Quốc hội không chỉ 'nghe báo cáo', mà phải truy đến cùng trách nhiệm
Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh Quốc hội không chỉ "nghe báo cáo" mà phải đi thực tế, đối thoại trực tiếp với nhân dân, phải truy đến cùng trách nhiệm của tổ chức, cá nhân.
Sáng 25.9, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Quốc hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Công việc Quốc hội rất nặng nề
Theo Tổng Bí thư, Đại hội đại biểu Đảng bộ Quốc hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng: Khẳng định quyết tâm trong việc xây dựng Quốc hội thật sự là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của cả nước, cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân.
Tổng Bí thư đánh giá nhiệm kỳ vừa qua Quốc hôi đã có nhiều đổi mới mang tính đột phá, mang lại hiệu quả thiết thực. Đặc biệt là sự đổi mới mạnh mẽ trong tư duy xây dựng pháp luật, giải quyết một khối lượng công việc lập pháp rất lớn, từng bước tháo gỡ các nút thắt, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách để phát triển.
Qua đó, nhiều vấn đề mới chưa có tiền lệ phát sinh được giải quyết nhanh chóng, nhưng vẫn bảo đảm quy trình, thủ tục theo quy định (như sửa đổi Hiến pháp tại 1 kỳ họp; một luật sửa nhiều luật; các nghị quyết về tháo gỡ điểm nghẽn…).
“Có thể nói công việc của Quốc hội là rất nặng nề, khối lượng vô cùng lớn (nghiên cứu hàng trăm dự thảo luật, hàng trăm nghìn trang tài liệu; lắng nghe hàng triệu lượt ý kiến cử tri…), đòi hỏi trí tuệ, tâm huyết và sự hy sinh thầm lặng của từng đại biểu”, Tổng Bí thư nói.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả rất tích cực, Tổng Bí thư cho rằng cũng cần nghiêm túc nhìn nhận: Chất lượng một số đạo luật chưa cao, còn tình trạng chồng chéo, thiếu tính khả thi, chậm bắt nhịp với yêu cầu mới của thực tiễn; quá trình thẩm tra, phản biện đôi khi còn hình thức, chưa thật sự phát huy đầy đủ trí tuệ tập thể.
Ngoài ra, công tác giám sát có lúc, có nơi chưa thực sự quyết liệt, chưa đi sâu đến tận cùng trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, chưa khắc phục triệt để những bất cập đã chỉ ra; kỹ năng, bản lĩnh và hiệu quả hoạt động của một bộ phận đại biểu chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu ngày càng cao trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số…
Thời gian tới, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh 2 yêu cầu. Thứ nhất cần nâng cao tính nhân dân trong mọi hoạt động của Quốc hội. Đây là yêu cầu mang tính bản chất của Quốc hội - cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân.
“Quốc hội Việt Nam phải gắn bó máu thịt với nhân dân, thực sự là "Quốc hội của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân" - không chỉ trong lời nói, mà trong từng đạo luật, từng phiên chất vấn, từng quyết sách quan trọng, đều phải hướng đến mục tiêu tối thượng: Hạnh phúc, ấm no, tự do của nhân dân và sự thịnh vượng của đất nước”, Tổng Bí thư nêu.
Theo đó, mỗi đạo luật không chỉ là văn bản pháp lý, mà còn phải là kết tinh của trí tuệ, ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Đại biểu quốc hội không chỉ là người làm luật, người giám sát hay người quyết định, mà trước hết phải là "đại biểu của cử tri".
Thứ hai là nâng cao tính Đảng trong hoạt động của Quốc hội. Tính Đảng không làm giảm đi tính dân chủ, mà trái lại là định hướng để dân chủ được thực hiện đúng bản chất của chế độ ta.
Đối với những đại biểu quốc hội là đảng viên, phải thực hiện tốt "trách nhiệm kép" của mình, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng với Quốc hội; giữa ý chí, nguyện vọng của nhân dân với những quyết sách hệ trọng của đất nước.
Đẩy mạnh Quốc hội số
Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh Quốc hội cần tiếp tục đổi mới tư duy, tập trung lãnh đạo Quốc hội thực hiện tốt 3 chức năng quan trọng nhất là lập pháp, giám sát tối cao, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
Về lập pháp, xác định đây là công tác "đột phá của đột phá", không chỉ dừng lại ở việc khắc phục chồng chéo, mâu thuẫn, điểm nghẽn, mà còn phải đi trước, mở đường, dẫn dắt cho phát triển của đất nước, khuyến khích sáng tạo. Đặc biệt, cần chú trọng những lĩnh vực mới như pháp luật về kinh tế số, tài sản số, dữ liệu, năng lượng tái tạo…
Trong giai đoạn mới, giám sát tối cao phải thật sự đi vào chiều sâu, tập trung vào những vấn đề bức thiết nhất.
"Trong công tác giám sát, không chỉ "nghe báo cáo" mà phải đi thực tế, đối thoại trực tiếp với nhân dân, với đối tượng chịu tác động của chính sách; quan trọng hơn, phải truy đến cùng trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, bảo đảm các kiến nghị sau giám sát được thực hiện nghiêm, có chế tài rõ ràng…", Tổng Bí thư nêu.
Theo Tổng Bí thư, mỗi nghị quyết, mỗi quyết định của Quốc hội không chỉ tác động tức thời đến kinh tế - xã hội, đến đời sống của hàng triệu người dân hôm nay, mà còn in dấu lâu dài vào tương lai của dân tộc. Mọi quyết định của Quốc hội phải thực sự đặt lợi ích quốc gia - dân tộc, lợi ích của nhân dân lên trên hết; kiên quyết loại bỏ mọi sự chi phối của lợi ích nhóm.
Tổng Bí thư cũng yêu cầu cải tiến việc xây dựng chương trình kỳ họp, phương thức thảo luận, tranh luận, chất vấn và trả lời chất vấn tiếp xúc cử tri, giám sát; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng Quốc hội số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo… nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội và từng đại biểu.
Song song đó, chú trọng công tác xây dựng Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ; xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đại biểu quốc hội đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ.
“Cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ quốc hội phải tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất, năng lực và uy tín, "vừa hồng vừa chuyên", có khát vọng cống hiến, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích chung lên trên hết”, Tổng Bí thư nói.