8,5 triệu tài khoản cá nhân ở Việt Nam bị đánh cắp trong nửa đầu 2025
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh, khi mỗi dữ liệu cá nhân đều có thể trở thành mục tiêu tấn công thì sự thờ ơ chính là hành động tiếp tay cho vi phạm.
Ngày 25.10, bên lề Lễ mở ký Công ước Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh có nhiều chia sẻ tại phiên thảo luận “Bảo vệ công dân trong kỷ nguyên chuyển đổi số - góc nhìn từ Việt Nam”.
Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh rằng chúng ta đang sống trong kỷ nguyên Cách mạng công nghiệp 4.0, nhưng song hành với những thành tựu công nghệ là sự gia tăng nhanh chóng của tội phạm mạng với quy mô toàn cầu và phương thức hoạt động phức tạp. Chúng không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà đe dọa an ninh quốc gia, quyền con người và quyền công dân.
Theo ông Ninh, trong kỷ nguyên chuyển đổi số, bảo vệ quyền con người cần được thực hiện song hành với việc bảo vệ an ninh quốc gia, an toàn trật tự xã hội, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của kinh tế - xã hội.
Báo cáo mới nhất của Công ty An ninh mạng Viettel (thuộc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội) cho thấy một bức tranh đáng báo động: chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã ghi nhận hơn 8,5 triệu tài khoản cá nhân bị đánh cắp (chiếm 1,7% toàn cầu), gần 4.500 tên miền lừa đảo, 1.000 trang web giả mạo và 528.000 cuộc tấn công từ chối dịch vụ phân tán.
“Những con số này phản ánh một cách chân thực và trực diện mức độ nghiêm trọng của các rủi ro an ninh mạng mà mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân đang phải đối mặt”, ông Ninh nói.
Trước thực trạng đó, ông Nguyễn Hải Ninh cho rằng cần một cách tiếp cận tổng thể, toàn diện. Theo đó, đặt nhiệm vụ bảo vệ công dân trong mối quan hệ với bảo vệ an ninh mạng, an toàn thông tin trong môi trường mạng, từ nâng cao năng lực cảnh báo sớm, hoàn thiện khung pháp lý, đến việc đẩy mạnh đầu tư cho các giải pháp kỹ thuật hiện đại và nâng cao ý thức bảo mật cho mọi cá nhân, tổ chức.
Ông Ninh cũng cho rằng việc bảo vệ công dân trên không gian mạng không chỉ có vai trò nòng cốt của Nhà nước mà còn là trách nhiệm của từng cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức và của toàn xã hội.
“Trong kỷ nguyên số, khi mỗi dữ liệu cá nhân đều có thể trở thành mục tiêu tấn công, thì sự thờ ơ chính là sự tiếp tay cho các hành vi vi phạm. Do đó, bảo vệ không gian mạng phải được xem là một nghĩa vụ đạo đức và pháp lý không thể tách rời của mọi chủ thể trong xã hội; quyền con người trên không gian số chỉ được bảo vệ và tôn trọng thực sự khi mọi chủ thể cùng chủ động, đồng hành và chia sẻ trách nhiệm”, ông Ninh nêu.
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp, cần chú trọng hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ quyền con người, quyền công dân trên môi trường số, dựa trên nền tảng là các điều ước quốc tế về quyền con người.
“Một bước tiến cụ thể trong tiến trình này chính là việc ký kết Công ước Hà Nội, tạo lập một công cụ pháp lý mới nhằm xử lý hiệu quả các hành vi xâm phạm quyền con người, quyền công dân trên môi trường mạng”, ông Ninh nhấn mạnh và cho hay giá trị then chốt của Công ước Hà Nội thể hiện ở khả năng thúc đẩy hợp tác quốc tế.
Trong bối cảnh tội phạm mạng ngày càng mang tính chất xuyên biên giới, việc hợp tác giữa các quốc gia được xác định là yếu tố quyết định để phòng chống hiệu quả.
Dù vậy, theo ông Ninh, pháp luật quốc tế dù phổ quát nhưng không thể thay thế hoàn toàn cho khung pháp lý của từng quốc gia. Trên cơ sở đặc thù về kinh tế, văn hóa và xã hội, mỗi quốc gia phải chủ động hoàn thiện hệ thống pháp luật của mình. Điều này nhằm bảo đảm tính đồng bộ với luật quốc tế và nâng cao hiệu lực thực thi các cam kết quốc tế tại chính quốc gia mình.
“Tinh thần này đã được Việt Nam hiện thực hóa rõ nét khi lần đầu tiên trong lịch sử lập hiến, quy định về bảo vệ quyền con người, quyền công dân được ghi nhận trong một chương riêng biệt tại Hiến pháp năm 2013. Đây được xem là một bước tiến vượt trội trong tư duy lập hiến, khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc bảo vệ và bảo đảm toàn diện các quyền con người, quyền công dân”, ông Ninh nói.
Bộ trưởng Tư pháp Thổ Nhĩ Kỳ Yılmaz Tunc cho biết Thổ Nhĩ Kỳ đã thông qua Luật Internet vào năm 2001 và nhiều văn bản pháp luật để bảo vệ người dân trước những thông tin sai lệch, độc hại.
Theo đó, nhờ ứng dụng công nghệ cao, việc tích hợp kết nối các đơn vị tư pháp, tích hợp dữ liệu của các cơ quan chức năng đã được liên thông, tạo thuận lợi cho người dân trong việc nộp đơn thư online và truy cập trực tuyến.
Cùng với đó, Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã triển khai cổng thông tin luật sư và người dân với 25 triệu người dùng, theo dõi hồ sơ vụ án trực tuyến; hệ thống xét xử trực tuyến qua video conference - tranh thủ nguyên tắc đối thoại trực tiếp; triển khai hình thức điều trần trực tuyến... Thổ Nhĩ Kỳ sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực này.
Bà Jessica Hunter, Đại sứ Australia về các vấn đề an ninh mạng và công nghệ trọng yếu, chia sẻ cách quốc gia của bà bảo vệ công dân trong kỷ nguyên chuyển đổi số: tập trung vào ba lĩnh vực gồm nâng cao nhận thức của người dân trên môi trường mạng; thông qua bộ công cụ, sổ tay hướng dẫn thông tin hiểu hành vi vi phạm; bảo đảm có cơ chế khiếu kiện khiếu nại để công dân báo cáo nếu có tình trạng vị phạm xảy ra.
Tội phạm có xu hướng hình thành "làng nghề", "tập đoàn" lừa đảo
Tại tọa đàm cấp cao "Hợp tác toàn cầu trong ứng phó với tội phạm lừa đảo trực tuyến", Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an cho hay Bộ Công an đã phát hiện hơn 6.000 vụ việc liên quan lừa đảo trực tuyến với thiệt hại hơn 12.000 tỉ đồng.
Tội phạm lừa đảo trực tuyến có xu hướng hình thành "làng nghề", "tập đoàn" hoạt động lừa đảo. Đặc biệt, các đối tượng thực hiện hành vi phạm tội chủ yếu nằm tại địa bàn các quốc gia láng giềng, vùng giáp biên Việt Nam.
4 nhóm thủ đoạn lừa đảo chính hiện nay, gồm:
Thủ đoạn mạo danh, cơ quan thực thi pháp luật, công ty điện lực, cấp nước… và từ đó cài ứng dụng giả mạo chứa mã độc chiếm quyền điều khiển thiết bị và chiếm đoạt tài sản…
Thủ đoạn lừa đảo tình cảm như xây dựng nhân vật ảo với hình ảnh, lý lịch đẹp, tìm cách làm quen tạo lòng tin sau đó lôi kéo tham gia vào các hoạt động mua hàng hưởng hoa hồng cao để chiếm đoạt tiền; dụ dỗ, lừa bị hại chat sex, quay phim, chụp ảnh khỏa thân rồi khống chế tống tiền…
Thủ đoạn lừa đảo qua đầu tư, bao gồm: tạo lập các sàn giao dịch tiền ảo, sàn vàng, cổ phiếu, thương mại điện tử… để kêu gọi người dân tham gia đầu tư. Đến khi người chơi nạp số tiền lớn vào các sàn này thì đánh sập sàn hoặc "đánh cháy" tài khoản người chơi chiếm đoạt số tiền đầu tư.
Ngoài ra còn có thủ đoạn phát tán mã độc xâm nhập vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của tổ chức, cá nhân; xây dựng website giả mạo ngân hàng, sàn thương mại điện tử… gửi link chứa mã độc đến cho khách hàng…