‘Bắt cóc online’ và sợi dây tương tác giữa cha mẹ và con cái
Chuyên gia xã hội học, PGS-TS Trịnh Hoà Bình cho rằng đằng sau các vụ “bắt cóc online”, cần chú ý cải thiện kỹ năng sống của trẻ em cũng như sợi dây kết nối giữa cha mẹ và con cái.
Trong thời gian gần đây, sự gia tăng đáng báo động của các vụ lừa đảo "bắt cóc online" đã trở thành vấn đề nhức nhối trên nhiều địa phương.
Sự nguy hiểm của loại hình tội phạm này nằm ở sự tinh vi trong kịch bản và tốc độ ra tay chóng mặt. Nhiều gia đình đã phải trải qua những giờ phút hoảng loạn tột độ khi nhận được video hoặc cuộc gọi Deepfake AI giả mạo con em mình đang bị hành hung, tống tiền. Chỉ trong vài giờ đồng hồ, số tiền hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng đã "không cánh mà bay" khỏi tài khoản gia đình.
Kịch bản tội phạm thường diễn ra theo công thức: Giả danh cơ quan công quyền (cảnh sát, viện kiểm sát...), đe dọa nạn nhân liên quan đến các vụ án nghiêm trọng như rửa tiền, ma túy, và cuối cùng là yêu cầu cắt đứt mọi liên lạc, giữ bí mật tuyệt đối với gia đình.
Đáng kinh ngạc hơn, nhiều trường hợp sinh viên nam, nữ đã bị tội phạm ép tự quay clip giả bị trói, thậm chí tự cô lập mình trong khách sạn hoặc nhà nghỉ theo sự chỉ dẫn của kẻ lừa đảo. Điều này cho thấy khả năng khống chế tâm lý nạn nhân từ xa của tội phạm đã đạt đến mức độ nguy hiểm tột cùng.
Tại tọa đàm "Tội phạm lừa đảo bắt cóc online, vì sao còn đất diễn?" do Tạp chí Một Thế Giới tổ chức, chuyên gia xã hội học, PGS-TS Trịnh Hoà Bình cho rằng hiện nay trẻ vị thành niên đang rất thiếu kỹ năng nền tảng, kỹ năng sống.
Ngoài ra, xã hội Việt Nam trước nay dường như không khuyến khích tinh thần phản biện. Câu chuyện này tái diễn qua nhiều thế hệ, nên trẻ em chưa được chuẩn bị “áo giáp” phòng vệ để “bật” lại trước các tình huống.
Thậm chí hiện nay, các phụ huynh bận rộn mưu sinh. Nhiều người cũng chủ quan, vì nghĩ xã hội yên bình, chứ không nghĩ cạm bẫy nhiều như thế. Chưa kể, họ cũng nghĩ tội phạm không dễ để thực hiện những hành vi đó, hoặc sẽ xảy ra ở đâu đó chứ không rơi vào hoàn cảnh của mình.
“Cha mẹ có lẽ không thành công trong việc đối thoại, tương tác, biết được con mình đang nghĩ gì. Nhiều trường hợp trẻ em sa vào tình huống này là những nhà có điều kiện”, ông Bình nói.