Điều trị ung thư vú: Những cuộc ‘lột xác’ kỳ diệu từ bàn tay bác sĩ Việt
Y học Việt Nam đã chứng kiến một cuộc cách mạng thầm lặng: Phẫu thuật ung thư vú hiện đại - ít xâm lấn hơn, thẩm mỹ hơn và nhân văn hơn; thay vì trước đây phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tuyến vú từng là lựa chọn gần như duy nhất.
Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm Việt Nam có khoảng 21.500 ca ung thư vú mới, chiếm tỷ lệ cao trong các loại ung thư ở phụ nữ. Nhưng nhờ những tiến bộ trong phẫu thuật và điều trị, tỷ lệ sống trên 5 năm sau phẫu thuật của bệnh nhân đã tăng lên đáng kể, đạt mức tương đương nhiều quốc gia phát triển.
Từ nỗi ám ảnh đến hy vọng mới
Trong nhiều thập niên qua, ung thư vú được coi như “án tử” đối với hàng ngàn phụ nữ. Phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tuyến vú từng là lựa chọn gần như duy nhất, để lại những di chứng không chỉ về thể chất mà còn là vết thương tâm lý, tinh thần khó hàn gắn. Nhưng những năm gần đây, y học Việt Nam đã chứng kiến một cuộc cách mạng thầm lặng: Phẫu thuật ung thư vú hiện đại - ít xâm lấn hơn, thẩm mỹ hơn và nhân văn hơn.
Tại Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM), những kỹ thuật tiên tiến bậc nhất đang được áp dụng, từ phẫu thuật bảo tồn vú (conserving surgery), phẫu thuật kết hợp cùng thẩm mỹ (oncoplastic surgery ), tái tạo tức thì đến sinh thiết hạch lính gác. Không chỉ cứu sống bệnh nhân, các phương pháp này còn mang lại cho họ cơ hội “tái sinh” về ngoại hình, tâm lý và chất lượng cuộc sống.
Chị Lê Thị H. (42 tuổi, ngụ TP.HCM) từng rơi vào khủng hoảng khi nhận kết quả chẩn đoán ung thư vú giai đoạn 2. “Tôi nghĩ mình sẽ phải mất đi bầu ngực, sẽ biến dạng, sẽ không còn tự tin trước chồng con nữa,” chị H. chia sẻ trong nước mắt.
Nhưng sau khi được tư vấn, chị chọn phẫu thuật oncoplastic - cắt bỏ khối u kết hợp tạo hình thẩm mỹ ngay trong cùng một ca mổ. Hai tháng sau, trong lần tái khám, chị đã bật khóc vì hạnh phúc: “Tôi thấy mình vẫn là phụ nữ. Tôi còn nguyên vẹn chứ không phải chỉ là một cơ thể đầy sẹo”.
PGS-TS-BS Huỳnh Quang Khánh - Trưởng khoa Tuyến vú (Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Chợ Rẫy) cho biết: Khác với phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ vú như trước, phẫu thuật bảo tồn vú chỉ loại bỏ khối u ác tính và một phần nhỏ mô xung quanh. Mục tiêu không chỉ cứu sống mà còn giữ lại hình dáng gần như nguyên vẹn của bầu ngực.
“Trước đây, bệnh nhân nghĩ điều trị ung thư là phải hy sinh toàn bộ vú. Giờ đây, chúng tôi có thể vừa loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư, vừa duy trì tính thẩm mỹ. Đó là bước ngoặt để bệnh nhân không còn cảm giác ‘mất mát”, bác sĩ Khánh giải thích.
Điều này đồng nghĩa phụ nữ không chỉ sống lâu hơn mà còn sống tự tin hơn - một yếu tố cực kỳ quan trọng trong phục hồi tâm lý sau điều trị.
Nếu bảo tồn vú là giữ lại những gì có thể, thì oncoplastic surgery lại là nghệ thuật “làm đẹp” trong quá trình chữa bệnh. Các bác sĩ không chỉ lấy đi khối u mà còn tái tạo ngay hình dáng bầu ngực bằng kỹ thuật thẩm mỹ, giúp hai bên ngực cân đối.
“Điều khác biệt của phẫu thuật oncoplastic là bệnh nhân chỉ trải qua một lần mổ nhưng đạt được cả hai mục tiêu: Loại bỏ ung thư và tái tạo thẩm mỹ. Nỗi lo “ngực biến dạng” gần như biến mất”, bác sĩ Khánh giải thích.
Tiến đến “chữa lành toàn diện”
Ở các quốc gia phát triển, kỹ thuật này đã phổ biến nhiều năm. Nhưng tại Việt Nam, việc áp dụng thành công tại Bệnh viện Chợ Rẫy đã mở ra cánh cửa hy vọng cho hàng ngàn phụ nữ mỗi năm.
Theo bác sĩ Khánh, sau khi cắt bỏ toàn bộ vú, phụ nữ phải đối mặt với nỗi đau mất mát ngoại hình. Vì vậy, tái tạo vú trở thành chìa khóa để khôi phục hình ảnh bản thân.
Hiện có hai lựa chọn chính để tái tạo vú gồm: Cấy ghép túi độn (implant), nó phù hợp với nhiều bệnh nhân, thời gian hồi phục nhanh; tái tạo bằng vạt tự thân bằng cách sử dụng mô cơ thể chính bệnh nhân (da, cơ, mỡ) để tạo hình bầu ngực, mang lại kết quả tự nhiên hơn.
Đặc biệt, tại Bệnh viện Chợ Rẫy, phẫu thuật tái tạo có thể tiến hành ngay khi cắt bỏ vú hoặc trì hoãn, tùy tình trạng sức khỏe. Điều này cho phép bệnh nhân giảm số lần mổ, giảm đau đớn, đồng thời hồi phục tâm lý nhanh chóng.
Chị Nguyễn Thị T. - bệnh nhân 36 tuổi, tâm sự: "Tôi từng sợ sẽ mang cơ thể khuyết thiếu suốt đời. Nhưng sau phẫu thuật tái tạo, tôi soi gương và thấy mình vẫn nguyên vẹn. Tôi đã khóc vì biết mình có thể sống tiếp một cách đầy đủ".
Một điểm tiến bộ khác là hóa trị tân bổ trợ (neoadjuvant chemotherapy). Liệu pháp này được sử dụng trước phẫu thuật để làm nhỏ khối u, giúp ca mổ nhẹ nhàng và ít xâm lấn hơn.
“Nhờ hóa trị tân bổ trợ, chúng tôi có thể chuyển từ cắt bỏ toàn bộ vú sang chỉ cần bảo tồn. Đó là một thay đổi lớn, vừa giảm đau đớn, vừa giữ được ngoại hình. Đây cũng là xu hướng điều trị chuẩn trên thế giới, đang được áp dụng rộng rãi tại Việt Nam”, bác sĩ Khánh cho biết.
Phân tích của các chuyên gia ung bướu cho thấy, đột biến gien BRCA1/2 làm tăng nguy cơ mắc ung thư vú lên tới 60 - 80%. Với nhóm phụ nữ này, phẫu thuật cắt bỏ dự phòng cả hai bên vú có thể giảm 90% nguy cơ. “Đây là quyết định khó khăn nhưng cần thiết với những phụ nữ có nguy cơ cao”, bác sĩ Khánh nói.
Tại Việt Nam, các bác sĩ bắt đầu tư vấn và thực hiện phẫu thuật cắt bỏ dự phòng cả hai bên vú trong trường hợp trên nhằm giúp bệnh nhân sống an toàn hơn. Những ca phẫu thuật này không chỉ cứu mạng mà còn giúp phụ nữ thoát khỏi ám ảnh “chờ ung thư gõ cửa”.
Trước kia, phẫu thuật nạo hạch nách gây nhiều biến chứng: đau, sưng, phù bạch mạch. Nhưng nay, sinh thiết hạch lính gác cho phép bác sĩ chỉ lấy ra một vài hạch đầu tiên nơi ung thư dễ lan nhất. Nếu hạch này không có tế bào ung thư, bệnh nhân không cần nạo thêm.
“Sinh thiết hạch lính gác là bước tiến vượt bậc. Bệnh nhân ít đau hơn, giảm nguy cơ phù tay và vẫn đảm bảo an toàn điều trị”, bác sĩ Khánh nhấn mạnh.
Một số trung tâm tiên tiến còn tiến hành tái tạo bạch huyết ngay sau phẫu thuật, ngăn ngừa biến chứng phù bạch mạch, mang lại chất lượng sống tốt hơn cho bệnh nhân.
Ngoài các kỹ thuật trên, nhiều phương pháp tiên tiến khác đang được ứng dụng: Nạo hạch trúng đích sau hóa trị tân bổ trợ; thông nối tĩnh mạch - bạch huyết dự phòng giảm nguy cơ phù bạch mạch; vạt che phủ khuyết hổng cho bệnh nhân giai đoạn muộn.
Mỗi phương pháp đều hướng đến một mục tiêu chung: giảm xâm lấn, giảm đau, giảm biến chứng, đồng thời nâng cao hiệu quả điều trị.
Ung thư vú từng mang đến nỗi ám ảnh mất mát, nhưng với các kỹ thuật phẫu thuật tiên tiến, hàng ngàn phụ nữ đã và đang bước qua sự chán nản, tuyệt vọng để tìm lại chính mình. Những ca mổ tại Bệnh viện Chợ Rẫy và nhiều bệnh viện khác không chỉ cứu sống, mà còn trả lại hình hài, niềm tin và sự tự tôn nữ giới.
Đây chính là minh chứng hùng hồn cho sự tiến bộ của y học Việt Nam, từ chỗ chỉ chữa bệnh, nay đã biết cách chữa cả tâm hồn. Và với bệnh nhân ung thư vú, điều đó đôi khi quý giá không kém gì sự sống.
Bác sĩ Khánh khẳng định: “Phẫu thuật ung thư vú ngày nay không còn chỉ là lấy đi khối u. Chúng ta đang tiến gần đến khái niệm “chữa lành toàn diện”: Chữa bệnh nhưng vẫn giữ gìn cơ thể và tâm hồn bệnh nhân. Đó mới là y học nhân văn”.
