Robot tự hành - cánh tay đắc lực trong kho vận và giao hàng
Robot vận chuyển đang dần thay đổi diện mạo logistics tại Việt Nam, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, tăng năng suất và vận hành linh hoạt.
Trong kỷ nguyên số với sự bùng nổ của thương mại điện tử, nhu cầu giao nhận hàng hóa tăng vọt khiến ngành logistics đối mặt với thách thức về tốc độ, hiệu quả và chi phí. Giữa bối cảnh đó, sự xuất hiện của robot tự hành vận chuyển hàng hóa như một giải pháp mang tính bước ngoặt.
Chúng không chỉ tối ưu hóa quy trình mà còn dần định hình tương lai chuỗi cung ứng. Có thể coi những robot này là “cánh tay đắc lực” của con người trong hoạt động vận chuyển. Dưới đây là hai ứng dụng nổi bật của robot tự hành: một trong nhà máy/kho bãi và một trong giao hàng chặng cuối tới người dùng.
Robot tự hành trong nhà máy: Tối ưu hóa vận chuyển nội bộ
Robot vận chuyển hàng hóa trong nhà máy và kho bãi là các thiết bị tự động được lập trình để di chuyển hàng hóa trong môi trường sản xuất hoặc lưu trữ mà không cần con người can thiệp trực tiếp. Những robot công nghiệp này thường được trang bị cảm biến, hệ thống điều hướng và thuật toán thông minh, cho phép chúng thực hiện các nhiệm vụ nâng hạ, xếp dỡ, phân loại và vận chuyển hàng hóa một cách chính xác, hiệu quả.
Trong kho bãi và trung tâm phân phối, robot tự hành giúp giải quyết các bài toán về không gian chật hẹp, yêu cầu tốc độ cao và chi phí lao động lớn. Việc ứng dụng robot tự hành vào chuỗi cung ứng mang lại nhiều lợi ích thiết thực:
Nâng cao hiệu suất: Robot vận hành 24/7 giúp tăng tốc độ xử lý đơn hàng và đảm bảo lưu chuyển hàng hóa liên tục. Chúng còn tối ưu lộ trình di chuyển trong kho, giảm thời gian chờ và tận dụng tốt không gian kho bãi.
Tiết kiệm chi phí: Tuy đầu tư ban đầu cao nhưng về lâu dài robot tiết kiệm đáng kể chi phí vận hành. Doanh nghiệp có thể giảm nhân công cho công việc lặp lại, cắt bớt chi phí đào tạo. Robot làm việc chính xác cũng hạn chế hư hỏng hàng hóa do lỗi người, và robot điện hiệu suất cao giúp tiết kiệm năng lượng.
An toàn lao động: Robot thay con người nâng vác nặng và làm việc ở môi trường nguy hiểm, giảm nguy cơ tai nạn và bảo vệ sức khỏe nhân viên.
Độ chính xác cao: Hoạt động theo lập trình nên robot hầu như không mắc lỗi, loại bỏ các sai sót như lấy nhầm hàng, đặt sai vị trí hoặc giao nhầm địa chỉ. Tích hợp robot với hệ thống quản lý kho còn giúp giám sát tồn kho chặt chẽ, minh bạch.
Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp công nghệ đã sớm phát triển robot tự hành phục vụ nhà máy, kho bãi. Ví dụ, Công ty Rostek triển khai robot có thể vận chuyển kiện hàng nặng tới 500kg. Đại diện Rostek cho biết nhiều doanh nghiệp đang quan tâm mô hình thuê robot, giúp họ tiếp cận công nghệ nhanh hơn mà không phải đầu tư quá lớn ban đầu.
Ngoài ra, tại TP.HCM có robot tự hành (AGV) phục vụ vận chuyển hàng hóa trong nhà máy, đạt tỉ lệ nội địa hóa khoảng 70%. Sản phẩm do nhóm kỹ sư Công ty PA Automation nghiên cứu và chế tạo trong hơn hai năm, có ba cấu hình gồm kéo, nâng và chở hàng; trong đó bản chở hàng được dùng phổ biến. AGV có thể tự di chuyển theo tuyến đường định sẵn nhờ công nghệ dẫn đường, phù hợp các tác vụ vận chuyển lặp lại trong nhà máy và kho hàng.
Robot nặng 250 kg (không tải), có thể mang tải tối đa 1,2 tấn. Khung sườn làm từ vật liệu composite nhẹ và bền; bàn chứa hàng bằng thép, chịu lực tốt, có thể xoay tròn và nâng hạ để phục vụ bốc dỡ, vận chuyển.
Robot giao hàng tự động: Tương lai của giao nhận “chặng cuối”
Không chỉ trong nhà máy, robot tự hành còn tham gia vào giao hàng tận nơi cho khách ở chặng cuối cùng. Đây chính là các robot giao hàng tự động, phục vụ chặng cuối của quá trình vận chuyển (từ trung tâm phân phối đến tay người nhận). Tại Việt Nam, chi phí giao hàng chặng cuối chiếm khoảng 50% tổng chi phí vận chuyển, một con số rất cao. Ứng dụng robot vào khâu này hứa hẹn giúp giảm chi phí và tăng hiệu quả giao hàng.
Hiện nay, một số mẫu robot giao hàng đã được thử nghiệm tại Việt Nam. Điển hình là robot mang tên Asimov do startup Alpha Asimov Robotics phát triển. Robot Asimov chở được tối đa 10kg hàng hóa và di chuyển khoảng 50km mỗi lần sạc. Với hệ thống camera, cảm biến và GPS như một xe tự lái thu nhỏ, Asimov có thể tự phát hiện và tránh chướng ngại vật trên đường. Robot này đã chạy thử ở một số khu đô thị Hà Nội và cho thấy kết quả khả quan.
Trải nghiệm thực tế cho thấy robot giao hàng mang lại nhiều điểm tích cực. Chị Lan Anh (một nhân viên văn phòng tại Hà Nội) nhận xét: "Đôi khi shipper có chút nóng nảy khi phải chờ đợi lâu, còn con robot thì không thế".
Ông Nguyễn Tuấn Anh, Giám đốc điều hành Alpha Asimov Robotics phân tích: “Ở Việt Nam, chi phí giao hàng chặng cuối chiếm tới 50% tổng chi phí vận chuyển, trở thành rào cản với sự phát triển của nhiều ngành. Vì vậy, chúng tôi đặt mục tiêu cắt giảm khoản chi này. Khi chi phí chặng cuối giảm, mọi mặt hàng phụ thuộc vào khâu giao nhận đều sẽ rẻ hơn, đó là một cơ hội rất lớn".
Trên thế giới, xu hướng robot giao hàng cũng đang phát triển mạnh mẽ. Các tập đoàn như Amazon, Uber đã triển khai hàng loạt robot nhằm tăng tốc độ giao nhận.
Thực tế cho thấy ứng dụng robot có thể giúp thời gian xử lý đơn hàng nhanh gấp 6 lần so với cách truyền thống. Dự báo thị trường giao hàng bằng robot tự hành toàn cầu có thể đạt 41 tỉ USD vào năm 2027. Rõ ràng, robot giao hàng tự động đang trở thành xu hướng tất yếu, mở ra kỷ nguyên mới cho ngành logistics và mang lại trải nghiệm tiện lợi hơn cho mọi người.
Việc ứng dụng robot tự hành trong cả kho vận nội bộ lẫn giao hàng chặng cuối đang giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả và mang đến trải nghiệm tốt hơn cho khách hàng. Trong tương lai gần, những "cánh tay đắc lực" này sẽ ngày càng phổ biến, trở thành một phần không thể thiếu của ngành logistics hiện đại.
.jpg)
.jpg)