Khó khăn trong đăng ký quyền SHTT và CDĐL: KHCN là giải pháp duy nhất
Việc đăng ký quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) và chỉ dẫn địa lý (CDĐL) sản phẩm của địa phương còn gặp nhiều khó khăn. Chính vì vậy, số hóa và áp dụng khoa học công nghệ là giải pháp duy nhất để giải quyết vấn đề.
Đó là ý kiến của tiến sĩ Nguyễn Hữu Cẩn, quyền Viện trưởng Viện Sở SHTT quốc gia tại Hội thảo khoa học "Giải pháp hỗ trợ quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, CDĐL cho các sản phẩm chủ lực của địa phương trong bối cảnh chuyển đổi số", do Sở KH&CN TP.Cần Thơ tổ chức sáng nay (31.10).
Nhiều thách thức
Cũng theo TS Nguyễn Hữu Cẩn, hiện nay, việc đăng ký quyền SHTT, CDĐL còn nhiều tồn tại và hạn chế. Việc đăng ký quyền SHTT đã khó, bảo vệ càng khó khăn hơn. Doanh nghiệp, tập thể và cá nhân phải có biện pháp đăng ký quyền SHTT, CDĐL để bảo vệ doanh nghiệp cũng như tập thể.
Ông Cẩn cho rằng, sau khi đăng ký quyền SHTT, việc khai thác để có hiệu quả không phải dễ. Tuy nhiên, nếu chúng ta không bảo vệ tốt quyền SHTT thì khi có tranh chấp lại càng khó khăn hơn.
TS Nguyễn Quốc Nghi, giảng viên Trường Kinh tế - Đại học Cần Thơ cho rằng hạn chế về nhận thức và năng lực của chủ thể nhãn hiệu là một trong những trở ngại căn bản trong quá trình phát triển nhãn hiệu tập thể. Sau khi được cấp văn bằng, không ít đơn vị bỏ ngỏ khâu duy trì, quảng bá hoặc sử dụng không nhất quán nhãn hiệu sản phẩm thương mại, dẫn đến tình trạng “thương hiệu trên giấy”.
Ông lý giải, hầu hết các sản phẩm chủ lực (lúa gạo, trái cây, thủy sản) được sản xuất ở quy mô hộ gia đình, nhỏ lẻ, thiếu đồng nhất về quy trình kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng. Điều này làm suy giảm uy tín của thương hiệu và cản trở khả năng mở rộng thị trường xuất khẩu. Liên kết chuỗi giá trị và quản trị thương hiệu của doanh nghiệp và tập thể còn yếu, rời rạc. Đó là những điểm yếu cần khắc phục đối với doanh nghiệp vùng ĐBSCL.
Đề xuất giải pháp
Bà Đặng Thị Kiều Chinh, chuyên viên Sở Nông nghiệp & Môi trường (NN-MT) TP.Cần Thơ cho biết: “Đến nay thành phố đã được Cục SHTT chấp nhận, đã được cấp văn bằng bảo hộ là 43 nhãn hiệu tập thể; 8 nhãn hiệu chứng nhận; 3 CDĐL. Tuy nhiên, trên thực tế, việc phát triển và khai thác hiệu quả các sản phẩm này vẫn còn gặp nhiều hạn chế".
Sở NN-MT Cần Thơ đề xuất Cục SHTT xây dựng bộ tiêu chuẩn rõ ràng, cập nhật cho từng CDĐL, gắn với kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt từ sản xuất đến tiêu thụ; ứng dụng công nghệ số (truy xuất nguồn gốc, blockchain...). Tăng cường xúc tiến thương mại, kết nối thị trường, đưa sản phẩm chủ lực và sản phẩm OCOP vào hệ thống siêu thị, sàn thương mại điện tử, hội chợ quốc tế; tận dụng nền tảng số, mạng xã hội, KOLs, du lịch trải nghiệm để lan tỏa hình ảnh sản phẩm và địa phương.
Các ý kiến tại hội thảo tập trung vào thắc mắc như: hồ sơ thủ tục xin cấp quyền SHTT; các bước đăng ký CDĐL; những khó khăn khi thay đổi địa giới hành chính làm cho việc đăng ký SHTT và CDĐL... Cục SHTT và Sở KH&CN đã lần lượt giải đáp.
Thạc sĩ Lê Minh Thu, Phó giám đốc Trung tâm thẩm định CDĐL và nhãn hiệu quốc tế (Cục SHTT), chỉ ra các giải pháp giải quyết vấn đề như sau: “Số hóa dữ liệu CDĐL và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về CDĐL; liên thông với Cục SHTT và các địa phương trong việc áp dụng công nghệ GIS để định vị ranh giới vùng CDĐL trên bản đồ số; chuẩn hóa quy trình đăng ký trực tuyến, áp dụng hồ sơ điện tử và chữ ký số. Ứng dụng công nghệ trong quản lý CDĐL và phát triển nền tảng quản lý CDĐL trực tuyến; ứng dụng blockchain trong truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng; sử dụng AI (dự báo xu hướng thị trường, vùng tiềm năng, tác động điều kiện địa lý...".
Với những đề xuất như trên, các doanh nghiệp, tập thể và cá nhân muốn đăng ký quyền SHTT và chỉ dẫn địa lý phải cần những cơ quan chuyên môn giúp đỡ tận tình và phải có thời gian hoàn tất các thủ tục điện tử theo yêu cầu của cơ quan chuyên môn.
Kết thúc hội thảo, Phó giám đốc Sở KH&CN TP.Cần Thơ Phạm Trường Giang cam kết sẽ hỗ trợ các tập thể, doanh nghiệp và cá nhân có nhu cầu về đăng ký SHTT, CDĐL. Sở cũng sẽ tham vấn cơ quan chuyên môn và đề xuất UBND TP.Cần Thơ hỗ trợ để TP có nhiều hơn những tập thể và doanh nghiệp được cấp quyền SHTT và CDĐL.