tên lửa chống hạm?
Không quân Mỹ (USAF) vừa công bố những hình ảnh rõ nét nhất về loại bom thông minh chống hạm Quicksink, sau khi một oanh tạc cơ tàng hình B-2 thử nghiệm thành công tại biển Na Uy.
Theo TWZ, đây là lần đầu tiên công chúng được quan sát cận cảnh phiên bản cải tiến của bom dẫn đường JDAM hạng nặng, cho thấy nỗ lực của Mỹ trong việc phát triển giải pháp diệt hạm chi phí thấp nhưng hiệu quả.
Cấu trúc và nguyên lý hoạt động
Quicksink được phát triển từ các trang bị của JDAM với bộ dẫn đường biến bom thường thành bom chính xác. Phiên bản thử nghiệm là GBU-31 trọng lượng khoảng 900kg, ngoài ra còn có GBU-38 nặng khoảng 227kg và GBU-32 nặng khoảng 454kg. Bộ kit JDAM gồm phần đuôi chứa hệ thống dẫn đường quán tính hỗ trợ GPS cùng các cánh ổn định, cho phép bom lượn tới 24km để tấn công mục tiêu.
Điểm khác biệt quan trọng là Quicksink được gắn đầu dò hồng ngoại ở mũi, cho phép phát hiện và bám mục tiêu di động, điều mà JDAM tiêu chuẩn không thể làm được. Khi tiếp cận khu vực chỉ định, đầu dò sẽ nhận diện chiều dài và hình dáng tàu, so sánh với cơ sở dữ liệu, sau đó điều chỉnh đường bay để kích nổ cạnh thân tàu, ngay mực nước.
So với Laser JDAM (LJDAM), phiên bản có khả năng đánh mục tiêu di động nhưng phải chiếu laser liên tục, Quicksink là vũ khí “bắn và quên”, giảm phụ thuộc vào phương tiện chiếu xạ gần mục tiêu.
Thử nghiệm cùng B-2 và liên quân
Trong lần thử nghiệm gần nhất, máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit của không quân Mỹ đã triển khai Quicksink để đánh chìm mục tiêu biển không xác định. Tham gia còn có tiêm kích F-35A Na Uy và máy bay tuần thám P-8A, minh chứng khả năng phối hợp tác chiến đa quốc gia.
USAF nhấn mạnh: “B-2 đóng vai trò trung tâm khi sử dụng Quicksink để tiêu diệt mục tiêu trên biển, đồng thời chứng minh ưu thế về tàng hình, tầm hoạt động và tải trọng trong nhiệm vụ tấn công hải quân”. Với tải trọng tối đa 27 tấn và khoang bom lớn, B-2 có thể mang hàng chục quả Quicksink, tạo lợi thế về hỏa lực so với tên lửa diệt hạm đắt tiền.
Những chi tiết đặc biệt
Hình ảnh công bố cho thấy nhiều quả bom Quicksink được sơn màu nổi bật như vàng-đen, đỏ hoặc hồng. Một số còn vẽ hình ong nghệ và biểu tượng Autobots từ loạt phim Transformers, có thể nhằm mục đích nhận diện dễ dàng trong thử nghiệm hoặc đơn giản chỉ là biệt danh do nhóm kỹ sư đặt.
Trong chuẩn ký hiệu vũ khí Mỹ, vòng sơn vàng biểu thị thuốc nổ mạnh, vòng đen liên quan đến khả năng xuyên giáp, còn màu đỏ đôi khi gắn với tác dụng nhiệt áp. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng cho thấy Quicksink sử dụng đầu đạn đặc biệt ngoài loại thuốc nổ thường.
Quicksink mở rộng kho vũ khí diệt hạm của không quân Mỹ, đặc biệt cho những máy bay vốn ít có lựa chọn chống hạm. Các tiêm kích chiến thuật có thể mang nhiều quả bom loại 227kg, tạo khả năng áp chế cao đối với các đội tàu nhỏ, tàu vận tải hoặc mục tiêu neo đậu.
Tuy nhiên, do tầm bắn chỉ khoảng 15 - 24km, máy bay phóng Quicksink phải tiếp cận khá gần, dễ bị phòng không hạm tàu uy hiếp. Giải pháp là ghép với bộ cánh JDAM-ER để tăng tầm lên 72km, hoặc kết hợp cùng các đội hình cảm biến ngoài như UAV, P-8, vệ tinh để chỉ thị mục tiêu từ xa.
Trong tương lai, Quicksink có thể được tích hợp với các dòng tên lửa tầm xa giá rẻ như ERAM, thậm chí Powered JDAM, phiên bản có động cơ phản lực đang được Boeing nghiên cứu.
Yếu tố chi phí
Một trong những mục tiêu chính của chương trình là giảm chi phí. JDAM cơ bản có giá 20.000 - 30.000 USD, trong khi đầu dò Quicksink ban đầu khoảng 200.000 USD nhưng dự kiến hạ xuống còn 50.000 USD khi sản xuất hàng loạt. Con số này rẻ hơn nhiều so với tên lửa chống hạm hiện nay vốn có giá hàng triệu USD.
Chi phí thấp cho phép triển khai số lượng lớn, đáp ứng yêu cầu tiêu hao đạn dược trong xung đột cường độ cao, đặc biệt nếu xảy ra kịch bản đối đầu với Trung Quốc ở Thái Bình Dương.
Quicksink phản ánh xu hướng chung của quân đội Mỹ nhằm phát triển vũ khí chính xác giá rẻ, dễ sản xuất hàng loạt, bổ sung cho các hệ thống tinh vi nhưng khan hiếm. Khả năng tích hợp với nhiều loại máy bay từ B-2, B-52, F-35 đến cả phi đội đồng minh, giúp tăng tính linh hoạt trong tác chiến đa miền.
Theo USAF, thử nghiệm ở Na Uy không chỉ chứng minh năng lực vũ khí mà còn giúp rèn luyện quy trình phối hợp chỉ huy - kiểm soát và chia sẻ dữ liệu mục tiêu ngoài tầm nhìn, yếu tố then chốt trong môi trường tác chiến bị tranh chấp mạnh.
Hiện phòng nghiên cứu không quân Mỹ tiếp tục hoàn thiện Quicksink. Các chi tiết kỹ thuật vẫn được giữ kín, song việc mở rộng quy mô thử nghiệm cho thấy chương trình đang tiến gần đến giai đoạn sẵn sàng trang bị. Ngoài không quân, thì hải quân và thủy quân lục chiến Mỹ, cũng như đồng minh, hoàn toàn có thể quan tâm tới loại bom diệt hạm này.
Nếu thành công, Quicksink sẽ trở thành một công cụ chiến lược, tạo áp lực lớn lên các hạm đội đối phương bằng giải pháp tấn công “nhiều - rẻ - chính xác”, bổ sung cho các tên lửa hành trình tầm xa vốn đắt đỏ và hạn chế về số lượng.
Bí mật công nghệ: Siêu máy bay ném bom tàng hình của Mỹ
B-2 Spirit là máy bay ném bom chiến lược tàng hình của không quân Mỹ, do Northrop Grumman thiết kế và sản xuất. Được phát triển trong Chiến tranh lạnh để đối phó hệ thống phòng không Liên Xô, B-2 lần đầu bay thử năm 1989 và chính thức bàn giao từ 1993. Với thiết kế cánh bay (flying wing) không thân và đuôi, nó giảm thiểu tín hiệu radar, hồng ngoại và âm thanh, cho phép xuyên thủng các hệ thống phòng không tinh vi.
B-2 có sải cánh 52,1m, dài 20,9m, cao 5,1m, trọng lượng rỗng 72.575kg. Động cơ gồm 4 tua bin GE F118-GE-100, tốc độ tối đa 1.010 km/giờ (Mach 0,95), tầm bay hơn 11.000km (có thể tiếp dầu nếu xa hơn). Phi hành đoàn: 2 người. Tải trọng vũ khí lên đến 27 tấn bao gồm bom thông minh Mk-82 JDAM, bom hạt nhân B83, tên lửa JASSM và bom xuyên phá GBU-57. Nó có khả năng mang vũ khí hạt nhân và thông thường, đảm bảo tấn công chính xác toàn cầu.
Chi phí cao (khoảng 2 tỉ USD/chiếc) khiến số lượng hạn chế, nhưng B-2 là biểu tượng công nghệ tàng hình, tham gia và những cuộc chiến ở Kosovo, Iraq, Afghanistan. Trong tương lai, B-2 dự kiến sẽ nhường chỗ cho B-21 Raider, nhưng vẫn là trụ cột sức mạnh không quân Mỹ.