Fed giảm lãi suất: Giảm áp lực tỷ giá, nhưng xuất khẩu Việt Nam có thật sự hưởng lợi?

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) mới đây đã quyết định cắt giảm lãi suất lần thứ hai trong năm nay, với mức 25 điểm cơ bản (0,25%). Cú giảm lãi suất của Fed được cho là sẽ giảm áp lực tỷ giá, nhưng xuất khẩu Việt Nam có được hưởng lợi? Đây là vấn đề đang được dư luận quan tâm.

Phóng viên Tạp chí Một Thế Giới đã có cuộc trao đổi với chuyên gia tài chính - ngân hàng TS. Nguyễn Trí Hiếu để phân tích những tác động đa chiều từ quyết định cắt giảm lãi suất 0,25% gần đây của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ lên nền kinh tế và chính sách tiền tệ của Việt Nam, đặc biệt là tỷ giá và cơ hội xuất khẩu.

- Thưa ông, Fed vừa quyết định hạ lãi suất 0,25%. Ông đánh giá tác động ban đầu của quyết định này lên chỉ số USD Index (DXY) và tỷ giá USD/VND như thế nào?

- Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu: Về nguyên tắc, khi Fed hạ lãi suất, giá trị đồng Đô la Mỹ (USD) so với các ngoại tệ khác thường sẽ giảm. Tuy nhiên, trong thời điểm hiện tại, chúng ta thấy phản ứng này chưa rõ rệt. USD Index - chỉ số đo lường sức mạnh của đồng bạc xanh - vẫn đang ở mức tương đối cao, dưới 100%, cụ thể là khoảng 99,50% (theo dữ liệu tại thời điểm phỏng vấn).

Điều này cho thấy việc Fed hạ lãi suất 0,25% có lẽ cũng chưa tác động nhiều đến giá trị của đồng USD.

Dù vậy, đặt trong bối cảnh tỷ giá trong nước, động thái này đã giảm áp lực trên tỷ giá của đồng USD so với đồng Việt Nam (VND). Nếu đồng USD suy yếu, áp lực phá giá lên tiền đồng sẽ được giải tỏa. Hiện tại, tỷ giá đang ở mức khoảng 26.364 đồng/USD, và tỷ giá VND đã biến động tăng khoảng 3,45% tính từ đầu năm đến nay. Việc giảm áp lực tỷ giá là một điểm tích cực cho kinh tế vĩ mô Việt Nam.

- Theo ông, từ nay đến cuối năm, tỷ giá USD/VND có khả năng biến động ra sao, đặc biệt khi mùa cao điểm nhập khẩu cuối năm đang đến gần?

- Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu: Từ nay đến cuối năm là mùa mà nhu cầu về ngoại tệ sẽ tăng cao. Các doanh nghiệp nhập khẩu sẽ gia tăng mua ngoại tệ để nhập hàng hóa, vừa để hoàn thành mục tiêu hoạt động trong năm, vừa để chuẩn bị cho dịp lễ Tết sắp tới. Nhu cầu ngoại tệ tăng sẽ tiếp tục tạo ra một áp lực nhất định lên tỷ giá.

Tôi dự đoán, nếu tính cả năm, tỷ giá USD/VND có thể sẽ tăng ở mức khoảng 4% so với đầu năm (đầu năm tỷ giá là 25.484 đồng/USD). Mức tăng này theo tôi là có thể chấp nhận được.

- Kinh tế Mỹ đang có dấu hiệu phục hồi. Ông đánh giá thế nào về cơ hội xuất khẩu của Việt Nam trong bối cảnh người tiêu dùng Mỹ được kỳ vọng sẽ chi tiêu nhiều hơn cho hàng hóa nhập khẩu?

- Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu: Việc kinh tế Mỹ phục hồi là tín hiệu tích cực. Người tiêu dùng Mỹ chi tiêu nhiều hơn sẽ làm tăng nhu cầu đối với hàng hóa nhập khẩu, bao gồm cả hàng hóa của Việt Nam.

Tuy nhiên, cơ hội xuất khẩu của Việt Nam không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu thị trường mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ vấn đề thuế quan của Mỹ. Đây vẫn là một vấn đề nóng không chỉ với Việt Nam mà với cả thế giới.

Trong những ngày tới, chúng ta cần theo dõi những thay đổi trong chính sách thuế quan của Mỹ. Ví dụ, gần đây Mỹ đã có những thỏa thuận về thuế quan với Trung Quốc. Chắc chắn, chính sách thuế quan của Mỹ sẽ tác động đến xuất khẩu của Việt Nam.

Tôi nhận định rằng, có thể xuất khẩu sang Mỹ cho cả năm 2025 sẽ giảm so với năm trước. Chính vì vậy, chúng ta cần xem xét liệu từ nay đến cuối năm, Mỹ có những động thái gì để thay đổi chính sách thuế quan theo hướng có lợi hơn cho Việt Nam hay không.

- Bên cạnh mặt tích cực là giảm áp lực tỷ giá, liệu quyết định hạ lãi suất của Fed có mang lại thách thức nào cho xuất khẩu của Việt Nam không? Một số ý kiến cho rằng lãi suất Mỹ giảm sẽ làm giảm tính cạnh tranh của hàng Việt Nam?

- Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu: Đây là một vấn đề phức tạp. Về mặt tỷ giá, đúng là việc giá trị đồng USD giảm sẽ giảm áp lực lên tỷ giá USD/VND. Thế nhưng, tỷ giá ổn định hoặc giảm lại không có lợi cho xuất khẩu.

Một nhà xuất khẩu nhận tiền đô la và nếu tỷ giá không tăng (hoặc thậm chí giảm), khi quy đổi ra tiền đồng Việt Nam, họ sẽ thu về ít hơn, làm giảm lợi nhuận. Ngược lại, việc tỷ giá không tăng lại có lợi cho nhập khẩu, vì hàng hóa nhập khẩu tính ra tiền đồng sẽ trở nên rẻ hơn.

Do đó, việc tỷ giá không tăng chưa chắc đã có lợi cho xuất khẩu. Tuy nhiên, chúng ta cần nhìn vào bức tranh toàn cảnh là xuất khẩu còn có những lợi thế khác để bù trừ, chẳng hạn như lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường toàn cầu và các hiệp định thương mại tự do đã ký kết. Đây là những yếu tố đang tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu Việt Nam.

- Trong bối cảnh tỷ giá biến động và các áp lực vĩ mô khác, đâu là điều cần thiết nhất và giải pháp nào để Việt Nam duy trì được sự ổn định tỷ giá, thưa ông?

- Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu: Duy trì tỷ giá ổn định là điều cực kỳ cần thiết. Việt Nam là quốc gia có kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu lớn. Nếu tỷ giá biến động mạnh, sẽ làm cho giá hàng hóa trong nước tăng lên và ảnh hưởng trực tiếp đến lạm phát. Duy trì tỷ giá ổn định cũng sẽ ổn định được các cân đối vĩ mô khác.

Để duy trì tỷ giá ổn định, chúng ta có ba nguồn chính cần tập trung khai thác: Tăng cường xuất khẩu để mang lại nguồn thu ngoại tệ; Thu hút ngoại tệ/vốn bao gồm thu hút kiều hối, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và vốn đầu tư gián tiếp (FII); Các nguồn vay trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, chúng ta phải nhận thức rõ rằng, hiện tại, dự trữ ngoại hối quốc gia của chúng ta tương đối mỏng so với chuẩn mực là 3 tháng nhập khẩu. Vì vậy, việc tăng cường dự trữ ngoại hối để ổn định tỷ giá là một điều cấp thiết và cần được ưu tiên hàng đầu trong thời gian này.

Xin cảm ơn ông về những chia sẻ này!

Tuyết Nhung (thực hiện)