Cách ByteDance tạo ra chatbot AI phổ biến nhất Trung Quốc, vượt DeepSeek
Chatbot Doubao của ByteDance đã vượt DeepSeek, chứng minh rằng thiết kế thân thiện với người dùng quan trọng hơn cả việc sở hữu mô hình AI tiên tiến nhất.
Khi trở thành hiện tượng toàn cầu vào tháng 1, công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo DeepSeek (Trung Quốc) không chỉ làm Thung lũng Silicon sửng sốt mà còn khiến ByteDance, chủ sở hữu TikTok, phải giật mình.
Tập đoàn công nghệ ByteDance trước đó đã ra mắt Doubao, ứng dụng trợ lý AI chủ lực với hàng chục triệu người dùng. Song khi DeepSeek trở thành công ty AI Trung Quốc được biết đến nhiều nhất chỉ sau một đêm, ít ai nhắc đến Doubao nữa.
Giờ đây, ByteDance đã “phục thù” thành công. Đến tháng 8, Doubao tái chiếm ngôi vương là ứng dụng AI phổ biến nhất Trung Quốc với hơn 157 triệu người dùng hoạt động hàng tháng, theo nhà cung cấp dữ liệu QuestMobile. Với 143 triệu người dùng hoạt động hàng tháng, DeepSeek tụt xuống vị trí thứ hai.
Cũng trong tháng 8, quỹ đầu tư mạo hiểm a16z xếp Doubao là ứng dụng AI tạo sinh phổ biến thứ tư toàn cầu, chỉ sau những tên tuổi như ChatGPT và Google Gemini.
Ra mắt năm 2023, Doubao được thiết kế có chủ đích để trở nên thân thiện. Khác với hầu hết chatbot AI phổ biến, biểu tượng ứng dụng Doubao có hình đại diện trông giống con người, đó là nhân vật hoạt hình nữ với tóc ngắn chào người dùng khi lần đầu mở ứng dụng.
Tên Doubao (bánh bao nhân đậu đỏ) “nghe giống biệt danh thân mật mà người dùng đặt cho người bạn thân”, Alex Zhu, Phó chủ tịch ByteDance, nói vào năm 2024.
“So với các ứng dụng AI phương Tây, Doubao mang lại cảm giác ấm áp và thân thiện hơn. Chẳng hạn, ChatGPT giống công cụ mà bạn mở ra để hoàn thành nhiệm vụ rồi đóng lại. Doubao có nhiều tính năng hơn, giao diện sống động hơn, khiến bạn muốn ở lại lâu hơn”, theo Dermot McGrath, nhà đầu tư và chuyên gia công nghệ tại thành phố Thượng Hải.
Ứng dụng tất cả trong một
Doubao là ứng dụng đa năng, giống sự kết hợp của ChatGPT, Midjourney, Sora, Character.ai, TikTok, Perplexity, Copilot…
Doubao cho phép người dùng trò chuyện bằng văn bản, giọng nói và video; tạo hình ảnh, bảng tính, bài thuyết trình, podcast và video 5 giây; tự tạo nhân vật AI theo kịch bản riêng và chia sẻ chúng trên nền tảng.
Đặc biệt, Doubao tích hợp sâu với Douyin, phiên bản TikTok của Trung Quốc, giúp thu hút người dùng từ nền tảng video này và đưa lưu lượng truy cập ngược trở lại.
Chiến lược mở rộng tham vọng đó của ByteDance với Doubao hóa ra lại chính là thứ người dùng Trung Quốc muốn.
Sau hơn hai năm, Doubao đã lặng lẽ trở thành ứng dụng AI được nhiều người Trung Quốc sử dụng nhất hằng ngày, đặc biệt là những ai không rành công nghệ. Trong khi đó, Doubao gần như vô danh ở phương Tây.
“Doubao hướng tới nhóm người không am hiểu công nghệ, thích trò chuyện bằng giọng nói hoặc video hơn là văn bản. Một số người dùng Doubao đầu tiên mà tôi biết là các bà, các cô của bạn tôi”, Irene Zhang, nhà nghiên cứu tại bản tin ChinaTalk, cho hay.
Thế hệ thứ hai của AI Trung Quốc
Nếu DeepSeek là “AI thế hệ đầu, giống như những ngày đầu của ChatGPT”, thì Doubao đại diện cho thế hệ thứ hai, theo Poe Zhao, chuyên gia công nghệ ở Bắc Kinh (thủ đô Trung Quốc) - tác giả bản tin Hello China Tech.
Doubao “tích hợp nhiều chức năng, gợi ý trực quan, hướng dẫn theo ngữ cảnh, giúp giảm đáng kể rào cản khi sử dụng mô hình AI, khiến nó trở nên gần gũi hơn với người dùng đại chúng”, Poe Zhao nhận xét.
ByteDance liên tục bổ sung tính năng mới cho Doubao, nhiều trong số đó là “học hỏi” từ đối thủ.
Ví dụ, khi Google cập nhật Gemini có thể tạo vật thể 3D vào tháng 8, Doubao nhanh chóng thêm tùy chọn tạo hình 3D vào menu tạo ảnh của mình.
Thiết kế để lan tỏa
Doubao không phải chatbot AI mạnh nhất, nhưng ByteDance có một lợi thế không thể phủ nhận: Biết cách khiến người dùng chia sẻ tương tác của họ lên mạng xã hội.
Người dùng Douyin có thể gắn thẻ Doubao trong phần bình luận để nhận bản tóm tắt nội dung video. Ngược lại, người dùng Doubao được gợi ý các video Douyin liên quan ngay trong ứng dụng mà không cần chuyển sang nền tảng khác.
“Đó là nơi sự tiện lợi giao thoa cùng cảm giác hứng thú, đặc biệt với giới trẻ. Trải nghiệm nhẹ nhàng, không tốn nhiều công sức ấy chính là yếu tố dễ gây nghiện, khiến người dùng gắn bó lâu dài. Doubao có thể không phải ứng dụng AI mạnh nhất, nhưng lại lan tỏa hiệu quả nhất”, Wei Sun, chuyên gia phân tích AI tại hãng nghiên cứu thị trường công nghệ Counterpoint Research (Hồng Kông), nhận định.
Kết quả là hình ảnh do Doubao tạo ra tràn ngập mạng xã hội Trung Quốc, với logo Doubao nhỏ ở góc phải dưới.
Ví dụ, khi có người hỏi trên RedNote (nền tảng mạng xã hội gây sốt ở Trung Quốc gần đây) rằng nên làm gì với khoảng trống trong phòng ngủ, phần bình luận ngập tràn gợi ý thiết kế nội thất do Doubao tạo ra, từ ý tưởng thực tế như lắp kệ, tủ đến những câu đùa như “mở quán trà sữa trong phòng”.
Sáng tạo nội dung và bản sắc địa phương
Các influencer (người có ảnh hưởng) cũng tận dụng tính năng chuyển văn bản thành giọng nói của Doubao. Ứng dụng này cho phép họ tạo chatbot âm thanh tương tác với 20 giọng vùng miền khác nhau, giúp tạo hiệu ứng hài hước phù hợp từng nhóm khán giả.
“Trên mạng xã hội Trung Quốc có những video lan truyền, trong đó người ta nói chuyện với Doubao để nó tạo ra các đoạn thoại hài hước bằng giọng vùng miền. Điều đó hướng đến khán giả ưa nghe hơn là đọc”, Irene Zhang nói.
Vì sao Doubao vượt DeepSeek?
Doubao thành công một phần nhờ ByteDance có kinh nghiệm trong việc phát triển ứng dụng di động gây nghiện.
Tập đoàn Trung Quốc này vốn rất giỏi trong việc tạo ra nền tảng phổ biến, minh chứng rõ nhất là TikTok và Douyin. Ở Trung Quốc, ByteDance được gọi là “nhà máy ứng dụng” vì thường xuyên tung ra hàng chục app mới cho nhiều mục đích khác nhau và liên tục thử nghiệm, cải tiến, chuyển người dùng giữa các nền tảng.
Đây chính là lợi thế lớn của ByteDance so với DeepSeek, công ty khởi nghiệp AI chưa có kinh nghiệm xây dựng nền tảng hướng người dùng đại chúng.
DeepSeek từng gây sốt nhờ hiệu suất và khả năng tính toán mạnh, nhưng vẫn chỉ là chatbot văn bản đơn giản. Dù mạnh về toán học và logic, mô hình AI của DeepSeek thiếu tính năng đa phương tiện và khó thu hút người mới.
Một số người dùng rời DeepSeek vì thiếu khả năng tạo hình ảnh hay tác tử AI, còn số khác bỏ đi vì máy chủ thường quá tải, theo Dermot McGrath.
Tác tử AI là AI có khả năng tự hoạt động và ra quyết định mà không cần con người can thiệp liên tục.
Dữ liệu từ QuestMobile cho thấy gần 40% người rời DeepSeek đã chuyển sang Doubao.
Bước đi tiếp theo của ByteDance
Hiện nay, ByteDance nỗ lực đưa Doubao vào các lĩnh vực khác trong hệ sinh thái công nghệ của mình.
Công ty mẹ TikTok đã hợp tác với nhà sản xuất kính thông minh, hãng ô tô (gồm cả Tesla) và nhiều hãng cung cấp thiết bị khác để tích hợp Doubao làm trợ lý AI trong xe hoặc bạn đồng hành ảo. Động thái này giúp mở rộng phạm vi tiếp cận của Doubao ra ngoài smartphone và máy tính.
