Việt Nam dẫn dắt, thúc đẩy CĐS với nền tảng 5G và AI
Hội nghị ASEAN 5G lần thứ 6 một lần nữa khẳng định vai trò dẫn dắt và cam kết của Việt Nam trong hợp tác khu vực về 5G và AI.
Hội nghị ASEAN 5G lần thứ 6 là một sự kiện trọng điểm trong khuôn khổ Tuần lễ Số Quốc tế Việt Nam 2025 (VIDW 2025) diễn ra tại Ninh Bình, ngày 27.10.2025.
Hội nghị do Việt Nam khởi xướng và chủ trì, là diễn đàn thường niên nhằm thảo luận các chính sách, chiến lược và lộ trình phát triển hạ tầng 5G và trí tuệ nhân tạo (AI) hướng tới một cộng đồng số ASEAN thống nhất và bền vững.
Sự kiện đã quy tụ đại diện cơ quan quản lý viễn thông các quốc gia thành viên ASEAN, cùng các nước đối thoại quan trọng như Trung Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, cùng nhiều tổ chức quốc tế, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ hàng đầu thế giới.
5G và AI: Hai trụ cột chi phối kỷ nguyên số
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Bùi Thế Duy đã nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của sự kiện: "5G và AI không chỉ là nền tảng của chuyển đổi số (CĐS), mà còn là động lực cho phát triển bền vững và bao trùm".
Chủ đề của Hội nghị năm nay - "5G và AI: Cùng nhau thúc đẩy CĐS bền vững, toàn diện và công bằng" - phản ánh tinh thần gắn phát triển với đổi mới sáng tạo, hợp tác và trách nhiệm xã hội.
Thứ trưởng Bùi Thế Duy phân tích sâu sắc mối quan hệ cộng sinh giữa hai công nghệ. 5G được xem là hạ tầng trọng yếu của nền kinh tế số, cung cấp tốc độ siêu nhanh và độ trễ cực thấp, tạo điều kiện lý tưởng cho AI triển khai rộng rãi, đặc biệt là trong các ứng dụng xử lý dữ liệu thời gian thực.
Ngược lại, chính AI lại là yếu tố then chốt giúp tối ưu hóa mạng 5G, từ quản lý lưu lượng, tiết kiệm năng lượng, dự báo nhu cầu sử dụng, cho tới nâng cao hiệu quả vận hành mạng lưới. Mối quan hệ bổ trợ hai chiều này chính là chìa khóa để kiến tạo một hệ sinh thái số thông minh và bền vững.
Thứ trưởng khẳng định, với nỗ lực phát triển, thử nghiệm và thương mại hóa 5G, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu và quản trị AI, Việt Nam cam kết tiếp tục đồng hành, hỗ trợ và đóng góp tích cực vào sự phát triển của một cộng đồng số ASEAN năng động, đổi mới.
Tăng cường hợp tác công - tư: Giải pháp đột phá cho phát triển 5G - AI
Các phiên thảo luận đã tập trung đi sâu vào những thách thức khu vực và các giải pháp chiến lược từ góc độ chính phủ, tổ chức và doanh nghiệp:
Hài hòa chính sách và phổ tần
Tổng Thư ký Liên minh viễn thông châu Á - Thái Bình Dương (APT), ông Masanori Kondo, trình bày tầm nhìn xây dựng một khu vực số mở, kết nối, sáng tạo và bền vững.
Ông chỉ ra bốn thách thức lớn đang cản trở việc triển khai 5G tại khu vực: Chênh lệch về tiến độ giữa các nước, khó khăn trong thương mại hóa, khoảng cách số giữa đô thị và nông thôn, và chi phí phổ tần cao.
APT kêu gọi tăng cường hợp tác chính sách, hài hòa phổ tần và thúc đẩy tiêu chuẩn quốc tế để chuẩn bị cho kỷ nguyên 6G/IMT-2030.
Từ góc độ quản lý nhà nước, ông Lê Văn Tuấn - Cục trưởng Cục Tần số vô tuyến điện chia sẻ kinh nghiệm quy hoạch và đấu giá băng tần tại Việt Nam. Sự thành công trong việc cung cấp đủ phổ tần (100 MHz băng trung và 700 MHz băng thấp), cùng việc duy trì chi phí phổ tần ở mức hợp lý (khoảng 6% doanh thu nhà mạng), đã tạo bước nhảy vọt về tốc độ Internet di động. Ông khuyến nghị ASEAN nên duy trì chi phí phổ tần ở mức 5-7% doanh thu, đồng thời chuẩn bị sớm cho giai đoạn IMT-2030/6G ở dải tần 6425–7125 MHz.
Công nghệ đột phá và mô hình kinh doanh mới
Bà Nies Puwati, Giám đốc Quan hệ Chính phủ khu vực Đông Nam Á của Qualcomm, chia sẻ về tầm nhìn "biên thông minh kết nối" (connected intelligent edge), nơi xử lý AI được dịch chuyển ra biên mạng để tối ưu hóa tính toán. Bà dự báo lưu lượng dữ liệu di động toàn cầu sẽ tăng gấp 4 lần vào năm 2030, trong đó AI chiếm tới 33% lưu lượng WAN, báo hiệu những thay đổi lớn sắp tới.
Đại diện doanh nghiệp, ông Phạm Lê Chung từ Ericsson Việt Nam, giới thiệu mô hình Open Gateway, nơi nhà mạng mở API cho các đối tác như ngân hàng, fintech và nền tảng nội dung. Mô hình này giúp nhà mạng chuyển mình thành nhà cung cấp dịch vụ số toàn diện, tạo ra các dịch vụ giá trị gia tăng mới.
Ông Deepak Singh từ Nokia khu vực châu Á - Thái Bình Dương, khẳng định 5G đang tạo ra "bước nhảy ARPU" (doanh thu trung bình mỗi người dùng). Ông nhấn mạnh vai trò của AI trong việc tự động hóa, tối ưu cấu hình mạng, giảm nhiễu và tiết kiệm năng lượng, là chìa khóa để khai thác toàn diện tiềm năng của 5G.
Hợp tác định hình tương lai số ASEAN
Hội nghị đã hoàn thành ba phiên làm việc trọng tâm: Tầm nhìn 5G - AI toàn cầu và khu vực; Các ứng dụng thực tiễn trong các ngành như y tế, nông nghiệp, giao thông và đô thị thông minh; và Đối thoại xây dựng hệ sinh thái 5G bền vững giữa cơ quan quản lý, chính quyền và các tập đoàn công nghệ lớn (Viettel, VNPT, Huawei).
Hội nghị ASEAN 5G lần thứ 6 một lần nữa khẳng định vai trò dẫn dắt và cam kết của Việt Nam trong hợp tác khu vực về 5G và AI. Các bên tham gia đã thống nhất tiếp tục hài hòa phổ tần, đồng bộ hóa tiêu chuẩn và mở rộng hợp tác đầu tư, hướng tới một hệ sinh thái số nơi công nghệ không chỉ kết nối dữ liệu mà còn kết nối con người và tri thức khu vực, đảm bảo một tương lai số năng động, sáng tạo và bền vững cho toàn ASEAN.