NASA công bố đã phát hiện hơn 6.000 hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời
Hôm nay 20.9, NASA vừa xác nhận số lượng hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời (exoplanet) được phát hiện chính thức vượt mốc 6.000 đạt 6.007 hành tinh.
Thành tựu này đánh dấu bước tiến lớn chỉ hơn 30 năm sau khi những ngoại hành tinh đầu tiên quanh ngôi sao tương tự Mặt Trời được tìm ra vào năm 1995. Con số được cập nhật thường xuyên bởi các nhà khoa học toàn cầu và được giám sát bởi Viện Khoa học Ngoại hành tinh (NExScI) thuộc Caltech, Pasadena, California. Hiện còn hơn 8.000 ứng viên hành tinh đang chờ xác nhận, cho thấy tốc độ khám phá ngày càng tăng.
“Cột mốc này là kết quả của nhiều thập kỷ khám phá vũ trụ, được thúc đẩy bởi các kính viễn vọng không gian của NASA – những nỗ lực đã thay đổi cách nhân loại nhìn lên bầu trời đêm”, ông Shawn Domagal-Goldman, quyền Giám đốc Bộ phận Vật lý thiên văn tại trụ sở NASA ở Washington, phát biểu. Theo ông, với các dự án sắp tới như Kính thiên văn không gian Nancy Grace Roman và Đài quan sát Thế giới Có thể ở, nước Mỹ sẽ tiếp tục dẫn đầu trong việc tìm kiếm những hành tinh giống Trái Đất quanh các ngôi sao tương tự Mặt Trời.
Các nhà khoa học cho biết, mỗi ngoại hành tinh mới được xác nhận đều mang đến thông tin quý giá về điều kiện hình thành hành tinh và sự đa dạng của chúng. Ngoài những hành tinh đá nhỏ giống Trái Đất, đã có những phát hiện gây kinh ngạc: hành tinh khổng lồ bằng sao Mộc nhưng quay quanh sao chủ còn gần hơn quỹ đạo của Sao Thủy, hành tinh có hai mặt trời, hành tinh bị bao phủ bởi dung nham, có mật độ nhẹ như xốp, hay thậm chí có mây tạo thành từ đá quý. So với Hệ Mặt Trời, các hành tinh đá dường như phổ biến hơn nhiều trong vũ trụ.
Tính đến nay, số hành tinh được chụp trực tiếp vẫn chưa đến 100 vì hầu hết quá mờ nhạt so với ánh sáng chói lóa của sao mẹ. Phần lớn phát hiện dựa vào các phương pháp gián tiếp như quan sát hiện tượng sao mờ đi trong chốc lát khi hành tinh đi qua phía trước. Mỗi tín hiệu đều cần xác minh bằng các quan sát bổ sung, khiến việc xác nhận kéo dài. Theo bà Aurora Kesseli, Phó phụ trách khoa học của NASA Exoplanet Archive, công tác xác nhận đòi hỏi sự phối hợp của cả cộng đồng khoa học quốc tế, và NASA đang xây dựng nhiều công cụ hỗ trợ để biến các ứng viên thành hành tinh được xác nhận.
Ba năm trước, cơ sở dữ liệu chỉ mới đạt 5.000 ngoại hành tinh, cho thấy tốc độ phát hiện đã tăng mạnh. Các nhà khoa học kỳ vọng con số này sẽ tiếp tục bùng nổ với dữ liệu từ sứ mệnh Gaia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) và kính thiên văn Roman sắp phóng, vốn sẽ sử dụng kỹ thuật vi thấu kính hấp dẫn để tìm thêm hàng nghìn hành tinh mới.
Trong tương lai, NASA tập trung vào mục tiêu cao nhất: tìm những hành tinh đá có kích thước và nhiệt độ tương đồng Trái Đất, đồng thời nghiên cứu khí quyển để tìm kiếm dấu hiệu sự sống. Kính James Webb đã phân tích thành phần khí quyển của hơn 100 ngoại hành tinh, nhưng để nghiên cứu chi tiết các hành tinh giống Trái Đất, cần những công nghệ mới nhằm che chắn ánh sáng ngôi sao trung tâm. Kính Roman sẽ thử nghiệm công nghệ coronagraph để chặn ánh sáng sao, cho phép quan sát trực tiếp các hành tinh mờ nhạt.
Theo các nhà khoa học, chặng đường phía trước còn nhiều thách thức, nhưng mỗi phát hiện mới lại giúp nhân loại tiến gần hơn đến việc trả lời câu hỏi lớn: liệu chúng ta có đơn độc trong vũ trụ hay không.