Trung Quốc đạt thỏa thuận với Mỹ về TikTok, nói Nvidia vi phạm luật
Trung Quốc và Mỹ vừa đạt được một thỏa thuận khung về TikTok trong khuôn khổ các cuộc thảo luận rộng hơn liên quan thuế và chính sách kinh tế ở Madrid.
TikTok tiếp tục hoạt động tại Mỹ, ông Trump và Tập Cận Bình điện đàm vào ngày 19.9
Theo thỏa thuận, TikTok sẽ được phép tiếp tục hoạt động tại Mỹ, nơi ứng dụng chia sẻ video ngắn của tập đoàn ByteDance (Trung Quốc) đang đối mặt với nguy cơ bị đóng cửa từ ngày 17.9 trừ khi chuyển sang quyền sở hữu của Mỹ.
“Thỏa thuận khung nhằm chuyển quyền sở hữu sang một bên do Mỹ kiểm soát”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói với các phóng viên ở Madrid (thủ đô Tây Ban Nha) sau hai ngày đàm phán, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
Thỏa thuận khung là một dạng thỏa thuận sơ bộ, trong đó các bên thống nhất về những nguyên tắc, mục tiêu và phạm vi cơ bản, nhưng chưa chốt toàn bộ chi tiết.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết có thể sẽ có một lệnh gia hạn ngắn để TikTok hoàn tất thỏa thuận khung.
“Nếu không có thỏa thuận khung thì sẽ không có việc gia hạn”, ông Scott Bessent nói thêm.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ có cuộc điện đàm vào ngày 19.9.
Trước đó cùng ngày 15.9, Mỹ đã đe dọa tiến hành lệnh cấm TikTok nếu Trung Quốc không từ bỏ yêu cầu đòi nhượng bộ liên quan đến việc giảm thuế quan và nới lỏng các hạn chế về công nghệ để đổi lấy việc TikTok tách khỏi ByteDance.
Hồi tháng 6, ông Trump từng gia hạn để ByteDance thoái vốn khỏi TikTok tại Mỹ đến ngày 17.9. Các nhà làm luật Mỹ lo ngại dữ liệu người dùng TikTok của nước này có thể rơi vào tay chính phủ Trung Quốc.
Thế nhưng, Nhân dân Nhật báo (cơ quan ngôn luận chính thức của chính phủ Trung Quốc) viết trong một bài báo hôm 13.9 rằng: “Từ trước tới nay, chính phủ Trung Quốc luôn coi trọng vấn đề quyền riêng tư và an ninh dữ liệu, chưa từng và cũng sẽ không bao giờ yêu cầu các công ty hay cá nhân thu thập hoặc cung cấp dữ liệu đặt tại nước ngoài cho chính phủ Trung Quốc trái với luật sở tại”.
Nhân dân Nhật báo nhấn mạnh rằng nếu Mỹ kiên quyết làm tổn hại đến lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp Trung Quốc, nước này sẽ có những biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia và quyền của các công ty mình.
Hôm 15.9, ông Scott Bessent cho biết có thể sẽ có thêm một vòng đàm phán trong những ngày tới để tiếp tục bàn về các vấn đề thương mại và chính sách kinh tế.
Hai bên cũng đã thảo luận về các cách thức hợp tác trong lĩnh vực chống rửa tiền và ngăn chặn nạn buôn bán fentanyl trái phép, Bộ trưởng Tài chính Mỹ nói.
Fentanyl là một loại thuốc giảm đau opioid tổng hợp cực mạnh, mạnh hơn morphine khoảng 50 - 100 lần. Ban đầu, fentanyl được sử dụng trong y học để điều trị đau nặng, đặc biệt là cho bệnh nhân ung thư hoặc sau phẫu thuật. Tuy nhiên, do tác dụng mạnh và nguy cơ gây nghiện cao, fentanyl đã trở thành một trong những nguyên nhân chính gây ra khủng hoảng ma túy và sốc thuốc quá liều trên toàn cầu, đặc biệt là tại Mỹ.
Opioid là một nhóm chất tác động lên hệ thần kinh trung ương, có tác dụng giảm đau mạnh, nhưng cũng có nguy cơ gây nghiện cao. Opioid bao gồm cả chất tự nhiên, bán tổng hợp và tổng hợp.
Trung Quốc tuyên bố Nvidia vi phạm luật chống độc quyền
Hôm 15.9, Cục Quản lý Thị trường Nhà nước Trung Quốc (SAMR) cho biết một cuộc điều tra sơ bộ đã phát hiện Nvidia vi phạm luật chống độc quyền của nước này, đánh dấu đòn mới nhất nhắm vào gã khổng lồ chip trí tuệ nhân tạo (AI) Mỹ.
SAMR đưa ra thông báo này khi Mỹ và Trung Quốc đang tiến hành đàm phán thương mại tại Madrid, nơi các vấn đề về chip, gồm cả sản phẩm do Nvidia sản xuất, sẽ nằm trong chương trình nghị sự.
Hôm 15.9, ông Scott Bessent cho biết “đây là thời điểm không phù hợp” cho cuộc điều tra Nvidia của Trung Quốc, vì vào đúng ngày diễn ra đàm phán thương mại giữa hai nước tại Madrid.
Theo các nhà phân tích, thông báo của SAMR có khả năng được sắp xếp thời điểm này nhằm giúp Trung Quốc gia tăng vị thế trong lúc các cuộc đàm phán với Mỹ.
“Cả hai bên dường như đang xây dựng đòn bẩy để đàm phán từ một vị thế thuận lợi hơn, nhưng họ đang làm điều này thông qua các động thái được tính toán kỹ lưỡng vì họ hiểu rõ những rủi ro đang xảy ra”, Alfredo Montufar-Helu, Giám đốc điều hành tại công ty tư vấn chiến lược GreenPoint, nhận định.
Zhengyuan Bo, đối tác tại công ty nghiên cứu Plenum cho biết: Phán quyết sơ bộ của SAMR có thể là một phần trong đòn đáp trả việc chính quyền Trump hôm 12.9 đưa 23 công ty Trung Quốc vào danh sách đen thương mại của Mỹ.
"Đây là một lời cảnh báo rằng nếu mô hình kiểm soát xuất khẩu của Mỹ hoạt động theo cách tương tự trong vài năm qua thì sẽ có hậu quả, và Trung Quốc sẵn sàng gây thiệt hại cho các công ty Mỹ", Zhengyuan Bo bình luận.
Thông báo từ SAMR cũng có thể làm phức tạp thêm tham vọng của Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) trong việc vượt qua căng thẳng Mỹ - Trung để bán các chip tiên tiến tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Jensen Huang từng đến thăm Trung Quốc 3 lần trong năm nay để thể hiện cam kết của Nvidia với thị trường Trung Quốc. Những năm gần đây, Trung Quốc liên tục bị hạn chế quyền tiếp cận các chip Nvidia tiên tiến nhất do các biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ Mỹ.
Cổ phiếu Nvidia đã giảm 2,1% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa hôm 15.9.
Tuyên bố ngắn gọn từ SAMR không nêu rõ Nvidia vi phạm luật chống độc quyền của Trung Quốc như thế nào.
Vào tháng 12.2024, Trung Quốc đã mở một cuộc điều tra với Nvidia vì nghi ngờ hãng vi phạm luật chống độc quyền của nước này. Đó là động thái trả đũa các hạn chế từ Mỹ với ngành chip cường quốc châu Á này.
Hôm 13.9, Bộ Thương mại Trung Quốc đã mở cuộc điều tra chống phân biệt đối xử với chính sách thương mại của Mỹ về chip, đồng thời tiến hành một cuộc điều tra riêng về bán phá giá chip analog.
Cuộc điều tra đầu tiên sẽ xem xét liệu Mỹ có phân biệt đối xử với các công ty Trung Quốc trong chính sách thương mại về chip hay không. Cuộc điều tra thứ hai nhằm làm rõ nghi vấn bán phá giá với một số chip analog Mỹ được nhập khẩu, vốn sử dụng trong các thiết bị như máy trợ thính, bộ định tuyến Wi-Fi và cảm biến nhiệt độ.
Chip analog (mạch tích hợp tương tự) là loại mạch tích hợp chuyên xử lý tín hiệu tương tự, tức những tín hiệu biến đổi liên tục theo thời gian, ví dụ như âm thanh, ánh sáng, nhiệt độ, áp suất… Chip analog nhận đầu vào là dòng điện hoặc điện áp thay đổi liên tục, rồi khuếch đại, lọc, biến đổi hoặc điều khiển tín hiệu đó.
Khác với chip số, vốn chỉ xử lý dữ liệu dưới dạng 0 và 1, chip analog làm việc trực tiếp với dạng sóng tự nhiên, vì thế thường được dùng trong máy trợ thính, bộ định tuyến Wi-Fi, cảm biến nhiệt độ, loa, micro, thiết bị y tế, máy đo tín hiệu... Trong nhiều hệ thống, chip analog còn kết hợp với phần số để vừa xử lý tín hiệu liên tục vừa tính toán bằng logic số.
Trong một tuyên bố, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết Mỹ đã áp đặt hàng loạt hạn chế với nước này liên quan đến chip những năm gần đây, gồm các cuộc điều tra phân biệt thương mại và biện pháp kiểm soát xuất khẩu. Bộ này nói thêm rằng các hành vi "bảo hộ" như vậy bị nghi ngờ là phân biệt đối xử với Trung Quốc, nhằm kiềm chế và kìm hãm sự phát triển của các ngành công nghệ cao Trung Quốc như chip điện toán tiên tiến và AI.
Động thái này diễn ra sau khi Mỹ hôm 12.9 đã bổ sung 32 thực thể, trong đó có 23 thực thể ở Trung Quốc, vào danh sách hạn chế thương mại. Trong số này có hai công ty Trung Quốc bị cáo buộc mua thiết bị sản xuất chip từ Mỹ cho SMIC.
SMIC là hãng sản xuất chip theo hợp đồng số 1 Trung Quốc.
Ông Trump: "Tôi là người hâm mộ TikTok"
Cuối tháng 8, ông Trump nói đã có sẵn các nhà đầu tư Mỹ mua TikTok và có thể gia hạn thêm để ByteDance thoái vốn khỏi ứng dụng video ngắn này ở Mỹ.
Ông Trump tiết lộ thông tin trên vài ngày sau khi Nhà Trắng đăng ký tài khoản trên TikTok hôm 19.8.
Phát biểu với các phóng viên hôm 23.8, Tổng thống Trump bác bỏ những lo ngại về an ninh của lưỡng đảng liên quan đến TikTok, nói rằng chính quyền ông sẽ theo dõi mọi vấn đề. Người đứng đầu Nhà Trắng cho biết sẽ nói chuyện với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về TikTok "vào đúng thời điểm".
Tổng thống Trump đã nhiều lần lựa chọn gia hạn với luật được ông Biden ký ban hành tháng 4.2024, yêu cầu TikTok phải ngừng hoạt động trước ngày 19.1 nếu công ty mẹ ByteDance không thoái vốn khỏi ứng dụng video ngắn này ở Mỹ.
Khi được hỏi liệu ông có lo ngại về quyền riêng tư hay an ninh quốc gia hay không, Tổng thống Trump trả lời: "Thực sự là không. Tôi nghĩ chuyện này bị thổi phồng quá mức... Tôi là một người hâm mộ TikTok".
Luật năm ngoái yêu cầu tập đoàn ByteDance phải thoái vốn khỏi tài sản của TikTok tại Mỹ hoặc chứng minh được tiến triển đáng kể trong việc bán lại ứng dụng này. Ông Trump quyết định không thực thi luật sau khi nhậm chức Tổng thống Mỹ vào ngày 20.1.
Một số nhà làm luật đã chỉ trích sự chậm trễ này, cho rằng chính quyền Trump đang phớt lờ luật pháp và bỏ qua những lo ngại về an ninh quốc gia liên quan đến việc Trung Quốc kiểm soát TikTok.
Họ lo ngại rằng chính phủ Trung Quốc có thể truy cập dữ liệu nhạy cảm từ người dùng Tiktok Mỹ hoặc thao túng nội dung trên nền tảng này.
Theo một số nguồn tin, TikTok hiện có hơn 170 triệu người dùng ở Mỹ.
Cuối tháng 7, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick tuyên bố TikTok sẽ ngừng hoạt động tại nước này, trừ khi Trung Quốc đồng ý để Mỹ kiểm soát nhiều hơn với ứng dụng.
"Chúng tôi đã đưa ra quyết định. Không thể cho Trung Quốc kiểm soát mà vẫn để ứng dụng này xuất hiện trên 100 triệu điện thoại của người Mỹ", Bộ trưởng Thương mại Mỹ - Howard Lutnick nói với chương trình Squawk on the Street của kênh CNBC.
Howard Lutnick tuyên bố: "Về cơ bản, người Mỹ sẽ kiểm soát. Người Mỹ sẽ sở hữu công nghệ. Người Mỹ sẽ kiểm soát thuật toán. Đó là điều mà ông Donald Trump sẵn sàng làm".
Ông nói thêm rằng nếu Trung Quốc không chấp thuận thỏa thuận "thì TikTok sẽ ngừng hoạt động".
Phiên bản TikTok mới dành cho người dùng ở Mỹ
Trang The Information cho biết TikTok đang xây dựng một phiên bản mới dành cho người dùng ở Mỹ trước khi ứng dụng này có thể được bán cho một nhóm nhà đầu tư, trích dẫn các nguồn tin giấu tên.
Theo đó, TikTok đã triển khai kế hoạch để chuẩn bị ra mắt phiên bản mới tại các cửa hàng ứng dụng của Mỹ (Apple App Store, Google Play Store).
Theo The Information, người dùng TikTok ở Mỹ sẽ phải tải xuống phiên bản mới để có thể tiếp tục sử dụng dịch vụ. Ứng dụng TikTok hiện tại sẽ hoạt động cho đến tháng 3.2026 ở Mỹ nhưng thời gian biểu có thể thay đổi.
