Tiêm kích Mỹ nâng cấp khả năng gây nhiễu và theo dõi mục tiêu đồng thời
Hãng vũ khí Northrop Grumman cho biết đã tích hợp thành công hệ thống tác chiến điện tử Viper (IVEWS) với radar APG-83 SABR trên tiêm kích F-16. Kết quả thử nghiệm cùng không quân Mỹ cho thấy cả hai hệ thống hoạt động đồng thời mà không gây nhiễu lẫn nhau.
IVEWS sử dụng kiến trúc băng thông siêu rộng để phát hiện, phân loại và chống lại các mối đe dọa hiện đại, linh hoạt như thiết bị phát sóng nhảy tần số hoặc sóng đánh lừa. Còn APG-83 SABR, ra mắt năm 2013, hiện được trang bị trên hơn 900 chiếc F-16 - là radar mảng pha quét điện tử chủ động hỗ trợ cả nhiệm vụ không đối không lẫn không đối đất với tính khả dụng cao hơn radar quét cơ học. Hai hệ thống phối hợp kỹ thuật số trên cơ sở thống nhất xung nhịp, mỗi hệ thống nhận biết hoạt động của hệ thống kia - cho phép phi công lập bản đồ hoặc theo dõi nhiều mục tiêu bằng radar trong khi IVEWS đối phó mối đe dọa điện tử mà không tự gây nhiễu hoặc làm giảm chất lượng hình ảnh radar.
Năm 2019, không quân Mỹ chọn IVEWS và tiến hành thử nghiệm bộ tác chiến qua hơn 70 chuyến bay trong môi trường điện từ dày đặc. Chuyến bay kết hợp IVEWS - SABR đầu tiên là ở cuộc tập trận Northern Lightning năm 2021. Kể từ đó bộ tác chiến tích lũy hơn 250 giờ bay, 2 chiếc F-16 được tích hợp đầu tiên cho kết quả tích cực.
Về radar, SABR cung cấp bản đồ độ phân giải cao để dẫn đường và theo dõi mục tiêu, chỉ báo mục tiêu di chuyển trên mặt đất (GMTI) phục vụ theo dõi phương tiện trên bộ, tìm kiếm trên biển hỗ trợ tấn công nhanh. Các chế độ duy trì xen kẽ giúp vừa nắm tình hình trên không vừa truy đuổi mục tiêu trên đất liền hay trên biển. Còn về mặt bảo vệ, IVEWS với bộ thu băng thông siêu rộng rút ngắn thời gian phát hiện các mối đe dọa. Nguồn điện tích hợp cho phép triển khai biện đối phó nhanh chóng, không cần pod gắn ngoài dễ bị phát hiện. Mấu chốt kỹ thuật nằm ở khả năng đồng bộ hóa chính xác, thống nhất xung nhịp duy trì sự nhất quán về thời gian giữa gây nhiễu với phát xạ radar.
Dự kiến F-16C/D Block 50/52 và F-16V Block 70/72 đều sẽ mang IVEWS - SABR. Không chỉ F-16 Mỹ sử dụng mà cả F-16 đang hoạt động tại châu Âu, Trung Đông, Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng được nâng cấp thông qua chương trình hỗ trợ hiện hành. Kiến trúc này cho phép cập nhật phần mềm nhanh chóng qua chương trình OFP chạy trên máy tính điều khiển bay, không cần tái thẩm định phần cứng.
F-16 là chiến đấu cơ mà nhiều đồng minh của Mỹ vẫn đang sử dụng trong bối cảnh Nga, Trung Quốc không ngừng nâng cao năng lực tác chiến điện tử ngoài tiền tuyến. Trang bị khả năng gây nhiễu và theo dõi mục tiêu cùng lúc giúp F-16 kéo dài thời gian phục vụ cũng như khiến các đối thủ khó ngăn chặn tiếp cận đường không bằng hệ thống di động.
Với quốc gia mua lại F-16 đã qua sử dụng hoặc muốn nâng cấp phi đội giữa vòng đời, gói nâng cấp IVEWS - SABR đem lại giải pháp nhận thức tình huống tốt hơn, nhắm mục tiêu nhanh hơn, dễ sống sót ngoài chiến trường hơn.
Tác chiến điện tử nổi lên như yếu tố quyết định trong xung đột quân sự hiện đại, thể hiện qua cuộc chiến Ukraine và không chiến gần đây giữa Ấn Độ với Pakistan. Giữa năm 2025, tiêm kích J-10 từ phía Pakistan bắn hạ ít nhất 1 chiến đấu cơ Rafael hiện đại hơn của Ấn Độ nhờ gây nhiễu định vị vệ tinh. Còn trong cuộc chiến Ukraine, Nga rất sớm đã nhắm đến hệ thống định vị dân sự, sau đó các băng tần quân sự cũng trở thành mục tiêu.