Đừng để bị cuốn vào 'cơn khát vàng' phi lý
Trước cơn khát vàng biến động mạnh trong thời gian gần đây, Thạc sĩ Phạm Nhật Huy - chuyên gia đến từ Công ty Cổ Phần Chứng khoán Mirae Asset (Việt Nam) - phân tích riêng cho Tạp chí Một Thế Giới.
Những ngày gần đây, thị trường tài chính Việt Nam đang rúng động bởi một hiện tượng chưa từng có: giá vàng SJC leo thang từng ngày, vượt xa mọi dự đoán. Thông tin lan truyền về mức giá “chợ đen” lên tới 190 triệu đồng mỗi lượng đã nhanh chóng thổi bùng tâm lý hoang mang và khiến nhiều người đổ xô mua vàng, sợ “lỡ tàu”. Tuy nhiên, đằng sau cơn sốt ấy là vô vàn rủi ro tiềm ẩn mà nhà đầu tư cần hết sức tỉnh táo để nhận ra.
Là một chuyên gia phân tích thị trường, tôi cho rằng hiện tượng này không hoàn toàn phản ánh giá trị thật của vàng, mà là biểu hiện điển hình của tâm lý đầu cơ và đám đông. Khi “tin đồn giá lên” được truyền miệng trong lúc thị trường khan hiếm nguồn cung, lòng tham dễ khiến nhiều người đánh mất khả năng đánh giá rủi ro.
Trên thực tế, các doanh nghiệp vàng lớn vẫn đang niêm yết giá vàng miếng SJC ở mức trên 150 triệu đồng/lượng. Dù có giới hạn lượng bán, đây là mức giá chính thức, chịu sự giám sát của cơ quan quản lý. Trong khi đó, mức 170 hay 190 triệu đồng/lượng trên “chợ đen” hoàn toàn không có cơ sở xác thực, chủ yếu do các đầu nậu thổi giá để trục lợi từ tâm lý hoảng sợ của người mua.
Sự chênh lệch lên tới hàng chục triệu đồng giữa giá chính thức và giá ngoài luồng không chỉ phi lý mà còn ẩn chứa rủi ro sụp đổ bất cứ lúc nào. Khi Ngân hàng Nhà nước can thiệp hoặc thị trường bình ổn trở lại, người mua theo giá đầu cơ có thể chịu lỗ ngay 20–40 triệu đồng mỗi lượng. Đó là cái giá quá đắt cho một quyết định đầu tư vội vàng.
Nhìn ở góc độ kinh tế, vàng chưa bao giờ là kênh đầu tư sinh lời bền vững. Vàng là tài sản trú ẩn — một “nơi để cất tiền” khi bất ổn, chứ không phải công cụ tạo ra dòng tiền. Nó không mang lại cổ tức như cổ phiếu, không sinh lãi như trái phiếu hay tiền gửi. Giá vàng tăng hay giảm hoàn toàn phụ thuộc vào tâm lý và kỳ vọng, không dựa trên hoạt động sản xuất hay giá trị gia tăng thực tế nào.
Bên cạnh đó, việc dồn vốn vào vàng trong giai đoạn giá bị thổi phồng đồng nghĩa với bỏ lỡ nhiều cơ hội đầu tư hợp lý hơn. Thị trường chứng khoán Việt Nam đang dần hồi phục với những nhóm ngành có triển vọng lợi nhuận rõ ràng trong quý IV; thị trường bất động sản bắt đầu xuất hiện tín hiệu tái khởi động; và các kênh đầu tư an toàn như trái phiếu hay tiền gửi vẫn đảm bảo dòng thu nhập ổn định. Trong khi đó, vàng chỉ là một tài sản “ngủ yên” và có thể mất giá bất kỳ lúc nào nếu niềm tin đám đông đổi chiều.
Vì vậy, nhà đầu tư tuyệt đối không nên mua vàng theo tin đồn hoặc giá chợ đen. Hãy chỉ căn cứ vào giá niêm yết chính thức, đồng thời giữ vàng trong danh mục đầu tư ở mức hợp lý — tối đa 5–10% tổng tài sản, nhằm phòng ngừa rủi ro chứ không để đầu cơ.
Thị trường tài chính luôn biến động và trong mọi biến động, sự bình tĩnh là điều cần thiết nhất. Khi đám đông chạy theo hiệu ứng, người sáng suốt nhất sẽ là người biết dừng lại, quan sát và bảo toàn vốn cho những cơ hội đầu tư thực sự đáng giá hơn.