CEO Nvidia và OpenAI chốt thỏa thuận 100 tỉ USD chớp nhoáng, sớm báo cho ông Trump

Điều này diễn ra chỉ vài giờ trước khi Sam Altman (Giám đốc điều hành OpenAI) lên chuyến bay tới thành phố Abilene ở bang Texas (Mỹ) với khoảng 130.000 dân, cách Dallas khoảng 290 km về phía tây.

Sự thuận lợi là Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) và Sam Altman đã cùng tham gia chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump tới Vương quốc Anh một tuần trước đó. Tổng thống Mỹ sớm nhận được thông báo về thỏa thuận “bom tấn” này trước đó vài ngày.

Thỏa thuận mà Jensen Huang mô tả là "có quy mô cực lớn", đánh dấu khoảnh khắc bước ngoặt trong ngành công nghệ, khi vốn và ảnh hưởng ngày càng tập trung vào hai công ty đang ở vị trí trung tâm của kỷ nguyên bùng nổ AI.

Jensen Huang đang điều hành công ty đại chúng giá trị nhất thế giới, với vốn hóa gần 4.500 tỉ USD, tăng thêm 170 tỉ USD sau thông báo hôm 22.9. Trong khi Sam Altman lãnh đạo công ty khởi nghiệp AI nổi bật nhất hành tinh, được định giá 500 tỉ USD.

Sự vươn lên dẫn đầu của OpenAI trong lĩnh vực AI tạo sinh dựa vào các GPU (bộ xử lý đồ họa) Nvidia mạnh mẽ. Giờ đây, hai công ty này gắn bó mật thiết hơn bao giờ hết, khi lên kế hoạch cùng nhau xây dựng cơ sở hạ tầng siêu máy tính AI thế hệ tiếp theo.

"Các bạn nên kỳ vọng rất nhiều từ chúng tôi trong những tháng tới. Có ba điều mà OpenAI phải làm tốt: Chúng tôi phải thực hiện nghiên cứu AI tuyệt vời, phải tạo ra những sản phẩm mà mọi người muốn sử dụng và tìm ra cách để giải quyết thách thức về cơ sở hạ tầng chưa từng có này", Sam Altman nói với kênh CNBC khi đang ở trụ sở của Nvidia thuộc thành phố Santa Clara, bang California, Mỹ hôm 23.9.

Sam Altman và Jensen Huang đã đàm phán thỏa thuận 100 tỉ USD chủ yếu thông qua loạt cuộc họp trực tuyến cũng như gặp mặt trực tiếp tại London (thủ đô Anh), thành phố San Francisco và Washington D.C (thủ đô Mỹ), mà không có sự tham gia của các ngân hàng, theo CNBC.

Theo đó, Nvidia ban đầu sẽ đầu tư 10 tỉ USD vào OpenAI, công ty tạo ra chatbot ChatGPT đình đám. Trong quá trình xây dựng loạt các trung tâm dữ liệu mới, Nvidia cung cấp các chip AI tiên tiến để vận hành chúng.

Dù đang gắn bó mật thiết hơn với Nvidia, OpenAI phải khéo léo xử lý mối quan hệ quan trọng với các đối tác then chốt khác.

Hôm 23.9, Nvidia tuyên bố thỏa thuận với OpenAI sẽ không ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa hãng chip AI này và các đối tác khác.

“Khoản đầu tư của chúng tôi sẽ không làm thay đổi trọng tâm hay ảnh hưởng đến nguồn cung chip AI dành cho những khách hàng khác. Chúng tôi sẽ tiếp tục coi mọi khách hàng là ưu tiên hàng đầu, bất kể có hay không việc nắm giữ cổ phần”, Nvidia cho biết trong một tuyên bố trấn an nhiều đối tác, gồm cả các gã khổng lồ công nghệ Google, Meta Platforms, Microsoft và Amazon.

Chỉ thông báo cho Microsoft trước 1 ngày

OpenAI chỉ thông báo cho Microsoft, cổ đông chính và nhà cung cấp dịch vụ đám mây chính của mình, một ngày trước khi thỏa thuận với Nvidia được ký, theo CNBC. Đầu năm nay, Microsoft đã mất đi vị thế là nhà cung cấp độc quyền năng lực điện toán cho OpenAI.

Thỏa thuận này cũng diễn ra chưa đầy hai tuần sau khi Oracle tiết lộ OpenAI đã đồng ý chi 300 tỉ USD cho năng lực điện toán của công ty này trong khoảng 5 năm, bắt đầu từ 2027. Đầu năm 2025, OpenAI đã tham gia dự án Stargate trị giá 500 tỉ USD với đối tác Oracle và SoftBank, nhằm xây dựng cơ sở hạ tầng AI thế hệ tiếp theo. Ông Trump đã đích thân công bố dự án này tại Nhà Trắng.

Các dự án cơ sở hạ tầng của OpenAI trong tương lai sẽ thuộc dự án Stargate.

Nvidia - OpenAI đã cung cấp rất ít chi tiết về nơi và thời gian xây dựng trung tâm dữ liệu, ngoại trừ việc nói rằng địa điểm công suất 10 gigawatt đầu tiên sẽ đi vào hoạt động nửa sau năm 2026.

Các lãnh đạo OpenAI cho biết đã xem xét từ 700 đến 800 địa điểm tiềm năng kể từ khi công bố Stargate vào tháng 1. Trong những tháng sau đó, họ đã nhận được hàng loạt đề xuất từ các nhà phát triển khắp Bắc Mỹ về đất đai, điện và cơ sở vật chất. Danh sách đó đã được thu hẹp khi OpenAI cân nhắc tính khả dụng của điện năng, thời gian cấp phép và các điều khoản tài chính, công ty cho biết.

Trong thông báo hôm 22.9, OpenAI đã mô tả Nvidia là đối tác "ưu tiên". Thế nhưng, các lãnh đạo OpenAI nói với CNBC rằng đây không phải là mối quan hệ độc quyền và vẫn đang tiếp tục làm việc với các hãng đám mây lớn lẫn nhà sản xuất chip AI khác để tránh bị phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất.

Với Nvidia, khoản đầu tư vào OpenAI có quy mô mang tính lịch sử, nhưng chỉ là một phần trong danh mục đầu tư đang mở rộng nhanh chóng.

Tuần trước, Nvidia đã đầu tư 5 tỉ USD vào Intel để cùng phát triển chip cho trung tâm dữ liệu và PC với nhà sản xuất chip Mỹ đang gặp khó khăn này. Nvidia cũng đã đầu tư gần 700 triệu USD vào công ty khởi nghiệp trung tâm dữ liệu Nscale (Anh). Đây là động thái tương tự việc Nvidia hỗ trợ CoreWeave, nhà cung cấp cơ sở hạ tầng AI Mỹ đã chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng hồi tháng 3.

10 đợt đầu tư 10 tỉ USD

Cấu trúc tài chính cho thỏa thuận OpenAI được thiết kế để tránh pha loãng vốn. Gói đầu tư đầu tiên trị giá 10 tỉ USD từ Nvidia, dựa trên mức định giá OpenAI là 500 tỉ USD, dự kiến sẽ hoàn tất trong vòng một tháng tới sau khi thỏa thuận được ký kết, CNBC đưa tin.

9 đợt đầu tư 10 tỉ USD tiếp theo được lên kế hoạch, mỗi đợt định giá theo giá trị của OpenAI hiện hành khi trung tâm dữ liệu 10 gigawatt đi vào hoạt động.

Mối quan hệ có từ rất lâu trước khi ChatGPT ra mắt

Mối quan hệ giữa Nvidia và OpenAI đã có từ rất lâu trước khi ChatGPT ra mắt vào năm 2022.

Khi OpenAI vẫn là phòng thí nghiệm nghiên cứu phi lợi nhuận nhỏ và Nvidia nổi tiếng với việc thiết kế card đồ họa chơi game, Jensen Huang đã đích thân giao máy chủ DGX đầu tiên của công ty tới văn phòng OpenAI vào năm 2016. Thời điểm đó, OpenAI nằm ở khu Mission của thành phố San Francisco (Mỹ), trong tòa nhà hiện là trụ sở công ty khởi nghiệp xAI do Elon Musk điều hành.

Gần một thập kỷ sau, với hàng nghìn tỉ USD giá trị được tạo ra, Jensen Huang và Sam Altman có lẽ trở thành hai nhân vật quyền lực nhất trong ngành công nghệ.

Tháng 10.2024, Nvidia đã chính thức hóa cổ phần tài chính của mình tại OpenAI, tham gia vào vòng gọi vốn 6,6 tỉ USD định giá “cha đẻ ChatGPT” ở mức 157 tỉ USD. Một tháng sau, tại Tokyo (thủ đô Nhật Bản), các lãnh đạo OpenAI đã gặp Masayoshi Son (Giám đốc điều hành SoftBank) để cùng lên ý tưởng về kế hoạch phát triển và mở rộng quy mô sắp tới của công ty. Stargate ra đời từ buổi họp đó và trở thành cái tên cho các kế hoạch xây dựng hạ tầng AI tham vọng nhất của OpenAI.

Stargate hiện gồm mọi thỏa thuận lớn về năng lực điện toán, trong đó có cả mối quan hệ đối tác với Nvidia. Việc đảm bảo quyền sử dụng Stargate đòi hỏi một số động thái khéo léo, nhưng OpenAI đã đón nhận nó như là cái tên cho chiến lược cơ sở hạ tầng dài hạn của mình.

Cam kết đầu tư 100 tỉ USD từ Nvidia chỉ là một phần trong những gì cần thiết cho việc xây dựng trung tâm dữ liệu 10 gigawatt theo kế hoạch. OpenAI sẽ thuê chip AI Nvidia để triển khai, nhưng việc tài trợ cho nỗ lực rộng lớn hơn sẽ đòi hỏi các con đường khác. Các lãnh đạo OpenAI đã gọi vốn cổ phần là cách đắt nhất để tài trợ cho các trung tâm dữ liệu và nói rằng công ty đang chuẩn bị vay nợ để trang trải phần còn lại của việc mở rộng quy mô.

Khi nhu cầu điện toán của mình tăng lên, một câu hỏi lớn là OpenAI sẽ chạy các tác vụ AI ở đâu, vốn đến nay chủ yếu được đặt tại nền tảng đám mây Microsoft Azure. Tự xử lý các tác vụ AI sẽ đưa OpenAI tiến gần hơn đến việc hoạt động như nhà cung cấp dịch vụ đám mây độc lập, thị trường mà Amazon Web Services dẫn đầu, tiếp theo là Microsoft Azure, Google Cloud và Oracle.

Các lãnh đạo OpenAI đã công khai đề xuất ý tưởng này, cho thấy điều đó có thể không còn xa nữa. Một số thậm chí còn nói rằng dịch vụ đám mây thương mại có thể xuất hiện trong vòng một hoặc hai năm, khi OpenAI đảm bảo đủ năng lực điện toán để đáp ứng nhu cầu của riêng mình. Hiện tại, nhu cầu đào tạo các mô hình AI tiên tiến khiến trung tâm dữ liệu không còn nhiều công suất thừa nữa, nhưng OpenAI vẫn tiếp tục tìm kiếm cơ hội mới.

Khi Sam Altman và Jensen Huang đang chốt các chi tiết của thỏa thuận được công bố mới đây, đội ngũ cơ sở hạ tầng OpenAI đã ở Tokyo gặp gỡ Masayoshi Son để thảo luận về việc tài trợ và hỗ trợ sản xuất rộng lớn hơn.

Các cuộc đàm phán song song này đã nhấn mạnh quy mô tham vọng của Sam Altman và mạng lưới các nhân vật toàn cầu đang tham gia vào việc biến nó thành hiện thực.

Giữa tháng 8, Sam Altman từng tuyên bố muốn chi hàng nghìn tỉ USD trong tương lai cho cơ sở hạ tầng cần thiết để phát triển và vận hành các dịch vụ AI. Điều ông cần là tìm ra cách huy động được số tiền khổng lồ đó, sau khoản đầu tư 100 tỉ USD từ Nvidia.

“Bạn nên kỳ vọng rằng OpenAI sẽ chi hàng nghìn tỉ USD cho cơ sở hạ tầng trong một tương lai không quá xa. Bạn cũng nên kỳ vọng sẽ có một nhóm các nhà kinh tế sẽ nói rằng: Điều này thật điên rồ, thật liều lĩnh… Còn chúng tôi thì sẽ chỉ đáp: Biết gì không? Hãy để chúng tôi làm việc của mình”, Sam Altman chia sẻ với một nhóm phóng viên.

Ông cho biết OpenAI đang nghĩ ra một cách mới để tài trợ cho khoản chi khổng lồ đó. “Tôi đoán rằng chúng tôi có thể thiết kế ra một loại công cụ tài chính hoàn toàn mới cho việc tài trợ và năng lực điện toán mà thế giới vẫn chưa nghĩ ra. Chúng tôi đang làm việc về điều đó”, doanh nhân 40 tuổi người Mỹ nói.

Vào tháng 1, Sam Altman cùng Masayoshi Son và Larry Ellison (chủ tịch hội đồng quản trị kiêm giám đốc công nghệ Oracle) đến Nhà Trắng để công bố dự án Stargate trị giá 500 tỉ USD trong 4 năm. Tuy nhiên, giám đốc điều hành OpenAI hình dung rằng chi tiêu thực tế sẽ còn lớn hơn nhiều so với quy mô hiện tại của Stargate.

Trước đó, Oracle đã thuê trung tâm dữ liệu 2 gigawatt tại thành phố Abilene, bang Texas (Mỹ), do công ty khởi nghiệp Crusoe và hãng đầu tư Blue Owl Capital xây dựng. Crusoe cùng Blue Owl Capital huy động được khoảng 5 tỉ USD vốn chủ sở hữu từ các nhà đầu tư và vay gần 10 tỉ USD từ ngân hàng JPMorgan (Mỹ) cho việc xây dựng trung tâm dữ liệu, được bảo đảm bằng hợp đồng thuê 15 năm của Oracle.

Đổi lại, Oracle sẽ cung cấp cho OpenAI 4,5 gigawatt công suất, gồm cả từ trung tâm dữ liệu ở Abilene, theo hợp đồng trị giá khoảng 30 tỉ USD/năm. Đó là phần mở đầu cho dự án trung tâm dữ liệu Stargate của “cha đẻ ChatGPT” tại Mỹ.

Cả Oracle và OpenAI đều sẽ không ghi nhận khoản nợ phát sinh để xây dựng trung tâm dữ liệu ở Abilene vào bảng cân đối kế toán của họ.

Dù dự báo OpenAI sẽ chi rất nhiều tiền, Sam Altman tin rằng công ty sẽ thu được lợi nhuận khổng lồ về lâu dài. “Việc chúng tôi tiếp tục đầu tư ngay lúc này là hoàn toàn hợp lý”, ông nhấn mạnh.

Ít nhất một phần trong kế hoạch tài trợ cho chi phí phát triển AI của OpenAI nhiều khả năng sẽ gồm cả việc phát hành cổ phiếu ra công chúng trong tương lai, dù Sam Altman từ chối đưa ra mốc thời gian cụ thể. OpenAI đang cố hoàn tất một quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp phức tạp đã được tiến hành nhiều tháng qua.

“Tôi nghĩ là một ngày nào đó chúng tôi phải niêm yết”, Giám đốc điều hành OpenAI nhấn mạnh.

Sơn Vân