Cảm xúc của người Nga khi mua iPhone 17
Các nhà phân phối tại Nga đã giới thiệu mẫu iPhone 17 mới của Apple tại các cửa hàng vào ngày 20.9, đồng thời ghi nhận lượng đặt mua iPhone 17 tăng mạnh.
Nhu cầu cao đối với dòng điện thoại thông minh của Apple cho thấy sức mua với các sản phẩm phổ biến vẫn chưa suy giảm, bất chấp theo số liệu phương Tây, bức tranh kinh tế Nga đang chững lại với lãi suất ở mức cao nhất trong 20 năm và thâm hụt ngân sách hơn 4 nghìn tỉ rúp trong năm nay.
iPhone 17 đắt vẫn muốn mua
Tại Nga, sức hút của iPhone vẫn bền vững dù Apple đã ngừng bán trực tiếp từ năm 2022 và tạm dừng các dịch vụ như Apple Pay sau các lệnh trừng phạt của phương Tây liên quan đến cuộc xung đột ở Ukraine. Giá bán iPhone tại Nga hiện cũng cao hơn đáng kể so với các thị trường phương Tây.
Bà Lyudmila Semushina, Giám đốc truyền thông của Inventive Retail Group – đơn vị sở hữu hệ thống bán lẻ Restore: cho biết: “Lượng đặt trước năm nay tăng 66% so với năm ngoái”.
Bà Semushina chia sẻ tại cửa hàng Restore: rằng: Ở trung tâm thương mại Afimall City, thuộc khu Moscow International Business Centre hiện đại với những tòa tháp cao nhất châu Âu "có một cộng đồng người hâm mộ rất lớn, họ sẽ không bao giờ đổi iPhone lấy bất kỳ thương hiệu nào khác”.
Tuần này, Apple chính thức ra mắt toàn cầu dòng iPhone 17 với thiết kế mới, hệ thống camera nâng cấp và mẫu Air hoàn toàn mới. Khách hàng Oleg Kochetkov nói: “Tôi đang cân nhắc chuyển từ chiếc điện thoại hiện tại sang iPhone Air. Đây là một nâng cấp lớn”; đồng thời cho biết người Nga ngày càng sử dụng FaceTime nhiều hơn kể từ khi chính phủ hạn chế tính năng gọi thoại của WhatsApp và Telegram.
Blogger công nghệ Sergei Yepikhin chia sẻ: “Có rất nhiều tính năng mới khiến tôi bị thu hút, trước hết là camera”. Anh cho biết đang cân nhắc đổi từ Android sang iPhone Pro. Tuy nhiên, theo Yepikhin, dùng Android ở Nga vẫn thuận tiện hơn và anh hy vọng các công ty trong nước sẽ phát triển giải pháp để trải nghiệm iPhone trở nên mượt mà hơn.
Hai ngân hàng lớn của Nga, Sber (SBER.MM) và T-Bank, gần đây cũng đã tung ra dịch vụ thanh toán không tiếp xúc để vượt qua lệnh cấm Apple Pay. Các mẫu iPhone mới được trưng bày tại Restore ngày thứ Bảy chỉ để khách tham khảo, người dùng có thể đặt trước và nhận hàng trong vài ngày tới.
Bà Semushina cho biết: “Luôn luôn có tình trạng khan hiếm nhẹ iPhone mới trong thời gian đầu”. Bà nói thêm rằng chuỗi cung ứng của hệ thống “khá ổn định”, nhưng chi phí hậu cần bổ sung do hình thức “nhập khẩu song song” khiến giá bán bị đội lên.
Trên website của Restore:, mẫu iPhone 17 bản cơ bản dung lượng 256 GB được niêm yết với giá 119.990 rúp (tương đương 1.437 USD), cao hơn 57% so với giá bán tại Mỹ và cao hơn 29% so với tại Anh.
Theo dữ liệu của nhà bán lẻ M.Video Eldorado, Apple là thương hiệu smartphone đứng đầu tại Nga về doanh thu trong năm 2024, mặc dù Xiaomi của Trung Quốc dẫn đầu về số lượng máy bán ra.
Trung Quốc tranh thủ chiếm lĩnh thị phần smartphone tại Nga
Khi Apple, Samsung và nhiều thương hiệu phương Tây đồng loạt rút khỏi Nga sau xung đột Ukraine năm 2022, thị trường smartphone tại quốc gia hơn 140 triệu dân bỗng rơi vào khoảng trống lớn.
Thế nhưng khoảng trống ấy không tồn tại lâu. Chỉ trong vòng hai năm, các nhà sản xuất điện thoại Trung Quốc đã nhanh chóng tận dụng thời cơ, trở thành “ông chủ” mới trên thị trường vốn từng là sân chơi quen thuộc của những gã khổng lồ Mỹ và Hàn Quốc.
Theo số liệu từ các hãng bán lẻ lớn, đến năm 2024, hơn 70% smartphone bán ra tại Nga mang thương hiệu Trung Quốc. Trong đó, Xiaomi vươn lên dẫn đầu về sản lượng, Realme, Honor, Tecno và Infinix ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, đặc biệt ở phân khúc tầm trung và giá rẻ.
Huawei, dù chịu sức ép từ lệnh cấm của Mỹ, vẫn duy trì được nhóm khách hàng trung thành ở phân khúc cao cấp. Trong khi đó, iPhone vẫn giữ giá trị biểu tượng, song giá bán cao hơn 30-50% so với thị trường phương Tây khiến sản phẩm này khó đến tay đại đa số người tiêu dùng.
Sự bùng nổ của các thương hiệu Trung Quốc tại Nga không phải ngẫu nhiên. Họ nắm trong tay nhiều lợi thế. Trước hết là giá cả. Trong bối cảnh lạm phát và lãi suất cao, người tiêu dùng Nga có xu hướng tìm đến các mẫu điện thoại tầm trung – thế mạnh vốn có của Xiaomi, Realme hay Tecno. Thứ hai, các hãng Trung Quốc sở hữu danh mục sản phẩm đa dạng, từ điện thoại giá rẻ dưới 200 USD đến các dòng cao cấp trên 800 USD, phù hợp với nhiều tầng lớp.
Thứ ba, khác với Apple và Samsung, họ chưa rút khỏi Nga và được hưởng lợi từ cơ chế nhập khẩu song song mà chính phủ Nga hợp pháp hóa nhằm duy trì nguồn cung. Nhiều thương hiệu còn chủ động mở rộng mạng lưới bán hàng, dịch vụ bảo hành và tung ra các chương trình khuyến mãi riêng, qua đó củng cố lòng tin của người tiêu dùng.
Sự áp đảo này phản ánh một thực tế: Nga tràn ngập sản phẩm công nghệ Trung Quốc. Về kinh tế, doanh thu smartphone phần lớn chảy về các tập đoàn Trung Quốc, thay thế vị trí trước đây của Apple và Samsung. Về kỹ thuật, hệ sinh thái phần mềm, phụ kiện và dịch vụ hậu mãi dần xoay quanh sản phẩm Trung Quốc.
Người tiêu dùng Nga cũng dần thay đổi thói quen. Nếu trước đây, điện thoại Trung Quốc thường bị coi là “hàng giá rẻ, chất lượng thấp”, thì nay đã trở thành lựa chọn chính thống. Xiaomi hay Realme còn xây dựng hình ảnh sành điệu, trẻ trung, hướng tới giới trẻ thành thị. Trong khi đó, iPhone vẫn giữ vai trò biểu tượng nhưng chỉ phục vụ bộ phận nhỏ có thu nhập cao.
Trong ngắn hạn, khó có thương hiệu nào ngoài Trung Quốc đủ sức lấp khoảng trống tại Nga. Điều này đồng nghĩa thị phần áp đảo của họ sẽ còn được củng cố, ít nhất cho đến khi các rào cản địa chính trị được tháo gỡ.
Có thể nói, lệnh trừng phạt phương Tây đã vô tình tạo điều kiện để Trung Quốc chiếm lĩnh gần như toàn bộ thị trường smartphone tại Nga. Người tiêu dùng Nga hưởng lợi nhờ sản phẩm đa dạng và giá cả phải chăng, nhưng cái giá phải trả là sự lệ thuộc ngày càng sâu vào công nghệ và chuỗi cung ứng từ Trung Quốc.
Đây là minh chứng rõ nét cho thấy, trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, công nghệ không chỉ là sản phẩm tiêu dùng, mà còn là “vũ khí chiến lược” có thể định hình quan hệ giữa các quốc gia.
