Sở NN-MT TP.HCM: Tạm dừng thu phí rác thải sinh hoạt là không đúng quy định

Người dân lo “phí rác” dồn cuối năm

Theo phản ánh của nhiều hộ dân tại một số phường, xã cũ trên địa bàn TP.HCM, từ tháng 6.2025 đến nay việc thu phí vận chuyển rác thải sinh hoạt bất ngờ bị tạm ngưng.

Ông Nguyễn Văn Trung (ngụ phường Gò Vấp ) cho biết: Các tổ rác nói họ ngưng thu tiền vì chưa biết nộp tiền phí về đâu nên tạm ngưng. Trước đây, nộp tiền phí thu gom rác thải sinh hoạt về quận nhưng nay quận giải thể không biết nộp cho đơn vị nào (?!).

“Cuối năm dồn một lúc 6–7 tháng thì số tiền không nhỏ, dễ gây khó khăn cho gia đình”, ông Trung nói.

Không chỉ hộ gia đình, nhiều chủ nhà trọ, quán ăn, tiểu thương chợ cũng băn khoăn. Bà Lê Thị Hoa, tiểu thương chợ Tân Định nói: “Buôn bán ngày nào cũng phát sinh rác. Trước giờ đóng đều đặn, nay ngưng thu thì chúng tôi không biết sau này sẽ xử lý sao. Nếu cuối năm thu một lần, vừa sốc về số tiền, vừa dễ nảy sinh tình trạng nợ phí”.

Không chỉ người dân, các công ty dịch vụ công ích vốn trực tiếp thu gom, vận chuyển rác cũng đối mặt áp lực. Một lãnh đạo công ty dịch vụ công ích tại TP Thủ Đức thừa nhận: “Khi người dân chưa đóng phí, dòng tiền vận hành bị gián đoạn. Trong khi công ty vẫn phải trả lương công nhân, duy trì phương tiện, chi phí xăng dầu. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ nợ lương, nợ nhà thầu rất lớn”.

Hiện nay TP.HCM mỗi ngày phát sinh khoảng 10.000 tấn rác thải sinh hoạt, chi phí vận chuyển và xử lý lên đến hàng trăm tỷ đồng mỗi tháng. Nếu không có nguồn thu ổn định, việc duy trì hệ thống thu gom, xử lý sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp.

Trách nhiệm chuyển giao về cấp xã

Chia sẻ về điều này tại cuộc báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM vào chiều 18.9, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) TP.HCM khẳng định việc một số địa phương tạm dừng thu phí rác thải sinh hoạt là không đúng quy định.

Căn cứ Quyết định 67/2025/QĐ-UBND ngày 7.5.2025, UBND TP.HCM đã ban hành giá cụ thể đối với dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, có hiệu lực từ 1.6.2025.

Quy định này phù hợp với Quyết định 759/QĐ-TTg của Thủ tướng về sắp xếp đơn vị hành chính, trong đó giao chính quyền cấp xã (xã, phường, đặc khu) trực tiếp quản lý và cung ứng dịch vụ công thiết yếu, bao gồm xử lý rác thải.

“Điều đó đồng nghĩa, từ 1.7.2025, UBND cấp xã trong phạm vi TP.HCM cũ phải tiếp tục thực hiện toàn bộ nhiệm vụ của UBND cấp huyện trước đây, trong đó có việc tổ chức thu phí rác”, đại diện Sở NN-MT cho biết.

Theo Sở NN-MT TP.HCM, nhiều địa phương chậm triển khai do thiếu hướng dẫn cụ thể. Để tháo gỡ điều này, ngày 28.8.2025, Sở đã ban hành văn bản 4106/SNNMT-CTR, gửi UBND các xã, phường, đặc khu, trong đó hướng dẫn rõ ràng cách tổ chức thu và nộp phí theo Quyết định 67.

Cụ thể, phí rác không được dừng thu; tiền phí phải chuyển vào tài khoản tạm giữ của UBND cấp xã, tránh dồn thu cuối năm. Trong khi chờ UBND TP ban hành quyết định điều chỉnh, địa bàn nào thuộc quận, huyện cũ thì áp dụng mức giá dịch vụ của địa bàn đó.

“Chúng tôi đang phối hợp với Sở Tài chính để có hướng dẫn cụ thể cho các xã, phường trong việc nộp và quản lý phí. Quan điểm của TP là không để người dân phải chịu cảnh dồn phí, gây áp lực tài chính cuối năm”, đại diện Sở NN-MT nói.

Theo Sở NN-MT trong thời gian qua, đơn vị này đã tiếp nhận nhiều phản ánh của các địa phương về vướng mắc trong triển khai Quyết định 67. Trên cơ sở đó, Sở sẽ tiếp tục ban hành văn bản phản hồi, đảm bảo không nơi nào “đứng ngoài cuộc”.

UBND cấp xã phải khẩn trương tổ chức tuyên truyền để người dân hiểu, tránh hiểu nhầm việc ngưng thu; phổ biến mức giá dịch vụ rõ ràng, minh bạch; giám sát đơn vị thu gom, đảm bảo rác thải được xử lý đúng quy trình.

“Nếu địa phương nào dừng thu là sai tinh thần Quyết định 67 và hướng dẫn của Sở. Điều này không chỉ gây xáo trộn cho người dân mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi vận hành xử lý rác thải của thành phố”, đại diện Sở NN-MT nhấn mạnh.

Sự việc lần này cho thấy, trong quá trình sáp nhập hành chính, việc chuyển giao chức năng quản lý cần có kế hoạch đồng bộ và truyền thông kịp thời. Nhiều người dân thừa nhận họ chưa được phổ biến rõ ràng về Quyết định 67, dẫn đến băn khoăn. Một số tổ dân phố thậm chí không biết nên thu hay tạm ngưng, gây ra tình trạng chắp vá.

Giới chuyên môn cho rằng, khi thay đổi mô hình quản lý, nếu khâu thông tin không thông suốt thì dễ xảy ra khoảng trống. Với rác thải sinh hoạt – lĩnh vực liên quan trực tiếp đời sống dân sinh – bất kỳ sự gián đoạn nào cũng lập tức gây tác động tiêu cực.

Ngoài việc khẩn trương triển khai theo Quyết định 67, TP.HCM cần tính đến các giải pháp lâu dài như: Đồng bộ hệ thống thu phí điện tử; tránh tình trạng mỗi nơi thu theo một cách, dễ phát sinh nhầm lẫn; người dân có thể nộp phí qua app, ngân hàng, ví điện tử…

Hồ Quang