Khoa học và nghệ thuật qua ống kính Florent Meng

Ngày 10.10, Viện Pháp tại Việt Nam thông tin chương trình giao lưu cùng nghệ sĩ nhiếp ảnh, đạo diễn Florent Meng diễn ra vào chiều 12.10 tại khán phòng IDECAF (28 Lê Thánh Tôn, TP.HCM). Sự kiện nằm trong khuôn khổ chương trình “La Route des Résidences”, do Mai Huyền Chi, nhà làm phim độc lập điều phối. Đây là dịp để khán giả cùng nghệ sĩ khám phá chiều sâu của hình ảnh và cảm xúc, nơi nghệ thuật chạm đến những câu hỏi về ký ức, thời gian và bản thể con người.

Florent Meng, sinh năm 1982, sống và làm việc tại Aubervilliers (Pháp). Xuất phát từ nhiếp ảnh, anh mở rộng thực hành nghệ thuật sang phim tài liệu, hư cấu và nghệ thuật sắp đặt. Các tác phẩm của anh khám phá mối quan hệ giữa lãnh thổ và cộng đồng, đồng thời phản ánh các tập quán, lối sống định hình bản sắc vùng miền. Tác phẩm của anh từng được giới thiệu tại Bảo tàng Nghệ thuật đương đại Lyon, Biennale hình ảnh chuyển động tại Geneva và nằm trong bộ sưu tập của Trung tâm Nghệ thuật tạo hình quốc gia Pháp (CNAP) cũng như Bảo tàng Nhiếp ảnh Élysée (Thụy Sĩ).

Trong thời gian lưu trú tại Việt Nam và Campuchia, Florent Meng thực hiện dự án Sans titre - À propos du Mékong (Không tên - Chủ đề sông Mê Kông), sử dụng ảnh đen trắng và ảnh số khổ trung để ghi lại sự thay đổi của cảnh quan hai bờ sông Mê Kông, từ vùng đồng bằng gần TP.HCM đến khu vực Sambor (Campuchia). Bên cạnh yếu tố thị giác, dự án còn là hành trình lắng nghe ký ức và câu chuyện từ cộng đồng địa phương, qua đó thể hiện sự giao thoa giữa con người, thiên nhiên và tác động của biến đổi khí hậu.

Thông qua chương trình “La Route des Résidences”, Viện Pháp tại Việt Nam mong muốn thúc đẩy sự kết nối giữa nghệ sĩ Pháp và bối cảnh văn hóa - sinh thái Đông Nam Á, khuyến khích những sáng tác gắn bó chặt chẽ với cộng đồng và không gian địa phương. Đây cũng là cơ hội để khán giả Việt Nam tiếp cận những hướng tiếp cận mới trong nghệ thuật đương đại, nơi biên giới giữa khoa học và nghệ thuật được mở rộng, gợi suy ngẫm về vai trò của con người trước tự nhiên.

Một điểm nhấn trong buổi giao lưu là phần giới thiệu bộ phim The Analogue Tracks - tác phẩm tài liệu nghệ thuật của Florent Meng. Phim kể về hành trình của một viên thạch anh được tìm thấy dưới lớp băng Mont Blanc, theo chân người nghệ sĩ đi qua các phòng thí nghiệm, trường đại học và không gian nghiên cứu trên thế giới. Từ đó, bộ phim đặt ra những câu hỏi về tri giác, vật chất và sự sống: liệu những gì ta cho là vô tri thật sự không có ý thức, và con người có thể thay đổi cách nhìn để nhận thấy sự sống trong những điều tưởng chừng bất động hay không.

Thông qua ánh sáng, bố cục và những khoảng lặng tinh tế, Florent Meng khắc họa ranh giới mong manh giữa hữu hình và vô hình, giữa lý tính và cảm xúc. Những thước phim và khung ảnh của anh không chỉ là tư liệu nghệ thuật mà còn là lời mời gọi đối thoại giữa tri thức khoa học và cảm thức nhân văn, hai thế giới tưởng chừng đối lập nhưng lại hòa quyện trong hành trình đi tìm bản chất của sự tồn tại.

Nguyễn Tuyết