Larry Ellison sát cánh Steve Jobs 30 năm trước, nay song hành cùng Elon Musk
Ở tuổi 81, Larry Ellison đã tái tạo bản thân như một thế lực trong lĩnh vực AI để vượt Elon Musk trở thành tỷ phú giàu nhất thế giới, dù chỉ trong thời gian ngắn.
Khi ngồi xuống dùng bữa tối tại nhà hàng Nhật Bản sang trọng Nobu ở thành phố Palo Alto (bang California, Mỹ) năm ngoái, Larry Ellison đi cùng người bạn lâu năm là Elon Musk.
Hai tỷ phú Mỹ nhiều lần ăn tối cùng nhau tại đây, nhưng lần này họ ngồi đối diện với Jensen Huang - Giám đốc điều hành Nvidia. Larry Ellison và Elon Musk có chung một mục tiêu: Thuyết phục Jensen Huang để có thêm nhiều GPU của (bộ xử lý đồ họa) Nvidia, vốn là sản phẩm tiếp sức cho cuộc cách mạng AI (trí tuệ nhân tạo) tạo sinh.
“Tôi có thể mô tả bữa tối ấy giống cảnh tôi và Elon Musk năn nỉ Jensen Huang để có GPU: Làm ơn hãy lấy tiền của chúng tôi. Lấy nhiều hơn nữa đi. Tôi là người trả bữa tối đó… Mọi chuyện thành công”, Larry Ellison, nhà đồng sáng lập tập đoàn phần mềm Oracle, kể lại với một nhóm các nhà phân tích tài chính.
Những mối quan hệ có tầm quan trọng này đã nói lên rất nhiều điều về cách Larry Ellison đã nỗ lực vươn lên trở lại đỉnh cao công nghệ như thế nào. Từng là bạn thân và đồng minh của Steve Jobs (cựu giám đốc điều hành Apple) cách đây 30 năm trong kỷ nguyên công nghệ trước đó, Larry Ellison nay xây dựng những liên minh cá nhân mới và vượt qua những cuộc cạnh tranh khốc liệt trên con đường khẳng định vị thế trong cuộc cách mạng AI.
Larry Ellison và Steve Jobs thân thiết từ cuối thập niên 1980. Năm 1986, khi Steve Jobs tạm rời Apple và lập ra công ty NeXT, Larry Ellison là một trong những người cố vấn, dù không đầu tư chính thức vào công ty này lúc ban đầu.
NeXT phát triển máy trạm cao cấp dành cho thị trường giáo dục và nghiên cứu khoa học. Những chiếc máy này có thiết kế đẹp, mạnh mẽ vào thời điểm đó nhưng giá khá cao, khó tiếp cận đại chúng.
Trong thập niên 1990, Larry Ellison thường xuyên đứng về phía Steve Jobs trong các cuộc cạnh tranh với Microsoft. Khi Steve Jobs trở lại Apple năm 1997, Larry Ellison còn cân nhắc tham gia hội đồng quản trị Apple.
“Người sống sót vĩ đại” ở giới công nghệ
Đầu năm 2025, Larry Ellison xuất hiện tại Nhà Trắng cùng Sam Altman (kẻ thù “không đội trời chung” của Elon Musk) trong lễ công bố dự án hạ tầng AI khổng lồ có tên Stargate trị giá 500 tỉ USD. Tuần này, rộ tin OpenAI xúc tiến dự án đó bằng đơn hàng trị giá 300 tỉ USD với Oracle, biến nó thành trung tâm của hàng loạt dự án kinh doanh mới đang bùng nổ. Động thái này đưa Oracle, công ty 48 năm tuổi, trở thành “cổ phiếu AI gây sốt nhất” trên Phố Wall.
Khi cổ phiếu Oracle tăng vọt, tài sản cá nhân của Larry Ellison cũng tăng thêm hơn 100 tỉ USD lên gần 400 tỉ USD tuần này, giúp ông vượt qua Elon Musk để trở thành người giàu nhất thế giới dù chỉ trong thời gian ngắn. Việc Larry Ellison tái tạo bản thân thành thế lực trong lĩnh vực AI đã củng cố vị thế của ông như “người sống sót vĩ đại” ở giới công nghệ.
“Ông ấy đứng một mình. Không ai khác như vậy, một người đã tồn tại và thành công ở Thung lũng Silicon suốt 50 năm. Những người khác đều đã lùi bước, còn ông ấy vẫn kiên cường”, Marc Benioff, Giám đốc điều hành Salesforce và từng là học trò của Larry Ellison, nhận xét.
Sự trỗi dậy của một thế hệ lãnh đạo công nghệ mới trong thế kỷ này từng khiến Larry Ellison bị xem như người trong quá khứ. Cơ sở dữ liệu Oracle có thể đóng vai trò quan trọng trong các hệ thống CNTT của chính phủ và doanh nghiệp, nhưng dường như không còn là trung tâm cho tương lai công nghệ. Gần đây, Larry Ellison vẫn còn tránh né những khoản đầu tư khổng lồ cần thiết để đưa Oracle trở thành một thế lực trong điện toán đám mây - lĩnh vực do Amazon, Microsoft và Google thống trị.
Tuy nhiên theo người từng sát cánh với Larry Ellison, ông luôn theo dõi sát sao các bước ngoặt công nghệ. Những lãnh đạo khác có thể đi tiên phong nhưng Larry Ellison thường chờ thị trường phát triển và “quan sát xem dòng tiền đang chảy về đâu”.
Với ông, đi đầu không quan trọng mà “quan trọng là ai trụ lại đến cuối cùng”. Giờ đây, với một nước cờ muộn nhưng hưởng lợi nhờ làn sóng AI, Larry Ellison có thể đã đưa Oracle đối đầu trực diện với các gã khổng lồ ngành điện toán đám mây.
Đang chèo lái sự trỗi dậy của Oracle nhờ AI, Larry Ellison không còn là nhân vật gây tranh cãi như giai đoạn từng nổi đình nổi đám trong cơn bùng nổ internet những năm 1990.
Sinh ngày 17.8.1944 và lớn lên ở thành phố Chicago (Mỹ), Larry Ellison có một tuổi thơ khá khó khăn. Do mẹ ruột còn rất trẻ, cha không nhận con, nên Larry Ellison được gửi về sống cùng dì và chú.
Larry Ellison từng học tại Đại học Illinois và Đại học Chicago nhưng không tốt nghiệp. Thay vào đó, ông bắt đầu sự nghiệp trong ngành công nghệ bằng các công việc lập trình.
Năm 1977, Larry Ellison đồng sáng lập Software Development Laboratories, sau này đổi tên thành Oracle. Công ty được đặt tên theo một dự án phần mềm cơ sở dữ liệu mà Larry Ellison từng tham gia khi làm cho CIA (Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ), có mật danh là “Oracle”.
Oracle nhanh chóng trở thành tập đoàn khổng lồ trong lĩnh vực hệ quản trị cơ sở dữ liệu, cạnh tranh trực tiếp với IBM, Microsoft và sau này là SAP. Dưới sự lãnh đạo của Larry Ellison, Oracle không chỉ tập trung vào phần mềm cơ sở dữ liệu mà còn mở rộng sang điện toán đám mây, phần mềm doanh nghiệp và hạ tầng AI.
Larry Ellison nổi tiếng là nhà lãnh đạo quyết đoán, táo bạo, đôi khi gây tranh cãi. Ông thường theo đuổi chiến lược “mua lại để mở rộng”, nổi bật là thương vụ thâu tóm Sun Microsystems (2010), giúp Oracle sở hữu ngôn ngữ lập trình Java và hệ điều hành Solaris.
Tường được so sánh Bill Gates (đồng sáng lập Microsoft) và Steve Jobs (đồng sáng lập Apple), Larry Ellison nổi tiếng với quan điểm: “Cạnh tranh là tất yếuvà kẻ mạnh sẽ tồn tại”.
Larry Ellison từng giữ vị trí Giám đốc điều hành Oracle từ năm 1977 đến 2014, sau đó chuyển sang vai trò giám đốc công nghệ và chủ tịch hội đồng quản trị.
Về đời sống cá nhân, Larry Ellison nổi tiếng với lối sống xa hoa, đam mê du thuyền, hàng không và bất động sản. Ông dường như thích thú với hình ảnh “tay chơi ngổ ngáo” của giới công nghệ. Từ vụ bê bối kế toán suýt hủy hoại Oracle vào năm 1990 cho đến việc sử dụng thám tử tư để điều tra Microsoft của Bill Gates, công ty phần mềm này dường như không bao giờ xa rời những tranh cãi.
Năm tài chính 1990, Oracle đang phát triển nhanh, muốn chứng minh với Phố Wall rằng công ty có thể tăng trưởng thần tốc. Ban lãnh đạo khi đó đã áp dụng các thủ thuật kế toán gây tranh cãi:
- Ghi nhận doanh thu trước khi thực sự có: Oracle tính cả các hợp đồng chưa hoàn tất, thậm chí chưa được ký kết chính thức, vào báo cáo doanh thu.
- Phóng đại lợi nhuận: Oracle thổi phồng kết quả kinh doanh để vượt kỳ vọng của thị trường, tạo cảm giác công ty tăng trưởng mạnh mẽ.
- Che giấu rủi ro: Việc ghi nhận doanh thu sớm khiến báo cáo tài chính không phản ánh đúng tình hình, che mờ những khoản công nợ có thể không thu hồi được.
Khi sự thật bị lộ, Oracle buộc phải điều chỉnh lại báo cáo tài chính, khiến doanh thu và lợi nhuận sụt giảm nghiêm trọng. Giá cổ phiếu lao dốc và lòng tin của nhà đầu tư lung lay. Công ty phải đối mặt với hàng loạt vụ kiện tập thể từ cổ đông, cáo buộc gian lận tài chính. Oracle đứng bên bờ vực phá sản, mất uy tín nghiêm trọng trong ngành.
Mối quan hệ đối tác tuyệt vời giúp Oracle bay cao
Nếu con đường của Oracle gần đây có vẻ êm ả hơn, điều đó phần lớn nhờ mối quan hệ đối tác tuyệt vời nhưng ít được ca ngợi của Thung lũng Silicon giữa Larry Ellison với Safra Catz.
Safra Catz, cựu nhân viên ngân hàng và là trợ lý cấp cao của Larry Ellison, trên thực tế đã điều hành công ty từ cuối thập niên 1990, theo lời một cựu nhân viên. Larry Ellison chỉ chính thức nhường ghế giám đốc điều hành Oracle vào năm 2014, giữ vai trò giám đốc công nghệ và chủ tịch hội đồng quản trị.
Sự sắp xếp này giúp Larry Ellison rảnh tay tập trung vào chiến lược cấp cao cũng như những thú vui xa xỉ khiến ông luôn là tâm điểm truyền thông, từ hai lần vô địch giải đua thuyền America’s Cup đến việc mua gần trọn một hòn đảo ở bang Hawaii (Mỹ).
Mối quan hệ gần gũi giữa Safra Catz và ông Donald Trump cũng giúp Larry Ellison duy trì tình hữu hảo với Tổng thống Mỹ, bất chấp việc Giám đốc công nghệ Oracle từng công khai ủng hộ một số ứng cử viên Cộng hòa khác. Bà Safra Catz từng tham gia đội ngũ chuyển giao quyền lực cho Tổng thống Trump năm 2016.
Nhờ được lòng ông Trump, Oracle vượt đối thủ truyền kiếp Microsoft để được chọn làm đối tác nắm cổ phần thiểu số tiềm năng trong hoạt động của TikTok tại Mỹ. Dù thương vụ này chưa thành, dịch vụ TikTok ở Mỹ đang vận hành từ các trung tâm dữ liệu của Oracle.
Nguồn năng lượng của Larry Ellison dường như vẫn dồi dào. Cùng với vợ là Jolin, Larry Ellison hiện dành nhiều thời gian cho gia đình mới. Hai người có với nhau bốn con nhỏ.
Ông cũng tìm cách tái tập trung vào các nghiên cứu y học và khoa học, đặc biệt là các bệnh liên quan đến lão hóa, thông qua Viện Công nghệ Ellison mới thành lập tại thành phố Oxford, Anh.
Tiếp theo là Hollywood. Sau khi hậu thuẫn con gái Megan bước vào lĩnh vực sản xuất phim, giờ ông đang hỗ trợ con trai David - người mùa hè này đã tiếp quản Paramount và đang chuẩn bị thâu tóm Warner Bros Discovery.
Megan Ellison là nhà sản xuất phim Hollywood, còn David Ellison hiện làm Giám đốc điều hành Skydance Media - công ty hoạt động đa lĩnh vực trong ngành giải trí, gồm phim điện ảnh, truyền hình, hoạt hình, game và gần đây cả nội dung tương tác.
Các sếp hãng phim Hollywood từng nghĩ Larry Ellison “chỉ là một tỷ phú khác chi tiền” để tài trợ cho phim ảnh, theo lời một người từng hợp tác chặt chẽ với ông. Thay vào đó, ông đang chỉ cho họ cách điều hành doanh nghiệp.