Bên trong nơi giữ đồ an toàn nhất thế giới, giá thuê hơn 500 triệu đồng/năm

Từ những bức tường được gia cố bằng thép cho đến hệ thống an ninh sinh trắc học nhiều tầng, các biện pháp phức tạp để bảo vệ một tòa nhà ở khu West End, London, gợi nhớ đến những tình tiết trong bộ phim về chủ đề đánh cắp bảo vật. Ngoại trừ một điều: ở đây sẽ không bao giờ có một vụ đột nhập thành công nào. Tòa nhà này, vốn là một dinh thự cổ lịch sử nằm ngay cạnh khách sạn cao cấp Dorchester, hiện là một trong những hầm lưu trữ tư nhân an toàn nhất châu Âu, thậm chí có thể nói là cả thế giới.

Lối vào tòa nhà luôn được khóa chặt, và ít nhất một nhân viên bảo vệ canh giữ cầu thang dẫn xuống khu vực két sắt, nơi được trang bị hệ thống an ninh hiện đại gồm máy quét vân tay, máy quét mống mắt và thiết bị đọc thẻ từ. Cả ba yếu tố nhận dạng đều phải khớp thì mới có thể đi qua khu vực mà Sean Hoey - Giám đốc điều hành của cơ sở năm năm tuổi thuộc IBV International Vaults - gọi là “khu vực bẫy người”, nơi khách phải đứng chờ giữa hai cánh cổng và những tấm kính chống đạn có thể chịu được hỏa lực từ súng AK-47.

Tại đây còn có hệ thống camera giám sát 24/7 với bốn trạm theo dõi riêng biệt (một tại chỗ, ba bên ngoài), báo động chống đột nhập và cả cảm biến phát hiện ngập nước gắn trong sàn, trần và tường. “Nếu có bất kỳ chuyển động nào, chúng tôi sẽ biết ngay lập tức”, Giám đốc Hoey giới thiệu với niềm tự hào. (Hoey được mời về làm việc cách đây khoảng 8 năm từ Harrods, nơi ông từng quản lý dịch vụ két sắt ký gửi của trung tâm thương mại xa xỉ này). “Không có gì bất thường mà chúng tôi không nắm được. Ngay cả khi chỉ có một con cáo đi ngang qua vào ban đêm, chúng tôi cũng biết”, ông nhấn mạnh.

Các cơ chế khóa phức tạp và hệ thống an ninh nhiều tầng có thể nghe hơi cực đoan, nhưng lại là điều tối cần thiết để bảo vệ những tài sản bên trong, mà Hoey ước tính trị giá vào khoảng 40 - 60 triệu bảng Anh (tức khoảng 54 - 81 triệu USD).

Những món đồ quý giá

Khi nghĩ đến két sắt, người ta thường hình dung bên trong là những chồng tiền mặt hoặc vàng. Thực tế, trong các hầm của IBV trên toàn cầu có rất nhiều thứ như vậy, cùng các món giá trị cao dễ đoán như tác phẩm nghệ thuật hay túi xách từ Hermès, Chanel, theo lời Hoey. Một công ty nước hoa cao cấp còn cho biết họ sử dụng dịch vụ để lưu trữ những mùi hương hiếm họ đã dày công nghiên cứu, cùng những món quà vô giá do hoàng gia trao tặng.

Một số món đồ khác thì gây bất ngờ hơn. Có những vật gần như không có giá trị thương mại nhưng lại vô giá về mặt tinh thần, chẳng hạn kỷ vật gia đình, ảnh chụp, hay những món sưu tầm đặc thù như thẻ Pokémon bản giới hạn hoặc đồ chơi hiếm. “Tôi từng biết có người gửi cả bộ lính chì, hay một người khác cất giữ cuốn sách in lần đầu tiên mà họ muốn bảo quản nguyên vẹn”, Hoey kể lại.

Ông nói tiếp: “Cũng có những người giấu đồ của mình khỏi người khác, như chồng giấu vợ hoặc ngược lại. Một số người để vào đó những thứ họ không muốn ai biết cho đến khi qua đời”, chẳng hạn giấy tờ nhà đất, di chúc hay tài liệu pháp lý khác.

Sự hiểu biết của Hoey về những gì được cất trong két đến từ những cuộc trò chuyện ngắn với khách hàng. Ông giữ kín các chi tiết cụ thể, chỉ cho biết rằng “những người tìm đến đây rất đa dạng. Có người nổi tiếng, ngôi sao thể thao, thành viên hoàng tộc nước ngoài, triệu phú hay tỷ phú”. Nhưng họ cũng có thể chỉ là những người bình thường với công việc đơn giản. Do Anh có lưu lượng khách quốc tế cao, nên khách của IBV đến từ nhiều nơi, gồm Trung Quốc, Dubai, Ấn Độ và Mỹ.

Các két cỡ nhỏ, có giá từ 1.350 USD/năm và kích thước chỉ bằng một chiếc hộp giày hơi dẹt, hiện đã kín chỗ. Chỉ còn một vài két cỡ trung bình, đủ để chứa một vali cỡ lớn - với giá thuê tới 20.300 USD/năm.

Công ty không bắt buộc khách hàng phải khai báo nội dung hoặc giá trị tài sản gửi, nhưng để trở thành thành viên, họ phải trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt và ký cam kết, trong đó cấm cất giữ hàng cấm như ma túy, tiền bẩn hay những hàng hóa bị cấm thương mại như ngà voi, Hoey cho biết.

Tuy nhiên, điều này vẫn khiến mọi thứ phụ thuộc rất nhiều vào sự tin cậy vào khách hàng vì suy cho cùng khách hàng bỏ nhiều tiền muốn mua lấy sự bảo mật và riêng tư. Điều dó khiến một số nhà phê bình đặt câu hỏi liệu các công ty như IBV International Vaults có vô tình tạo chỗ trú ẩn cho tội phạm hay không, do họ không chịu mức giám sát và quản lý chặt chẽ như ngân hàng truyền thống.

Đáng chú ý, US Private Vaults - một công ty cung cấp dịch vụ lưu trữ ẩn danh - đã bị đóng cửa năm 2021 sau khi FBI đột kích chi nhánh ở Beverly Hills và tịch thu hơn 86 triệu USD tiền mặt cùng nhiều tài sản khác, kể cả ma túy. Công ty sau đó thừa nhận tội danh âm mưu và rửa tiền. Nhưng đến năm 2024, tình thế thay đổi khi một tòa phúc thẩm liên bang Mỹ phán quyết cuộc đột kích - vốn dẫn đến việc mở và kiểm kê 1.400 két mà không có lệnh khám xét riêng cho từng cái - là vi phạm quyền hiến định của chủ sở hữu.

Hoey khẳng định khách hàng của ông đều minh bạch và trong nhiều trường hợp, những gì họ cất giữ rất đáng ngạc nhiên. Ông kể: “Mọi người lưu trữ những thứ có ý nghĩa với họ dù đôi khi đó là những món đồ hơi kỳ lạ”.

An ninh kiểu thời trung cổ

Một số người có thể cho rằng két sắt là khái niệm lỗi thời, sớm muộn cũng chung số phận với điện thoại bàn hay băng cassette. Khi công nghệ phát triển, lưu trữ đám mây và các nền tảng số đã giúp việc cất giữ hồ sơ điện tử của di chúc, hợp đồng bảo hiểm hay tài liệu quan trọng trở nên dễ dàng hơn.

Trong khi đó, dịch vụ két tư nhân ngày càng bị xem là lạc hậu. Ngân hàng lớn nhất Mỹ, JP Morgan Chase, nằm trong số các ngân hàng không còn cho khách hàng mới thuê két, vì chi phí vận hành quá cao, và chỉ duy trì dịch vụ cho những khách cũ. Một số ngân hàng khác đã dừng hẳn dịch vụ: The Wall Street Journal ước tính hiện số lượng két giảm khoảng 20% so với con số 40 triệu chỉ cách đây 6 năm.

Tuy nhiên, một số chuyên gia lại cho rằng nhu cầu két tư nhân đang lớn hơn bao giờ hết. Rob Burgeman, giám đốc quản lý tài sản tại RBC Brewin Dolphin, chỉ ra sự bùng nổ chưa từng có của giá vàng và lượng vận chuyển vàng tăng mạnh đến New York trong bối cảnh lo ngại Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể áp đặt các quy định thuế quan mới. Burgeman nhận định: “Với đa số khách hàng, việc nắm giữ vàng vật chất cực kỳ phiền toái - ít nhất là nếu họ không có hầm cất giữ”.

Hoey cũng nhấn mạnh rằng két sắt mang lại sự an tâm trong bối cảnh lạm phát và rủi ro địa chính trị. Ông cho biết có nhiều người không tin tưởng chính phủ của chính họ. Chẳng hạn từ một nước có nền chính trị bất ổn khiến họ không thấy yên tâm rằng mình có thể bảo vệ tài sản khỏi bị xâm phạm. Hoey cho rằng Anh là một trong những quốc gia khá ổn định, một phần vì luật kiểm soát súng nghiêm ngặt. “Đúng là ở London có tội phạm, nhưng chúng tôi không phải đối mặt với súng ống như ở nhiều nơi khác”.

Nhu cầu tìm kiếm nơi lưu trữ an toàn và kín đáo cho tài sản cá nhân ở Nam Phi chính là động lực để doanh nhân Ashok Sewnarain mở cơ sở IBV đầu tiên tại Durban năm 2004. Kể từ đó, IBV International Vaults - hiện có hơn 40.000 thành viên trên toàn cầu - đã mở rộng tại Nam Phi (Cape Town, Johannesburg), Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Thụy Sĩ. Thậm chí có cơ sở ở Thụy Sĩ hiện đang cho một vị khách hàng thuê trọn, theo Hoey. “Chúng tôi không còn chỗ trống ở đó”.

Thời gian trung bình khách gửi đồ là khoảng 3-4 năm, Hoey cho biết, việc này thường kết thúc khi họ chuyển nơi sinh sống. Ông nhấn mạnh rằng mỗi khi bàn giao két cho khách mới, công ty sẽ thay khóa hoàn toàn mới.

Khác với một số ngân hàng hay công ty khác, IBV không giữ chìa khóa dự phòng cho các tình huống khẩn cấp. Mỗi khách chỉ có một chìa duy nhất, Hoey cho biết. “Nếu khách làm mất chìa, chúng tôi buộc phải gọi thợ khóa chuyên dụng đến khoan phá khóa. Ngoài chủ sở hữu, không ai - kể cả chúng tôi - có thể mở két”.

Bùi Tú