Một triệu người vô sinh, chi phí điều trị lớn, Nhà nước nên hỗ trợ
Hiện cả nước có khoảng 1 triệu người vô sinh. Trong khi chi phí điều trị rất cao và phạm vi chi trả bảo hiểm y tế còn hạn chế.
Chiều 10.11, Quốc hội thảo luận về hai dự luật Luật Dân số và Luật Phòng bệnh.
Cả nước có 1 triệu người vô sinh
Liên quan đến một vấn đề về xu hướng tăng bệnh nhân vô sinh, Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho biết hiện cả nước có khoảng 1 triệu người vô sinh, trong khi chi phí điều trị rất cao và phạm vi chi trả bảo hiểm y tế còn hạn chế.
Chính vì vậy, ông Trí đề nghị bổ sung quy định hỗ trợ điều trị vô sinh tại Điều 14 của dự thảo luật, trong đó nhấn mạnh việc thanh toán bảo hiểm y tế cho dịch vụ chẩn đoán và điều trị vô sinh, nhất là tại các địa phương có mức sinh thấp hơn mức sinh thay thế.
“Đây là một chính sách nhân văn, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong việc đồng hành cùng các cặp vợ chồng hiếm muộn, góp phần duy trì ổn định mức sinh quốc gia,” đại biểu Anh Trí nhấn mạnh.
Đồng tình với đề xuất trên, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) cũng cho rằng hỗ trợ vô sinh cần được xem là một cấu phần quan trọng trong chính sách dân số hiện đại.
Theo bà Nga, vô sinh, hiếm muộn không còn là hiện tượng hiếm gặp và đang có xu hướng trẻ hóa. “Duy trì mức sinh thay thế không thể chỉ nói đến những người ‘đang sinh ít’, mà còn phải quan tâm tới những người ‘muốn sinh nhưng không thể sinh’,” bà Nga bày tỏ.
Bà Nga cũng đề xuất các chính sách hỗ trợ tài chính, kỹ thuật và tư vấn tâm lý cho các cặp vợ chồng vô sinh; đồng thời giảm kỳ thị xã hội đối với việc điều trị hiếm muộn, xem đây là vấn đề y tế bình thường, cần được chia sẻ và hỗ trợ như các bệnh lý khác.
“Hỗ trợ vô sinh không chỉ giúp duy trì dân số mà còn thể hiện sự nhân ái, nhân văn của Nhà nước trong bảo vệ quyền làm cha, làm mẹ của công dân”, bà Nga nêu…
Già hoà dân số rất nhanh, cần tính trước ‘nền kinh tế tóc bạc’
Đại biểu Trần Thị Hiền (Ninh Bình) nhận định, già hóa dân số là vấn đề cấp thiết đối với công tác dân số hiện nay.
Theo khuyến nghị của Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA), một trong những biện pháp cần ưu tiên để thích ứng và tận dụng cơ hội già hóa dân số là phải đảm bảo vấn đề già hóa và nhu cầu của người cao tuổi được tính đến trong các chính sách phát triển cấp quốc gia.
Bà Hiền nêu thực trạng, tốc độ dân số cao tuổi của Việt Nam tăng bình quân hơn 4%/năm. Giai đoạn 2019-2021, mỗi năm Việt Nam tăng thêm khoảng 600.000 người cao tuổi. Chỉ số già hóa ở nước ta tăng rất nhanh, từ 35,5 vào năm 2019 lên 53,1 vào năm 2021.
Bà Hiền cho biết: Hiện tại, nhiều nước như Nhật Bản đang ứng phó với tình trạng dân số “siêu già” bằng cách chuyển các trường học không còn học sinh thành các cơ sở dưỡng lão. Trong khi đó, Việt Nam đang tính đến chủ trương ưu tiên dành các trụ sở cơ quan sau sắp xếp cho việc phát triển cơ sở giáo dục, cơ sở y tế.
Với tốc độ già hóa nhanh chóng như thực trạng đã nêu, bà Hiền nhận định đây là lúc Việt Nam cần nghĩ trước, đi trước trong việc thiết lập chính sách ưu tiên để thúc đẩy phát triển các cơ sở dưỡng lão, cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc người cao tuổi. Qua đó, tạo nền tảng cho “nền kinh tế tóc bạc” tại Việt Nam.
“Tổng Bí thư Tô Lâm từng gợi ý rất thiết thực và nhân văn về mô hình chăm sóc bán trú cho người cao tuổi tại cộng đồng, đây cũng là cách làm rất hiệu quả và phổ biến tại Nhật Bản” đại biểu Hiền nhấn mạnh.
Bà Hiền cũng kiến nghị cần ưu tiên về tiếp cận đất đai và ưu đãi về thuế đối với hoạt động đầu tư phát triển trên cơ sở chăm sóc người cao tuổi; khuyến khích, tạo điều kiện cho lao động Việt Nam đã đi làm việc ở nước ngoài trong các lĩnh vực điều dưỡng, chăm sóc người cao tuổi.
Đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị) cho hay hiện nay, lão khoa là một chuyên khoa tập trung chẩn đoán, điều trị, quản lý các bệnh lý ở người cao tuổi theo y học hiện đại. Tuy vậy, dự thảo luật không bao gồm việc khuyến khích phát triển các loại hình khám chữa bệnh cho người già theo y học cổ truyền. Trong khi đó, các phương pháp này rất hiệu quả trong việc chăm sóc sức khỏe chủ động cho người già, đồng thời giảm gánh nặng cho các cơ sở khám chữa bệnh.
Bà Tâm nhận định điều này là "sự bỏ lỡ đáng tiếc", đồng thời nên bổ sung khái niệm lão khoa theo hướng bao hàm cả nội dung các loại hình chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho người già theo y học cổ truyền như châm cứu, dưỡng sinh, diện chẩn…
Đại biểu Tâm cũng đề nghị chuyển từ cơ chế khuyến khích tổ chức, cá nhân trợ cấp sang Nhà nước trợ cấp trực tiếp học phí và sinh hoạt phí đối với người học nhằm phát triển chuyên ngành lão khoa.
“Việc này là cần thiết, khả thi và phù hợp với mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc, điều trị cho người cao tuổi trên toàn quốc”, đại biểu Tân nói.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cũng nêu, giải quyết già hóa dân số và nâng cao tỷ lệ mức sinh thay thế đòi hỏi sự đầu tư nguồn lực rất lớn. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các nước như Nhật Bản và Hàn Quốc đã chi những số tiền “khổng lồ” để giải quyết những vấn đề này.
Tuy nhiên, việc đạt được các mục tiêu đặt ra vẫn là một bài toán vô cùng thách thức đối với các quốc gia. Do đó, Việt Nam cần nhiều nỗ lực hơn nữa để giải quyết các thách thức, thực hiện các mục tiêu này. Đặc biệt là những giải pháp đồng bộ của tất cả các bộ, ban ngành.
"Nhiều phụ nữ dù có nhu cầu sinh con nhưng vẫn ngại nghỉ sinh do lo lắng về thu nhập hoặc cơ hội nghề nghiệp. Nếu có sự chung tay của các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp, qua đó hỗ trợ người lao động thực hiện thiên chức làm mẹ mà không bị thiệt thòi, thì chính sách duy trì mức sinh mới thực sự khả thi".
Đại biểu Tô Văn Tám (Quảng Ngãi)
“Nếu phụ nữ có thể yên tâm gửi con ở cơ sở an toàn, chất lượng, họ sẽ chủ động quay lại công việc, không bị gián đoạn sự nghiệp và vẫn đảm bảo nuôi con tốt. Chính sách cần trao quyền lựa chọn cho phụ nữ, để họ được quyết định thời điểm quay lại làm việc tùy theo nhu cầu cá nhân và hoàn cảnh gia đình".
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng)