Nhịp đập công nghệ

Trữ lượng mangan khổng lồ tại Nam Phi kết thúc pin lithium?

Cẩm Bình 14/09/2025 13:22

Mọi xe điện (EV) chạy trên đường hiện nay đều phụ thuộc pin lithium-ion để lưu trữ và cung cấp năng lượng. Nhưng tất cả có thể thay đổi nhờ một loại khoáng sản khác - mangan.

Hơn 400 triệu tấn mangan được phát hiện ở Nam Phi mở ra triển vọng thay đổi cách thức sản xuất pin, cũng như giảm tình trạng phụ thuộc lithium toàn cầu. Mangan sở hữu không ít ưu điểm so với lithium.

03.jpg
Mangan là giải pháp thay thế lithium sáng giá - Ảnh: Union Rayo

Tầm quan trọng của lithium

Pin lithium nhẹ, mạnh mẽ và có thể lưu trữ nhiều năng lượng với kích thước nhỏ, nên trở thành lựa chọn hoàn hảo cho đơn vị sản xuất EV, điện thoại thông minh lẫn hệ thống năng lượng tái tạo. Tuy nhiên lithium tồn tại vài vấn đề buộc đơn vị sản xuất phải tìm kiếm giải pháp thay thế.

Đầu tiên là nguồn cung hạn chế. Trữ lượng lithium chỉ tập trung ở một số quốc gia như Úc, Chile, Trung Quốc. Biến động địa chính trị dễ ảnh hưởng đến nguồn cung.

Thứ hai là chi phí cao. Nhu cầu càng tăng càng đẩy giá lên cao, tạp nên áp lực chi phí lớn.

Thứ ba là tác động đến môi trường. Hoạt động khai thác lithium thường tiêu tốn nhiều nước và gây hại cho hệ sinh thái.

Mangan

Lâu nay mangan chủ yếu được sử dụng trong sản xuất thép, nhưng hiện nay đang trở nên phổ biến hơn nhờ được sử dụng trong pin với các tổ hợp như lithium-mangan hoặc niken-mangan-coban, giúp pin ổn định hơn và bền hơn. Hơn nữa mangan sở hữu không ít ưu điểm. So với lithium, chúng ít độc hại hơn đồng thời dễ tái chế hơn, trữ lượng cũng dồi dào hơn nên ít có nguy cơ thiếu hụt. Ngoài ra khai thác mangan ít tốn chi phí lẫn nước hơn. Tất cả biến loại khoáng sản này trở thành đối thủ đáng gờm của lithium.

Phát hiện tại Nam Phi

Trữ lượng mangan khổng lồ vừa được phát hiện tại mỏ Mamatwan trên lãnh thổ Nam Phi. Nơi đây sở hữu khoảng 80% trữ lượng mangan toàn cầu, ước tính hơn 433 triệu tấn.

Phát hiện trên có thể biến Nam Phi thành nước cung cấp chủ chốt cho nền kinh tế dựa trên năng lượng sạch. Với mangan họ sẽ dẫn đầu thế giới về pin.

Tác động tiềm năng đến thị trường EV

Hơn 433 triệu tấn mangan nhiều khả năng đem đến xe điện giá cả phải chăng hơn. Chi phí sản xuất pin bằng mangan thấp hơn, do đó phương tiện có giá hợp lý hơn với người dùng thông thường.

Nguồn cung nguyên liệu pin cũng trở nên đáng tin cậy hơn. Vì nhiều quốc gia đủ năng lực sản xuất mangan, thế giới sẽ không phải phụ thuộc nguồn cung lithium từ chỉ vài nước.

Hoạt động sản xuất EV cũng trở nên “xanh” hơn. Khai thác mangan ít gây hại cho môi trường. Cuối cùng, pin mangan có tính ổn định cao cho phép EV hoạt động lâu hơn mà chẳng cần thay pin.

Tương lai của lithium

Thế nhưng thời đại lithium sẽ không kết thúc sớm. Pin lithium hiện vẫn vô cùng phổ biến và chắc chắn không biến mất ngay. Kịch bản sắp tới nhiều khả năng là kết hợp 2 khoáng sản, hoặc thay thế một phần lithium để cho ra đời pin rẻ hơn, an toàn hơn và bền vững hơn. EV vì vậy mà dễ tiếp cận hơn với nhiều người.

Cẩm Bình