Rocket giá rẻ giúp Ukraine hạ drone cảm tử Nga, bắn ra hàng nghìn bi thép
Cuộc chiến drone giữa Ukraine với Nga đang làm tăng nhu cầu với loại rocket 70mm sở hữu đầu đạn FZ123, có thể bắn ra hàng nghìn bi thép.
Trong bối cảnh Nga liên tục tấn công Ukraine bằng drone cảm tử Shahed, nhà sản xuất vũ khí Thales (Pháp) đã trang bị đầu đạn nổ trên không cho loại rocket 70mm của mình để đối phó các mối đe dọa này.
Đầu đạn FZ123 mới chứa hàng nghìn viên bi thép nhỏ, được bắn ra từ vật liệu nổ mạnh nặng 0,9kg.
Khi FZ123 phát nổ, hàng nghìn viên bi thép sẽ tỏa ra một khu vực có đường kính khoảng 24m để tiêu diệt drone hoặc bầy drone, giống cách đạn được bắn ra từ khẩu súng săn. Tùy thuộc vào khoảng cách bay của FZ123, những viên bi thép có thể lan rộng hơn nữa.
Quân đội Ukraine từng dựa vào súng săn để bắn drone nhỏ ở cự ly cực gần. Đầu đạn gắn trên rocket là phương tiện tiết kiệm chi phí để tiêu diệt drone Class II đạt tiêu chuẩn NATO, gồm cả Shahed, và drone Class III hạng nặng hơn ở khoảng cách lên tới 3.000m qua các vụ nổ trên không.
Shahed là loại drone cảm tử do Iran thiết kế, nổi bật nhất là Shahed-136 và Shahed-131, được Nga sử dụng rộng rãi trong cuộc chiến ở Ukraine.
Shahed còn được gọi là đạn tuần kích vì có thể bay lượn trên một mục tiêu trước khi lao xuống tấn công. Dù tốc độ bay chậm hơn tên lửa hành trình hay tên lửa đạn đạo, nhưng các drone này rẻ hơn rất nhiều, cho phép Nga sử dụng trong các đợt oanh tạc quy mô lớn.
Hiện Shahed đã được Nga sản xuất quy mô lớn trong nước.
Thales đã mời phóng viên trang Insider đến thăm một trong những nhà máy sản xuất vũ khí của mình ở thành phố Herstal, miền đông nước Pháp, để có cái nhìn cận cảnh hơn về FZ123 và loại rocket 70mm mang theo đầu đạn này.
Thomas Colinet, Giám đốc bộ phận xe chiến đấu và hệ thống tác chiến chiến thuật tại Thales, xác nhận FZ123 đang được triển khai tại Ukraine và nhu cầu từ nước này lớn hơn khả năng sản xuất của công ty.
"Điều tốt cho chúng tôi là nếu Ukraine yêu cầu nhiều hơn thì đồng nghĩa họ đang hài lòng với FZ123", Thomas Colinet nói.
Rocket 70mm đắt hơn drone, rẻ hơn tên lửa
Ukraine đang tìm kiếm các biện pháp phòng thủ tiết kiệm để đối phó với làn sóng Shahed từ Nga, đồng thời phát triển các loại drone đánh chặn góc nhìn thứ nhất (FPV) có thể bay nhanh để đuổi theo và đánh chặn Shahed.
Những drone đánh chặn này thường có giá 500 USD và hiếm khi có chiếc nào đắt hơn 5.000 USD. Để so sánh, rocket 70mm đắt hơn nhiều so với drone đánh chặn nhưng lại rẻ hơn và dễ chế tạo hơn nhiều so với tên lửa. Gần đây, Mỹ đã sử dụng rocket 70mm để tiêu diệt khoảng 40% số drone Houthi mà họ đánh chặn trên Biển Đỏ.
Thales từ chối tiết lộ chi phí cho rocket 70mm với đầu đạn FZ123. Song ngay cả những rocket đắt nhất của Thales, có hệ thống dẫn đường laser, thường chỉ bằng 1/5 giá tên lửa thông thường. Các tên lửa phòng không rẻ hơn, chẳng hạn như AIM-7 Sparrow, có giá khoảng 125.000 USD mỗi chiếc.
“Tôi sẽ không đưa ra con số cụ thể, nhưng nếu so với tên lửa thì không có gì để bàn: Rocket này giống như một loại tên lửa giá rẻ”, Thomas Colinet nói.
Ông cũng từ chối tiết lộ số lượng đầu đạn FZ123 được chuyển giao cho Quân đội Ukraine. Tuy nhiên, năng lực sản xuất của Thales có thể cung cấp một số manh mối.
FZ123 là một trong những đầu đạn có thể được phóng bằng rocket dẫn đường laser 70mm của Thales, ban đầu được chế tạo cho trực thăng tấn công.
Thales đặt mục tiêu sản xuất khoảng 3.500 rocket loại này tính đến hết năm 2025 và hy vọng sẽ tăng công suất hàng năm lên 10.000 chiếc trong 2026.
Đầu đạn chống drone cũng có thể được lắp vào phiên bản không dẫn đường của rocket 70mm, mà Thales cho biết hiện có thể sản xuất 30.000 quả mỗi năm. Nếu nhà máy ở thành phố Herstal hoạt động tăng ca, công suất hàng năm có thể đạt 60.000 rocket, dù các nhà cung cấp cũng sẽ phải tăng cường sản xuất.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là tất cả rocket đều mang đầu đạn chống drone, mà Thales còn chế tạo các biến thể không đối đất và đất đối đất. Ví dụ, một số rocket 70mm của Thales được sử dụng để tiêu diệt các phương tiện mặt đất không người lái do Nga triển khai.
Công ty Pháp cũng bán một số loại rocket cho khách hàng ở châu Âu và một số quốc gia ngoài NATO, chẳng hạn Ấn Độ.
Cách hoạt động của rocket 70mm với đầu đạn FZ123
Tương thích với các bệ phóng 70mm tiêu chuẩn của NATO, rocket này đang được Ukraine phóng bằng hệ thống Vampire, có thể lắp trên xe tải. Vampire là bệ phóng đa nòng do công ty L3Harris (Mỹ) sản xuất.
Một số phiên bản rocket cũng được phóng bằng trực thăng MI-8 của Ukraine. MI-8 vốn đã được cải tiến để có thể sử dụng đạn tiêu chuẩn của NATO.
Các bệ rocket 70mm với đầu đạn FZ123 gắn trên xe tải thích hợp cho phòng thủ điểm, trong khi trực thăng có thể linh hoạt đánh chặn drone bằng loại vũ khí tầm ngắn này.
Tuy nhiên, rocket dẫn đường bằng laser cũng có hạn chế. Để bắn hạ drone Nga, binh sĩ Ukraine phải chiếu tia laser liên tục vào mục tiêu cho đến khi rocket chạm đến, khi đó ngòi nổ cận đích hoặc va chạm sẽ kích hoạt đầu đạn.
Gần đây, Quân đội Nga đã bắt đầu triển khai Shahed ở độ cao lớn hơn và thường chọn những đêm có điều kiện thời tiết xấu để phóng hàng loạt drone cảm tử, khiến việc phát hiện và tiêu diệt khó khăn hơn. Tuy nhiên, khó khăn này cũng áp dụng cho nhiều hệ thống phòng không khác.
Olivier Heuschen, Giám đốc chiến lược và tiếp thị thuộc bộ phận phương tiện và hệ thống chiến thuật của Thales, nói nếu rocket dẫn đường 70mm không phát hiện được tia laser thì sẽ bay theo hướng mục tiêu cuối cùng trong 5 giây trước khi tiếp tục bay theo quỹ đạo tự nhiên đến khi rơi xuống hoặc phát nổ.
Vật lộn để đáp ứng nhu cầu tăng vọt
Với những lo ngại về cuộc chiến bằng drone đang gia tăng ở châu Âu, Thales đã tăng cường sản xuất rocket, tăng gấp 5 lần nhân sự 5 năm qua lên khoảng 300 người tại nhà máy ở Herstal.
Olivier Heuschen cho biết Thales cũng có kế hoạch hợp tác với Ukraine để lắp ráp và sửa chữa một số rocket 70mm ngay tại nước này, theo thỏa thuận được công bố vào tháng 11.2024.
Hàng loạt vụ xâm nhập lãnh thổ bằng drone trong tháng qua tại Ba Lan, Đan Mạch và Romania đã làm gia tăng thêm sự lo lắng.
Alain Quevrin, Giám đốc Quốc gia của Thales, cho biết công ty đã nhận được một lượng lớn yêu cầu về rocket 70mm trong tuần này.
Thuộc sở hữu của Thales Group (tập đoàn có trụ sở chính tại Pháp), Thales là hãng sản xuất rocket 70mm hiếm hoi ở châu Âu.
"Tất cả các nước châu Âu chắc chắn đều đang quan tâm rocket 70mm ", Alain Quevrin nói.
Khi Ba Lan báo cáo hơn một chục vụ xâm nhập bằng drone Nga chỉ trong một đêm, NATO đã điều động máy bay chiến đấu, gồm cả F-35, để đánh chặn. Ít nhất một số drone này được phát hiện là phiên bản mồi nhử của Shahed.
Các blogger quân sự Ukraine từng hoài nghi trước chi phí cực cao của những tên lửa phòng không được dùng để bắn hạ Shahed, chẳng hạn AIM-120 trị giá hàng triệu USD mỗi quả. Sau đó, Ba Lan và Đan Mạch đã công bố quan hệ đối tác với Ukraine để học hỏi nước này cách tạo ra các biện pháp phòng chống drone tiết kiệm.
"Họ thực sự đang đặt ra câu hỏi rằng: Liệu chúng ta có sử dụng hệ thống phù hợp để giải quyết mối lo ngại này không?", Alain Quevrin nói về các nước đang hỏi về rocket 70mm của Thales.
